Nhiều gia đình ở xã biên giới thoát nghèo nhờ trồng dưa hấu

Mô hình - Kinh nghiệm 05/06/2025 13:23

Phạm Thọ

Theo dõi nnhc.vn trên

Mô hình trồng dưa hấu ở xã Quang Chiểu cho hiệu quả kinh tế cao gấp 5 lần với trồng lúa. Nhiều gia đình có nguồn thu ổn định, phát triển kinh tế hộ.

Các hộ dân ở bản Sáng dựng lều dọc suối Xim vừa bán nước và dưa hấu.

Thoát nghèo từ mô hình trồng dưa hấu

Quang Chiểu là xã biên giới của huyện Mường Lát (Thanh Hóa) những năm trước đây, người dân chủ yếu canh tác lúa nước, chăn thả gia súc trong rừng, đời sống kinh tế còn gặp nhiều khó khăn.

Vì có vị trí địa lý giáp với nước bạn Lào, nơi có địa hình, thổ nhưỡng khí hậu tương tự; nhiều hộ dân ở bản Sáng đã sang thăm quan, học hỏi kinh nghiệm trồng và chăm sóc dưa hấu. Sau đó, người dân đem giống về, cải tạo đất bắt đầu trồng dưa hấu trên diện tích đất canh tác bằng phẳng ít ỏi của bản Sáng.

Diện tích này trước đây chủ yếu trồng lúa nước; tuy nhiên hiệu quả kinh tế không cao, chủ yếu đủ cung cấp gạo ăn. Việc mở rộng diện tích trồng dưa hấu tạo sinh kế lâu dài, giảm nghèo bền vững cho nhiều hộ gia đình ở bản Sáng, xã Quang Chiểu.

Ban đầu vì chưa có kinh nghiệm, dưa hấu chậm lớn, chưa cho giá trị kinh tế cao. Vừa làm vừa rút kinh nghiệm, các hộ gia đình chỉ bảo nhau kinh nghiệm để vận dụng vào quá trình trồng và chăm sóc.

Những năm gần đây, vì có kinh nghiệm chăm sóc nên dưa hấu phát triển tốt, cho năng suất cao. Các hộ dân tiếp tục nghĩ ra cách tiêu thụ chủ động, để không phụ thuộc nhiều vào thương lái. Họ bảo nhau dựng những chiếc lều tre bên cạnh suối Xim, vừa bán nước giải khát cho người đi đường và kết hợp bán dưa hấu. Ai có nhu cầu, cũng được chủ vườn dẫn xuống tham quan vườn dưa, tự tay chọn từng quả ưng ý nhất.

Vì vậy, dù vào đại vụ sản lượng dưa hấu nhiều nhưng các hộ trồng dưa ở bản Sáng, xã Quang Chiểu ít phụ thuộc vào thương lái. Thông thường dưa hấu chỉ đủ tiêu thụ tại địa phương. Vào những ngày dưa hấu cho thu hoạch, bản Sáng nhộn nhịp như chợ phiên, người từ khắp các xã trên địa bàn huyện Mường Lát về thăm quan vườn dưa, tự chọn từng quả, rồi ngồi bên cạnh dòng suối Xim mát lạnh thưởng thức.

Đến nay, nhiều hộ gia đình ở bản Sáng đã thoát nghèo, vươn lên trở thành những hộ khá giả. Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, lựa chọn giống cây phù hợp với thổ nhưỡng, khí hậu cho hiệu quả kinh tế chính là sinh kế lâu dài, đối với người dân các huyện miền núi.

Gia đình ông Vi Văn Thư, Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc xã Quang Chiểu có 3 sào trồng dưa ở bản Sáng.

Mở rộng diện tích từ đất trồng lúa kém hiệu quả

Ông Vi Văn Thứ, Phó Chủ tịch UBND xã Quang Chiểu, cho biết, năm nay toàn xã có hơn 13ha dưa hấu, sản lượng đạt trên 100 tấn quả. Với giá bán ổn định 10.000 đồng/kg, bà con ở xã Quang Chiểu thu về trên 1 tỷ đồng tiền bán dưa.

“Do hợp thổ nhưỡng và khí hậu, dưa hấu cho quả to, nhiều thịt và ngọt hơn những nơi khác. Đến mùa dưa, bà con trong xã lập lán dọc tỉnh lộ 521E, thu hút người mua. Người dân rất phấn khởi vì trồng dưa cho lợi nhuận gấp 5 lần cấy lúa. Đến thời điểm này, bà con trong bản đã bán được khoảng 80% sản lượng dưa", ông Thứ chia sẻ.

UBND xã Quang Chiểu khuyến khích người dân, mở rộng diện tích trồng dưa từ diện tích trồng lúa kém hiệu quả ở các bản Pùng, Xim, Bàn. Đồng thời lên kế hoạch xây dựng thương hiệu, quảng bá sản phẩm dưa hấu của địa phương.

Gia đình ông Vi Văn Thư, Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc xã Quang Chiểu cũng có 3 sào trồng dưa hấu, trước đây trồng lúa hiệu quả kinh tế thấp. Từ khi chuyển đổi sang mô hình trồng dưa hấu, hiệu quả kinh tế cao hơn gấp 4-5 lần. Ba sào dưa năm nay trừ chi phí thu lãi 15 triệu đồng.

Gia đình anh Lò Văn Chuân, bản Sáng trồng 3 sào dưa. Năm nay, gia đình anh thu được hơn 2 tấn quả. Với giá bán 10.000 đồng/kg, gia đình anh Chuân thu về hơn 20 triệu đồng.

Anh Chuân nhẩm tính, với 3 sào ruộng nếu trồng lúa thì thu được 3-5 triệu đồng. Với năng suất và giá cả như năm nay, trồng dưa cho lãi gấp 5 lần so với lúa. Anh Chuân dự tính sang năm sẽ chuyển đổi thêm 1 sào đất đang trồng lúa sang trồng dưa hấu.

Anh Vi Văn Chuân bên vườn dưa được mùa.

Khoảng đầu tháng 1 dương lịch, bà con bắt đầu xuống giống. Sau 3 tháng chăm sóc, quả dưa bắt đầu chín và cho thu hoạch. Nhờ điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu thuận lợi, mỗi quả dưa đạt trọng lượng 5-6kg.

Dưa hấu được trồng ở ruộng, bón phân chuồng đã ủ hoai, ít sử dụng phân bón hóa học. Loài cây dây leo này ưa đất tơi xốp, vì thế người trồng cần cung cấp đủ nước cho cây vào ngày nắng, khô hanh và thoát nước tốt khi trời mưa.

Người dân mong muốn UBND xã Quang Chiểu sẽ đấu mối với các doanh nghiệp, hợp tác xã, bao tiêu sản phẩm, giúp bà con yên tâm sản xuất, sẵn sàng mở rộng diện tích để tăng năng suất cây trồng.

Bài liên quan

CÁC TIN BÀI KHÁC

Thanh trà Huế - Từ “Vị ngọt tiến Vua” đến sinh kế xanh bền vững

Mô hình - Kinh nghiệm 30/08/2026 18:37

Trong bối cảnh nông nghiệp ngày càng hướng tới giá trị xanh và bền vững, cây thanh trà không chỉ được nhìn nhận ở giá trị của một loại trái cây đặc sản...

Người hội viên nông dân không để nghịch cảnh “đóng cửa” tương lai

Mô hình - Kinh nghiệm 29/08/2026 12:19

Mất hai cánh tay và một phần bàn chân trái sau tai nạn lao động, từng có lúc tuyệt vọng vì nghĩ mình trở thành gánh nặng cho gia đình, nhưng bằng nghị lực và khát vọng sống, anh Phạm Thế Quý, hội viên nông dân xóm Vò Đáo, xã Hoà An, tỉnh Cao Bằng, đã từng bước đứng dậy. Từ những con gà được hỗ trợ sau lũ, anh gây dựng mô hình nuôi gà hữu cơ kết hợp nuôi sâu canxi, đồng thời chế biến nông sản sấy, mỗi năm mang lại thu nhập gần 70 triệu đồng từ chăn nuôi và hơn 65 triệu đồng từ chế biến hoa quả.

Nuôi cá chình tuần hoàn: Hướng đi mới cho vùng khô hạn

Mô hình - Kinh nghiệm 29/08/2026 12:18

Tận dụng diện tích sẵn có, tiết kiệm nguồn nước và kiểm soát tốt môi trường nuôi, mô hình nuôi cá chình bông, chình mun theo hệ thống tuần hoàn của ông Nguyễn Quang Trang, xã Tân Thành, tỉnh Lâm Đồng, đang cho thấy hiệu quả kinh tế cao, mở ra hướng đi mới trong phát triển thủy sản nước ngọt tại địa phương.

OCOP - Tinh hoa văn hoá đặc sắc của vùng miền

Sản phẩm 27/08/2026 15:39

Mỗi sản phẩm OCOP không chỉ là một mặt hàng được xếp hạng, mà còn là câu chuyện về đất, người, văn hóa và sinh kế của từng địa phương. Khi được chuẩn hóa về chất lượng, nâng tầm về thương hiệu và kết nối hiệu quả với thị trường, OCOP đang trở thành một trong những động lực quan trọng để nông sản Việt Nam đi từ giá trị địa phương đến thị trường rộng lớn.

Nuôi cá mú trân châu trong ao đất: Hiệu quả nhờ làm nhà trú ẩn

Mô hình - Kinh nghiệm 27/08/2026 13:29

Tận dụng ao nuôi tôm kém hiệu quả để chuyển sang nuôi cá mú trân châu đang mở ra hướng đi mới cho người dân xã Sơn Mỹ (tỉnh Lâm Đồng). Đáng chú ý, việc thiết kế các khu vực trú ẩn phù hợp với tập tính của cá giúp nâng cao tỷ lệ sống, hạn chế cá lớn tấn công cá nhỏ, qua đó góp phần cải thiện năng suất và hiệu quả kinh tế.

Hiệu quả từ mô hình nuôi vịt thương phẩm hướng thịt an toàn sinh học

Mô hình - Kinh nghiệm 26/08/2026 10:29

Trước áp lực chi phí đầu vào ngày càng tăng và yêu cầu bảo vệ môi trường trong chăn nuôi ngày càng cao, việc chuyển đổi từ phương thức chăn nuôi truyền thống sang chăn nuôi an toàn sinh học đang trở thành hướng đi phù hợp, giúp nông hộ kiểm soát dịch bệnh, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả kinh tế.

Từ đất trồng keo, nông dân Khâm Đức mở hướng làm ăn với cây mía

Mô hình - Kinh nghiệm 24/08/2026 11:14

Mạnh dạn thay đổi cây trồng trên một phần diện tích đất, ông Hồ Văn Nhôi ở Khâm Đức có thêm nguồn thu từ mía phục vụ thị trường nước giải khát.

Kinh tế tuần hoàn nhìn từ thế giới và kinh nghiệm đối với Việt Nam

Mô hình - Kinh nghiệm 24/08/2026 09:26

Kinh tế tuần hoàn đang chuyển từ một lựa chọn về môi trường thành chiến lược tăng trưởng của nhiều quốc gia. Từ châu Âu, Trung Quốc, Nhật Bản đến các nước Bắc Âu, những mô hình khác nhau cho thấy muốn giữ giá trị tài nguyên lâu hơn, giảm chất thải và phát thải carbon, cần đồng thời đổi mới chính sách, công nghệ, mô hình kinh doanh và hành vi tiêu dùng.

Nông dân Hải Phòng thu hơn 400 triệu đồng/ha mỗi năm nhờ bón phân gà ủ mục cho ổi

Mô hình - Kinh nghiệm 20/08/2026 10:50

Chuyển đổi hữu cơ từ diện tích trồng lúa kém hiệu quả sang trồng ổi lê Đài Loan , nhiều hộ dân tại TP. Hải Phòng không chỉ nâng cao chất lượng nông sản mà còn thu về hơn 400 triệu đồng/ ha/năm, gấp từ 5 đến 7 lần so với sản xuất lúa truyền thống.

Chuyển từ trồng keo chu kỳ ngắn sang phát triển rừng gỗ lớn: Hướng đi mới cho lâm nghiệp Đà Nẵng

Mô hình - Kinh nghiệm 20/08/2026 10:45

Chuyển từ trồng keo chu kỳ ngắn sang phát triển rừng gỗ lớn đang mở ra hướng đi mới cho lâm nghiệp Đà Nẵng. Không chỉ nâng giá trị gỗ và cải thiện sinh kế, mô hình còn góp phần giữ đất, nguồn nước, hấp thụ các-bon và tăng khả năng chống chịu trước thiên tai.

Quảng Ninh: Đặc sắc giống Ổi lê Đài Loan trên địa bàn phường Yên Tử

Mô hình - Kinh nghiệm 19/08/2026 16:32

Trên địa bàn phường Yên Tử hiện nay mô hình trồng Ổi lê Đài Loan đã cho sản lượng thu hoạch cao, giúp người dân địa phương đa dạng hóa giống cây trồng.