Khi nghề cá bước vào kỷ nguyên số hóa, quyết tâm gỡ “thẻ vàng” IUU

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến ghi nhận nỗ lực của tỉnh Cà Mau trong việc kiểm soát chặt chẽ đội tàu, tăng cường xử lý vi phạm và đẩy mạnh số hóa dữ liệu nghề cá. Ảnh: TL

Triển khai nhiều giải pháp đồng bộ để sớm gỡ “thẻ vàng”

Tại buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến ghi nhận nỗ lực của tỉnh Cà Mau trong việc kiểm soát chặt chẽ đội tàu, tăng cường xử lý vi phạm và đẩy mạnh số hóa dữ liệu nghề cá, góp phần thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Chính phủ và Ban Bí thư.

“Cà Mau là địa phương có đội tàu lớn nhất cả nước, vì vậy kết quả chống khai thác IUU của tỉnh mang ý nghĩa rất quan trọng đối với mục tiêu chung của Việt Nam trong việc gỡ thẻ vàng. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá cao tinh thần vào cuộc của hệ thống chính trị địa phương, đồng thời đề nghị tỉnh tiếp tục rà soát, truy vết triệt để tàu cá vi phạm, tăng cường kỷ luật hành chính và đảm bảo dữ liệu nghề cá luôn cập nhật, minh bạch”, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến phát biểu tại cuộc họp.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến tại buổi làm việc với UBND tỉnh Cà Mau về chống khai thác IUU, sáng 31/10. Ảnh: TL

Cũng trong cuộc họp, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cũng nêu rõ chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính trong việc đẩy mạnh các biện pháp cấp bách, dứt khoát trong công tác chống khai thác IUU. Thủ tướng Phạm Minh Chính đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương liên quan, trong tuần tới, phải hoàn thành cấp phép cho tàu cá hoạt động, tàu nào không đủ điều kiện cấp phép thì dứt khoát không cho hoạt động.

Đồng thời, hoàn thành lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS) trên 100% tàu cá. Chấm dứt tình trạng ngắt kết nối VMS, hoàn thành cấp phép hoạt động cho các cảng cá đủ điều kiện và hỗ trợ để các cảng cá khác sớm đạt tiêu chuẩn cấp phép, hoàn thiện hồ sơ truy xuất nguồn gốc, dữ liệu nghề cá quốc gia.

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Môi trường về tăng cường chống khai thác IUU, thời gian qua, Cà Mau đã triển khai đồng bộ nhiều biện pháp nhằm kiểm soát chặt chẽ đội tàu, truy vết và xử lý nghiêm vi phạm.

Ông Lê Văn Sử, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau. Ảnh: TL

"Tính đến ngày 30/10/2025, toàn tỉnh Cà Mau có 5.230 tàu cá đang hoạt động, trong đó 1.942 tàu có chiều dài lớn nhất từ 15 m trở lên, nhóm phải bắt buộc lắp đặt thiết bị VMS. Đáng chú ý, 100% tàu thuộc diện phải lắp đặt đã hoàn thành, 88,3% đang duy trì kết nối ổn định. Các trường hợp mất tín hiệu đều được cập nhật, truy vết và xử lý theo quy trình số hóa.", Ông Lê Văn Sử, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau cho biết.

Ba cảng cá loại II (Sông Đốc, Rạch Gốc, Gành Hào) và một cảng loại III (Cái Đôi Vàm) được chỉ định phục vụ xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác. Công tác kiểm soát tàu ra, vào cảng được thực hiện 100%, kết nối dữ liệu qua phần mềm liên thông, giúp đối soát chính xác hoạt động xuất - nhập bến, hạn chế sai sót, gian lận.

Song song đó, công tác tuyên truyền, phổ biến quy định pháp luật về chống khai thác IUU được đẩy mạnh, lan tỏa đến từng ngư dân, chủ tàu.

Hơn 8.200 tin, bài và tin nhắn, 24 phóng sự truyền hình, 5.000 tờ gấp, 10.000 áp phích đã được phát hành. Hệ thống truyền thanh cơ sở phát đều đặn 2 lần/ngày các nội dung chống khai thác IUU. Các hình thức truyền thông phong phú đã góp phần nâng cao nhận thức, giúp ngư dân hiểu rõ trách nhiệm và hệ quả của hành vi vi phạm.

Trong 10 tháng đầu năm, tỉnh đã chi hơn 7,5 tỷ đồng hỗ trợ cước thuê bao dịch vụ giám sát hành trình cho hơn 7.000 lượt tàu cá. Đồng thời, đang xây dựng Nghị quyết hỗ trợ thiết bị giám sát mới, bảo đảm kết nối 24/24, kể cả khi tàu neo đậu tại bờ.

Xử lý dứt điểm vi phạm, khẳng định cam kết trước EC

Theo ông Lê Văn Sử - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau thông tin, tỉnh đã phát hiện và xử lý hơn 470 vụ vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản với tổng số tiền hơn 10 tỷ đồng, trong đó có 43 vụ vi phạm ngắt kết nối VMS. Toàn bộ vụ việc được cập nhật vào phần mềm quản lý để đảm bảo theo dõi minh bạch.

Về hình sự, lực lượng chức năng đã khởi tố 11 vụ án, chủ yếu liên quan đến tàu vi phạm vùng biển nước ngoài, sử dụng giấy tờ giả hoặc tổ chức môi giới xuất nhập cảnh trái phép. Sáu vụ đã được đưa ra xét xử (trong đó có bốn phiên tòa lưu động), năm vụ còn lại dự kiến xét xử trước ngày 15/11/2025.

Việc xử lý nghiêm minh đã tạo hiệu ứng răn đe, góp phần củng cố hình ảnh Việt Nam trong nỗ lực gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC).

Công tác truy xuất nguồn gốc thủy sản cũng được thực hiện hiệu quả. 100% tàu từ 15 m trở lên đều khai báo điện tử trên hệ thống eCDT khi rời và cập cảng. Các hồ sơ xác nhận (SC) và chứng nhận (CC) nguồn gốc thủy sản đều được cấp đúng quy định, không có sai sót phải giải trình. Trong đó, 805 giấy CC đã được cấp với tổng khối lượng hơn 11.400 tấn, riêng xuất khẩu sang EU chiếm hơn 7.880 tấn.

Ông Lê Văn Sử cho biết, mặc dù đạt nhiều kết quả tích cực, địa phương vẫn còn một số khó khăn như việc quản lý tàu sang bán chưa khai báo, cập nhật số hóa chưa đồng bộ. Một số vụ vi phạm ở nước ngoài chưa thể xử lý do ngư dân chưa về nước. Cán bộ chuyên trách sau sắp xếp đơn vị hành chính còn thiếu, gây áp lực trong triển khai nhiệm vụ.

Tuy nhiên, với tinh thần chủ động, Cà Mau đang tập trung cao độ cho giai đoạn nước rút. Tỉnh giao rõ trách nhiệm cho từng cán bộ, đảng viên theo dõi, giám sát tàu cá. Công khai danh sách tàu không đủ điều kiện hoạt động để người dân cùng giám sát; đồng thời truy vết dứt điểm các tàu vi phạm, tàu mất kết nối, tàu sang bán trái quy định.

Cà Mau đã phát hiện và xử lý hơn 470 vụ vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản với tổng số tiền hơn 10 tỷ đồng.

Trên cơ sở các chỉ đạo của Trung ương, Cà Mau xác định mục tiêu vừa chống khai thác IUU, vừa phát triển nghề cá bền vững. Thời gian tới, tỉnh tiếp tục triển khai các đề án chuyển đổi nghề khai thác ảnh hưởng đến hệ sinh thái sang các nghề thân thiện hơn, đẩy mạnh nuôi trồng hải sản ven bờ và trên biển, nâng cấp hạ tầng nghề cá, bảo tồn và khai thác nguồn lợi thủy sản hợp lý.

Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền sẽ được duy trì thường xuyên, trọng tâm vào nhóm chủ tàu, thuyền trưởng, ngư dân trẻ. Các hoạt động truyền thông gắn với chuyển đổi số, định danh điện tử (VNeID), để quản lý minh bạch, thống nhất dữ liệu tàu cá trên hệ thống VNFishbase và cơ sở dân cư quốc gia.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Sử khẳng định: “Cà Mau xác định công tác chống khai thác IUU là nhiệm vụ chính trị quan trọng, lâu dài. Tỉnh kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đồng thời khen thưởng kịp thời tập thể, cá nhân thực hiện tốt, có sáng kiến, cách làm hay trong công tác quản lý nghề cá".

Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, sự đồng lòng của ngư dân và doanh nghiệp, Cà Mau đang từng bước củng cố niềm tin với EC, hướng tới mục tiêu sớm gỡ "thẻ vàng", xây dựng hình ảnh nghề cá Việt Nam hiện đại, có trách nhiệm và bền vững.

Cà Mau tăng cường kiểm soát, quyết tâm gỡ "thẻ vàng" IUU Tỉnh Cà Mau đang nỗ lực triển khai nhiều biện pháp nhằm tháo gỡ "thẻ vàng" IUU do Ủy ban Châu Âu (EC) đưa ra, ...

Quyết tâm chống khai thác IUU, nhằm gỡ cảnh báo "thẻ vàng" của Ủy ban châu Âu Chiều 7/10, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã chủ trì Phiên họp thứ 16 của Ban Chỉ đạo Quốc gia về chống khai ...

Đẩy mạnh chống khai thác IUU: Hải Phòng nỗ lực gỡ "thẻ vàng" từ EU Ngày 23/8, Đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường do Thứ trưởng Phùng Đức Tiến làm Trưởng đoàn đã làm việc với ...