Lấn chiếm rừng có thể bị phạt tới 80 triệu đồng

Theo quy định mới, mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực lâm nghiệp đối với cá nhân là 500 triệu đồng và đối với tổ chức là 1 tỷ đồng. Ảnh: minh họa

Ngày 6/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 146/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp.

Nghị định gồm 4 chương, 42 điều, quy định về hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả trong lĩnh vực lâm nghiệp như: lấn, chiếm rừng; sử dụng môi trường rừng trái quy định; vi phạm quy định về chi trả dịch vụ môi trường rừng; quản lý rừng bền vững; hồ sơ, thủ tục khai thác lâm sản có nguồn gốc hợp pháp; khai thác lâm sản trong rừng trồng trái pháp luật; khai thác rừng tự nhiên trái pháp luật; quản lý giống cây trồng lâm nghiệp; trồng rừng; bảo vệ rừng; phòng cháy và chữa cháy rừng gây cháy rừng; phòng trừ sinh vật hại rừng; phá hủy các công trình bảo vệ và phát triển rừng; phá rừng; bảo vệ động vật rừng; vận chuyển lâm sản trái pháp luật; tàng trữ, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu, chế biến lâm sản trái pháp luật; quản lý hồ sơ lâm sản trong vận chuyển, mua bán, cất giữ, chế biến lâm sản…

Nghị định áp dụng đối với tổ chức, cá nhân trong nước và tổ chức, cá nhân nước ngoài có hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp trên lãnh thổ Việt Nam; người có thẩm quyền lập biên bản và thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính theo quy định.

Theo quy định mới, mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực lâm nghiệp đối với cá nhân là 500 triệu đồng và đối với tổ chức là 1 tỷ đồng.

Phạt tới 80 triệu đồng đối với hành vi lấn, chiếm rừng

Nghị định quy định xử phạt hành vi lấn, chiếm rừng theo từng loại rừng và diện tích vi phạm.

Cụ thể, phạt tiền từ 1 - 2 triệu đồng đối với hành vi lấn, chiếm cây trồng chưa thành rừng hoặc rừng khoanh nuôi tái sinh thuộc rừng chưa có trữ lượng có diện tích dưới 1.000 m²; rừng sản xuất dưới 500 m²; rừng phòng hộ dưới 100 m² và rừng đặc dụng dưới 50 m².

Phạt từ 2 - 5 triệu đồng đối với cây trồng chưa thành rừng hoặc rừng khoanh nuôi tái sinh thuộc rừng chưa có trữ lượng có diện tích từ 1.000 m² đến dưới 5.000 m²; rừng sản xuất từ 500 m² đến dưới 3.000 m²; rừng phòng hộ từ 100 m² đến dưới 2.000 m²; rừng đặc dụng từ 50 m² đến dưới 1.000 m².

Phạt từ 5 - 10 triệu đồng đối với cây trồng chưa thành rừng hoặc rừng khoanh nuôi tái sinh thuộc rừng chưa có trữ lượng có diện tích từ 5.000 m² đến dưới 10.000 m²; rừng sản xuất từ 3.000 m² đến dưới 5.000 m²; rừng phòng hộ từ 2.000 m² đến dưới 4.000 m²; rừng đặc dụng từ 1.000 m² đến dưới 3.000 m².

Phạt từ 10 - 20 triệu đồng đối với cây trồng chưa thành rừng hoặc rừng khoanh nuôi tái sinh thuộc rừng chưa có trữ lượng có diện tích từ 10.000 m² đến dưới 20.000 m²; rừng sản xuất từ 5.000 m² đến dưới 8.000 m²; rừng phòng hộ từ 4.000 m² đến dưới 6.000 m²; rừng đặc dụng từ 3.000 m² đến dưới 4.000 m².

Phạt từ 20 - 30 triệu đồng đối với cây trồng chưa thành rừng hoặc rừng khoanh nuôi tái sinh thuộc rừng chưa có trữ lượng có diện tích từ 20.000 m² đến dưới 30.000 m²; rừng sản xuất từ 8.000 m² đến dưới 10.000 m²; rừng phòng hộ từ 6.000 m² đến dưới 8.000 m²; rừng đặc dụng từ 4.000 m² đến dưới 5.000 m².

Phạt từ 30 - 40 triệu đồng đối với cây trồng chưa thành rừng hoặc rừng khoanh nuôi tái sinh thuộc rừng chưa có trữ lượng có diện tích từ 30.000 m² đến dưới 40.000 m²; rừng sản xuất từ 10.000 m² đến dưới 15.000 m²; rừng phòng hộ từ 8.000 m² đến dưới 12.000 m²; rừng đặc dụng từ 5.000 m² đến dưới 7.000 m².

Phạt từ 40 - 60 triệu đồng đối với cây trồng chưa thành rừng hoặc rừng khoanh nuôi tái sinh thuộc rừng chưa có trữ lượng có diện tích từ 40.000 m² đến dưới 50.000 m²; rừng sản xuất từ 15.000 m² đến dưới 20.000 m²; rừng phòng hộ từ 12.000 m² đến dưới 15.000 m²; rừng đặc dụng từ 7.000 m² đến dưới 10.000 m².

Mức phạt cao nhất từ 60 - 80 triệu đồng áp dụng đối với cây trồng chưa thành rừng hoặc rừng khoanh nuôi tái sinh thuộc rừng chưa có trữ lượng có diện tích từ 50.000 m² trở lên; rừng sản xuất từ 20.000 m² trở lên; rừng phòng hộ từ 15.000 m² trở lên; rừng đặc dụng từ 10.000 m² trở lên.

Ngoài xử phạt hành chính, tổ chức, cá nhân vi phạm còn bị buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu.

Nghị định nêu rõ, mức xử phạt đối với hành vi lấn, chiếm rừng sản xuất, rừng phòng hộ và rừng đặc dụng nêu trên được áp dụng đối với rừng trồng. Trường hợp lấn, chiếm rừng tự nhiên thì áp dụng mức phạt gấp hai lần đối với hành vi tương ứng.

Đối với hành vi lấn đất hoặc chiếm đất nông nghiệp là đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ, đất rừng sản xuất mà không có rừng thì xử phạt theo quy định của pháp luật về đất đai.

Phạt 4 - 6 triệu đồng đối với hành vi tổ chức tham quan, du lịch trong rừng khi chưa được phép

Đối với hành vi sử dụng môi trường rừng trái quy định, Nghị định quy định phạt tiền từ 4 - 6 triệu đồng đối với hành vi tổ chức tham quan, du lịch trong rừng mà không được phép của chủ rừng; nuôi, trồng, thu hoạch cây dược liệu trong rừng phòng hộ, rừng sản xuất không đúng phương án theo quy định.

Phạt từ 6 - 10 triệu đồng đối với hành vi tổ chức các dịch vụ du lịch, kinh doanh trong rừng mà không được phép của chủ rừng; tổ chức nghỉ dưỡng, giải trí trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt của rừng đặc dụng; nuôi, trồng, phát triển hoặc thu hoạch cây dược liệu tại phân khu bảo vệ nghiêm ngặt, phân khu phục hồi sinh thái của vườn quốc gia, khu dự trữ thiên nhiên, khu bảo tồn loài - sinh cảnh; khu vực rừng phòng hộ đầu nguồn có độ dốc trên 30 độ; vùng bờ biển bị xói lở thuộc rừng phòng hộ chắn gió, chắn cát bay và rừng phòng hộ chắn sóng, lấn biển, trừ trường hợp được Chủ tịch UBND cấp tỉnh chấp thuận và phù hợp với phương án đã được phê duyệt.

Hành vi ngâm, ủ, sấy, bảo quản và chế biến cây dược liệu trong rừng cũng bị xử phạt ở mức từ 6 - 10 triệu đồng.

Đối với hành vi đầu tư hoạt động du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí trong rừng phòng hộ, rừng sản xuất mà không lập dự án hoặc lập dự án không phù hợp với đề án được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt sẽ bị phạt từ 10 - 25 triệu đồng.

Riêng đối với hoạt động đầu tư du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí trong rừng đặc dụng, mức phạt từ 25 - 50 triệu đồng được áp dụng đối với hành vi không lập dự án hoặc lập dự án không phù hợp với đề án được phê duyệt.

Ngoài xử phạt tiền, tổ chức, cá nhân vi phạm còn bị buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu đối với một số hành vi theo quy định. Trường hợp gây thiệt hại đến rừng hoặc lâm sản thì bị xử phạt theo Điều 15, Điều 16 hoặc Điều 23 của Nghị định này.

Nghị định số 146/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 25/6/2026; đồng thời bãi bỏ Nghị định số 35/2019/NĐ-CP ngày 25/4/2019 và Điều 1 Nghị định số 07/2022/NĐ-CP ngày 10/1/2022 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp; bảo vệ và kiểm dịch thực vật; thú y; chăn nuôi./.