Niềm tin cần được xây dựng bằng sự tử tế trong sản xuất - góc nhìn từ vụ Đồ hộp Hạ Long

Giữa bê bối thịt heo bệnh, Đồ hộp Hạ Long thông báo tạm dừng sản xuất

“Cú sốc” thương hiệu quốc gia...

Sự việc hơn 1,7 tấn pate đóng hộp thành phẩm của Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long (Canfoco) – một thương hiệu quốc gia có bề dày lịch sử vừa bị tiêu hủy do không đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm đã gây rúng động dư luận. Bởi trong nhiều thập kỷ qua, cái tên Canfoco đã trở thành một phần trong ký ức ẩm thực của nhiều thế hệ người Việt.

Trước đó, Công an TP Hải Phòng đã khởi tố 9 bị can liên quan việc thu gom hơn 120 tấn thịt lợn nhiễm bệnh dịch tả châu Phi rồi đưa vào kho của Canfoco, trong đó có khoảng 2 tấn đã được sản xuất thành thịt hộp.

Mở rộng điều tra, ngày 10/1, Công an TP Hải Phòng đã thi hành lệnh bắt khẩn cấp đối với ông Trương Sỹ Toàn (sinh năm 1969, trú phường Hà Lầm, tỉnh Quảng Ninh), là tổng giám đốc và 3 cán bộ, nhân viên kiểm soát chất lượng của Công ty cổ phần đồ hộp Hạ Long là Phạm Thị Thúy Lan (sinh năm 1980, Phó trưởng Phòng quản lý chất lượng), Bùi Thị Thoan (sinh năm 1979, nhân viên, người được giao trực tiếp quản lý nhóm kiểm tra chất lượng nguyên liệu đầu vào) và Lại Thị Thanh Hương (sinh năm 1974, nhân viên bộ phận đầu vào Phòng quản lý chất lượng).

Hình ảnh hàng nghìn hộp pate bị tiêu hủy không chỉ là tổn thất về kinh tế đối với doanh nghiệp, mà còn là sự đổ vỡ niềm tin của người tiêu dùng. Vụ việc này đã phơi bày một thực trạng đáng ngại: Áp lực về chi phí nguyên liệu và lợi nhuận trong sản xuất công nghiệp đang khiến một số doanh nghiệp lơ là khâu kiểm soát chất lượng đầu vào. Khi nguyên liệu thịt, phụ gia không rõ nguồn gốc hoặc không đạt chuẩn bị đưa vào dây chuyền, hậu quả không chỉ là những con số trên biên bản xử phạt, mà là sức khỏe của hàng triệu giống nòi.

Thị trường đồ hộp ít nhiều cũng bị ảnh hưởng đến tâm lý người tiêu dùng sau sự việc xảy ra tại Canfoco. Anh: TTXVN

Trước thực trạng này, PGS, TS. Dương Thị Liễu - Viện trưởng Viện Văn hóa kinh doanh, cho rằng: “Canfoco từng gắn với ký ức tiêu dùng của nhiều thế hệ, từng được xem là biểu tượng của ngành chế biến thực phẩm nội địa. Chính vì vậy, khủng hoảng này càng cho thấy một thực tế khắc nghiệt: Lịch sử, danh tiếng quá khứ hay bề dày thương hiệu không còn là “lá chắn” khi niềm tin của người tiêu dùng bị phớt lờ.”

Dưới góc độ nông nghiệp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam nhấn mạnh: “Nguyên nhân sâu xa của thực phẩm bẩn bắt nguồn từ một nền sản xuất manh mún, lạm dụng hóa chất. Chừng nào chúng ta chưa kiểm soát được từ 'trang trại đến bàn ăn', thì những vụ tiêu hủy như tại Hạ Long vẫn sẽ còn tiếp diễn. Giải pháp bền vững duy nhất là chuẩn hóa vùng nguyên liệu hữu cơ và VietGAP.”

Đồng thời, Thứ trưởng Trần Thanh Nam cũng yêu cầu các đơn vị trực thuộc Bộ tăng cường kiểm tra, giám sát việc bảo đảm an toàn thực phẩm tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm thuộc phạm vi quản lý trong dịp Tết Nguyên đán. Mục tiêu là kịp thời phát hiện, xử lý và công khai các hành vi vi phạm quy định về điều kiện an toàn thực phẩm.

Đây không chỉ là một vụ vi phạm hành chính thông thường, mà là hồi chuông báo động đỏ về tình trạng thực phẩm bẩn đang len lỏi vào cả những phân khúc thị trường được tin tưởng nhất. Đã đến lúc, câu chuyện an toàn thực phẩm cần nhìn nhận từ gốc rễ: Nông nghiệp hữu cơ và chuỗi cung ứng minh bạch.

Lĩnh vực nông nghiệp hữu cơ khẳng định được tầm quan trọng trong bối cảnh hàng loạt sự vụ thực phẩm bẩn được phát hiện và xử lý

Nông nghiệp hữu cơ là lối thoát duy nhất

Trong bối cảnh thực phẩm công nghiệp đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin, nông nghiệp hữu cơ đang nổi lên như một giải pháp cứu cánh duy nhất.

Nói vậy bởi vì, trong quy trình hữu cơ, từng con lợn, từng bó rau đều có nhật ký sản xuất khắt khe. Doanh nghiệp không thể “đánh lận con đen” nguyên liệu kém chất lượng vào quy trình. Các sản phẩm chế biến từ nguyên liệu hữu cơ thường nói không với chất bảo quản cao độ - thứ vốn là “tội đồ” gây ra nhiều vụ ngộ độc và biến đổi chất trong đồ hộp công nghiệp. Hơn nữa, thay vì chạy theo lợi nhuận ngắn hạn bằng cách hạ giá thành nguyên liệu, nông nghiệp hữu cơ tập trung vào giá trị dinh dưỡng và sự an toàn tuyệt đối cho người dùng.

Để không còn những bản tin về hàng tấn thực phẩm bị tiêu hủy, chúng ta cần một cuộc cách mạng đồng bộ từ ba phía:

Về phía Nhà nước: Cần tăng mức xử phạt mang tính răn đe, thậm chí truy tố hình sự đối với các hành vi cố tình sử dụng nguyên liệu gây nguy hại đến tính mạng con người. Đồng thời, cần có chính sách hỗ trợ vốn và thuế đặc biệt cho các doanh nghiệp chuyển đổi sang mô hình chế biến thực phẩm hữu cơ.

Về phía doanh nghiệp: Thay vì đổ lỗi cho khách quan, các doanh nghiệp như Canfoco cần nhìn nhận lại quy trình kiểm soát nội bộ. Đầu tư vào hệ thống truy xuất nguồn gốc bằng Blockchain là hướng đi bắt buộc để lấy lại niềm tin. Hãy nhớ, một thương hiệu mất 60 năm để xây dựng nhưng có thể sụp đổ chỉ trong 60 giây vì một lô hàng kém chất lượng.

Về phía Người tiêu dùng: Cần trở thành những “người tiêu dùng thông thái”, ưu tiên lựa chọn các sản phẩm có chứng nhận hữu cơ, các sản phẩm có dán tem truy xuất nguồn gốc rõ ràng và kiên quyết tẩy chay những nhãn hàng vi phạm đạo đức kinh doanh.

Có thể nói, vụ việc liên quan đến Canfoco là một nốt trầm buồn trong bức tranh công nghiệp thực phẩm Việt Nam đầu năm 2026. Tuy nhiên, nhìn ở góc độ tích cực, đây là một cuộc “thanh lọc” cần thiết. Quan trọng hơn, nông nghiệp hữu cơ không còn là một khái niệm xa xỉ, mà đã trở thành yêu cầu sống còn. Chúng ta không thể xây dựng một quốc gia khỏe mạnh trên nền tảng của những lon đồ hộp kém chất lượng.

Đã đến lúc trả lại giá trị thật cho mâm cơm Việt, bắt đầu từ sự tử tế trong sản xuất và sự nghiêm minh của pháp luật.