Khuyến nông Hà Tĩnh nhân rộng và phát triển nông nghiệp hữu cơ bền vững

Đoàn công tác của Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam đến thăm và làm việc với Trung tâm Khuyến nông, Chi hội Nông nghiệp hữu cơ Hà Tĩnh. Ảnh Trung tâm Khuyến nông tỉnh Hà Tĩnh.

Tiếp đón và làm việc cùng với đoàn về phía Trung tâm Khuyến nông tỉnh Hà Tĩnh có ông Nguyễn Hữu Ngọc, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông, Chủ tịch Chi hội Nông nghiệp hữu cơ Hà Tĩnh; cùng các thành viên Chi hội Nông nghiệp hữu cơ và cán bộ Trung tâm Khuyến nông tỉnh Hà Tĩnh.

Phát biểu tại buổi làm việc, Ông Nguyễn Hữu Ngọc, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh cho biết: “Thực hiện chiến lược phát triển nông nghiệp và nông thôn bền vững giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 xác định phát triển nền nông nghiệp hiệu quả, bền vững về kinh tế - xã hội - môi trường. Sản xuất nông nghiệp hữu cơ được ngành nông nghiệp Hà Tĩnh nói chung và Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh nói riêng đẩy mạnh các hoạt động nhằm cụ thể hóa định hướng trên một cách hiệu quả. Trong đó phải kể đến việc hỗ trợ từ Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam đã có Quyết định thành lập Chi hội Nông nghiệp hữu cơ Hà Tĩnh trực thuộc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Hà Tĩnh là bước ngoặt quan trọng trong tiến trình thực hiện nền nông nghiệp hữu cơ tại Hà Tĩnh”.

Xác định phát triển nông nghiệp hữu cơ là xu thế tất yếu và nhu cầu không thể thiếu của các hợp tác xã, tổ hợp tác, nông hộ, do vậy thời gian qua, được sự định hướng, hỗ trợ của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Tĩnh, Trung tâm khuyến nông đã triển khai đồng bộ nhiều hoạt động nhằm thực hiện phát triển sản xuất nông nghiệp hữu cơ với các nội dung thiết thực, cụ thể.

Trung tâm đã luôn bám sát mục tiêu tại Quyết định số 1216/QĐ-UBND ngày 15/5/2024 của UBND tỉnh Hà Tĩnh phê duyệt Đề án “Đề án phát triển nông nghiệp hữu cơ tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2024 – 2030”. Đề án đặt mục tiêu tổng quát đến năm 2030: Phát triển nền nông nghiệp hữu cơ có giá trị gia tăng cao, bền vững, thân thiện với môi trường sinh thái, thích ứng với biến đổi khí hậu, góp phần ổn định đời sống cho người dân trên địa bàn. Đồng thời nâng cao năng lực, khả năng tổ chức sản xuất, sức cạnh tranh trong chế biến, tiêu thụ sản phẩm nông sản của Tỉnh gắn với kinh tế nông nghiệp tuần hoàn và tái cơ cấu toàn diện ngành nông nghiệp. Đồng thời, phát triển sản xuất và chứng nhận phù hợp tiêu chuẩn nông nghiệp hữu cơ cho các loại cây trồng vật nuôi có thế mạnh của Tỉnh nhằm tạo ra sản phẩm nông nghiệp an toàn, sản phẩm hàng hóa, phục vụ tiêu dùng trong nước và xuất khẩu; đẩy mạnh áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ; áp dụng các quy trình sản xuất, chế biến hữu cơ tiên tiến, hiện đại để kiểm soát tốt các nguy cơ mất an toàn thực phẩm. Theo đó, đã đưa ra các mục tiêu cụ thể: Diện tích đất trồng trọt hữu cơ đạt 2.500 ha. Tỷ lệ sản phẩm chăn nuôi hữu cơ khoảng 2% trên tổng sản phẩm chăn nuôi với các sản phẩm có tiềm năng lợi thế như: mật ong, nhung hươu, thịt các loại. Diện tích nuôi tôm hữu cơ đạt khoảng 2 - 3% tổng diện tích nuôi tôm, sản phẩm chủ yếu là tôm sú. Giá trị sản phẩm trên 1ha đất trồng trọt hữu cơ cao gấp 1,7 - 2 lần so với phi hữu cơ.

Tổ chức chặt chẽ, hướng đến phát triển bền vững

Nhằm từng bước tổ chức thực hiện hiệu quả, bền vững nền nông nghiệp hữu cơ, được sự hỗ trợ của Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam. Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh đã thành lập Chi hội Nông nghiệp Hữu cơ Hà Tĩnh vào ngày 16/8/2023 với 39 hội viên, cùng với Ban điều phối PGS gồm 15 thành viên, đây là bước ngoặt quan trọng trong việc tổ chức và phát triển mô hình sản xuất nông nghiệp theo hướng hữu cơ, đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng và bảo vệ môi trường sinh thái. Hệ thống PGS (Participatory Guarantee System) (Hệ thống đảm bảo có sự tham gia) không chỉ giúp quản lý chất lượng sản phẩm mà còn tạo điều kiện để các hộ nông dân tiếp cận với thị trường tiêu thụ sản phẩm hữu cơ rộng lớn.

Hỗ trợ mở rộng diện tích sản xuất hữu cơ

Thời gian qua Trung tâm đã xây dựng các mô hình sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ “Mô hình Thâm canh vườn cam, bưởi Hà Tĩnh đạt tiêu chuẩn hữu cơ gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm; mô hình sản xuất lúa theo tiêu chuẩn hữu cơ” kết quả đã cấp chứng nhận cho 2ha Bưởi Phúc Trạch tại xã Hương Thủy, huyện Hương Khê; Cam Chanh: 03 ha tại xã Đức Lĩnh, huyện Vũ Quang (02ha) và xã Lộc Yên, huyện Hương Khê (01ha); 5ha lúa thôn Bình Quang, xã Cẩm Bình, huyện Cẩm. Thông qua các mô hình trình diễn đã hướng dẫn người dân áp dụng đồng bộ quy trình kỹ thuật các biện pháp trong sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ góp phần nâng cao ý thức cho người dân về an toàn trong sản xuất, bảo vệ môi trường sinh thái, nâng cao giá trị sản phẩm, mạnh dạn đổi mới trong tổ chức sản xuất, tiếp cận thị trường, là cơ sở thực tiễn để xây dựng nền nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn và nông nghiệp sinh thái theo hướng bền vững. Qua thực tế đánh giá, các mô hình điểm sản xuất nông nghiệp hữu cơ giá trị kinh tế tăng thêm từ 10-15% so với sản xuất thông thường.

Bên cạnh đó từ năm 2023 đến nay, Chi hội Nông nghiệp Hữu cơ Hà Tĩnh đã tích cực triển khai hỗ trợ nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp hữu cơ theo tiêu chuẩn PGS trên địa bàn tỉnh. Cụ thể: Tại xã Hương Trạch, huyện Hương Khê, Chi hội đã hỗ trợ cho 3 tổ và 1 liên nhóm sản xuất bưởi Phúc Trạch đạt tiêu chuẩn hữu cơ PGS trên diện tích hơn 17ha; Tại HTX Đồi Núi, thị trấn Đồng Lộc, huyện Can Lộc, thành lập 1 tổ sản xuất cam Chanh theo tiêu chuẩn hữu cơ PGS với diện tích 11,5ha; Tại huyện Cẩm Xuyên và huyện Can Lộc, Chi hội đang hỗ trợ triển khai chứng nhận sản xuất lúa hữu cơ theo tiêu chuẩn PGS trên diện tích hơn 50ha; Tại xã Sơn Kim 2, huyện Hương Sơn, chương trình hỗ trợ sản xuất chè hữu cơ PGS đang được triển khai với quy mô 15ha.

Bênh cạnh xây dựng các mô hình trình diễn, Trung tâm đã thực hiện đồng bộ việc tuyên truyền các thông tin về sản xuất nông nghiệp hữu cơ thông qua nhiều hình thức “báo đài, báo viết, trang mạng,...” bằng những chuyên đề “Nông nghiệp hữu cơ hướng đi mới trong sản xuất nông nghiệp; sản xuất nông nghiệp sạch, giúp người tiêu dùng tiếp cận với nhiều thực phẩm an toàn,...” các bài báo viết tuyên truyền về các mô hình, cách làm để từ đó người dân học tập và làm theo. Thông qua các lớp tập huấn chuyển giao kỹ thuật trong và ngoài mô hình, đơn vị đã truyền tải đến người sản xuất quy trình kỹ thuật sản xuất các đối tượng cây, con theo hướng hữu cơ, tuần hoàn từ đó giúp người sản xuất nắm rõ quy trình và áp dụng vào sản xuất một cách hiệu quả.

Lãnh đạo Sở NN&PTNT cùng lãnh đạo Trung tâm Khuyến nông tỉnh Hà Tĩnh kiểm tra mô hình sản xuất bưởi Phúc Trạch theo tiêu chuẩn Hữu cơ. Ảnh Trung tâm Khuyến nông tỉnh Hà Tĩnh.

Hướng tới nền nông nghiệp xanh và bền vững

Việc mở rộng sản xuất nông nghiệp hữu cơ không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường về thực phẩm an toàn. Tiếp nối những kết quả đã đạt được, trong thời gian tới Chi hội Nông nghiệp Hữu cơ Hà Tĩnh tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các địa phương, doanh nghiệp và các tổ chức hợp tác xã, tổ hợp tác để đẩy mạnh mô hình sản xuất hữu cơ theo hướng bền vững. Bên cạnh đó, Chi hội tổ chức các chương trình tập huấn, hội thảo nhằm nâng cao nhận thức của nông dân về sản xuất hữu cơ, cung cấp kiến thức về quy trình canh tác, kỹ thuật chăm sóc cây trồng theo tiêu chuẩn PGS. Đây là những hoạt động thiết thực giúp người dân tiếp cận với phương thức sản xuất hiện đại, giảm thiểu tối đa việc sử dụng hóa chất độc hại trong nông nghiệp.

Không chỉ tập trung vào sản xuất, Chi hội còn chú trọng kết nối thị trường tiêu thụ nông sản hữu cơ. Việc xây dựng các chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ sẽ giúp người nông dân yên tâm đầu tư, nâng cao thu nhập và ổn định sản xuất và mở ra cơ hội mở rộng thị trường, tham gia vào các hệ thống siêu thị và chuỗi cung ứng lớn trong nước.

Tiềm năng và định hướng phát triển trong tương lai

Trong thời gian tới, Hà Tĩnh sẽ tiếp tục nhân rộng các mô hình sản xuất hữu cơ trên nhiều loại cây trồng khác nhau, không chỉ dừng lại ở bưởi, cam, lúa hay chè mà còn mở rộng sang rau củ quả và các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của địa phương. Điều này không chỉ giúp đa dạng hóa sản phẩm hữu cơ mà còn nâng cao sức cạnh tranh của nông sản Hà Tĩnh trên thị trường.

Ngoài ra, việc kêu gọi đầu tư, hợp tác với các tổ chức trong và ngoài nước để hỗ trợ kỹ thuật, vốn và mở rộng thị trường tiêu thụ cũng là một trong những định hướng quan trọng. Chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng sẽ tiếp tục đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi để nông nghiệp hữu cơ thực sự trở thành một hướng đi bền vững cho tỉnh Hà Tĩnh.

Cũng thông qua cuộc làm việc đồng chí Nguyễn Hữu Ngọc chia sẻ những định hướng trong thời gian tới: Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh trực tiếp là Chi hội nông nghiệp hữu cơ sẽ tiếp tục hỗ trợ để giúp các hộ nông dân, THT/HTX, doanh nghiệp tham gia dự án đạt chứng nhận chuyển đổi và chứng nhận đạt tiêu chuẩn sản xuất hữu cơ theo PGS, từng bước phát triển vùng sản xuất cam Chanh, bưởi Phúc Trạch hữu cơ. Tiếp tục kết nối, hỗ trợ đào tạo, nghiên cứu phát triển nông nghiệp hữu cơ, ứng dụng những tiến bộ khoa kỹ thuật phù hợp với chủ trương phát triển tái cơ cấu ngành nông nghiệp, đem lại hiệu quả thiết thực với người dân.

Ghi nhận những nỗ lực và kết quả mà Chi hội hữu cơ Hà Tĩnh đã đạt được, TSKH. Hà Phúc Mịch - Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam, UV Đoàn chủ tịch - UBTWMTTQ Việt Nam chia sẻ: Lĩnh vực Nông nghiệp Hữu cơ còn khá mới mẻ tại Việt Nam, tuy nhiên với xu thế phát triển hiện này thì Nông nghiệp Hữu cơ là cần thiết, cấp thiết. Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam khẳng định sẽ hỗ trợ, đồng hành cùng với Chi hội Nông nghiệp hữu cơ Hà Tĩnh cũng như Trung tâm Khuyến nông tỉnh Hà Tĩnh kết nối, đào tạo, nghiên cứu khoa học để Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam được nhân rộng và phát triển bền vững./.