Khuyến nông chuyển hướng xanh: Nâng hiệu quả sản xuất, tăng thu nhập cho nông dân

Nông dân xã Đức Minh, tỉnh Hà Tĩnh trồng đậu xanh thành công theo mô hình được Trung tâm Khuyến nông quốc gia hỗ trợ. (Ảnh: BẢO HÂN)

Thời gian qua, Trung tâm Khuyến nông quốc gia (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã đẩy mạnh hoạt động chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, trong đó tập trung vào nông nghiệp sinh thái, tuần hoàn, hữu cơ, phát thải thấp và liên kết chuỗi giá trị. Công tác đào tạo, tập huấn được đổi mới theo hướng thiết thực, linh hoạt, gắn với nhu cầu thực tiễn của người nông dân. Riêng lĩnh vực trồng trọt và lâm nghiệp, năm 2025, hệ thống khuyến nông triển khai 197 mô hình, quy mô gần 3.000ha với gần 6.000 hộ nông dân tham gia trực tiếp. Trong đó, nhiều mô hình đã phát huy hiệu quả rõ rệt, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả kinh tế.

Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Hữu Ngọc cho biết: “Giai đoạn 2023-2025, trung tâm xây dựng và nhân rộng 13 mô hình chuyển giao khoa học kỹ thuật sản xuất theo quy trình VietGAP, hữu cơ, tuần hoàn, liên kết tiêu thụ sản phẩm. Điển hình như mô hình nuôi cá chim vây vàng đạt tiêu chuẩn VietGAP có liên kết tiêu thụ sản phẩm với diện tích 1,5ha. Kết quả cho thấy, cá phù hợp điều kiện nuôi tại địa bàn, tỷ lệ sống đạt 65 đến 75%, năng suất bình quân đạt 10 tấn/ha/vụ, lợi nhuận trung bình 190 triệu đồng/ha.

Mô hình thâm canh bưởi Phúc Trạch đạt tiêu chuẩn hữu cơ quy mô 0,4ha tại xã Phúc Trạch sinh trưởng, phát triển tốt, năng suất tương đương trồng đại trà nhưng giá bán cao hơn 5 đến 10%, hiệu quả kinh tế tăng từ 10 đến 15%. Thông qua mô hình, giúp nông dân chuyển hướng sang sản xuất sạch, sản phẩm bảo đảm an toàn thực phẩm, tăng lợi nhuận”.

Giai đoạn 2020-2025, các chương trình khuyến nông tại tỉnh Phú Thọ được thực hiện tốt, có tính ứng dụng cao, giúp tăng năng suất, chất lượng sản phẩm, thu nhập cho người dân. Theo Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Phú Thọ Đặng Ngọc Nga: Điểm nổi bật trong giai đoạn này là việc hỗ trợ sản xuất theo hướng VietGAP với diện tích 6.760ha giúp các loại cây trồng như bí đỏ, ớt, khoai tây và rau màu khác cho hiệu quả kinh tế cao. Riêng các giống rau quả sản xuất theo VietGAP cho lợi nhuận trung bình từ 80 đến 300 triệu đồng/ha, cao hơn so với sản xuất thông thường từ 13 đến 19%.

Bên cạnh đó, chương trình hỗ trợ sử dụng chế phẩm vi sinh xử lý rơm, rạ trên cây lúa được thực hiện với quy mô 17.000ha mang lại kết quả tốt. Rơm, rạ được xử lý cao hơn so với bình quân chung, giúp hạn chế ngộ độc hữu cơ cho cây trồng, giảm hiện tượng vàng lá, lúa sinh trưởng, phát triển nhanh, hiệu quả kinh tế tăng 9,14% so với ngoài mô hình...

Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia Lê Quốc Thanh cho rằng, trước yêu cầu sản xuất nông nghiệp theo hướng xanh, tuần hoàn, phát thải thấp ngày càng cao, thời gian tới, hoạt động khuyến nông cần chuyển trọng tâm từ chuyển giao kỹ thuật đơn lẻ sang dẫn dắt tổ chức sản xuất, liên kết thị trường, lấy nông dân, hợp tác xã làm trung tâm, doanh nghiệp làm động lực để phát triển.

Trước thực tế đó, hệ thống khuyến nông cần nhân rộng các mô hình ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số gắn với quản lý mã số vùng trồng, vùng nuôi, truy xuất nguồn gốc vào sản xuất. Cần tăng cường hợp tác doanh nghiệp, tổ chức trong và ngoài nước để huy động nguồn lực, chuyển giao công nghệ số trong hoạt động khuyến nông. Đồng thời, khuyến khích xây dựng các mô hình khuyến nông gắn với giảm phát thải, sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu…