Hiệu quả từ chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số ở xã biên giới

Việc thực hiện chính sách đất đai thời gian qua đã mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Đất đai trở thành tài sản có giá trị pháp lý, giúp đồng bào dân tộc thiểu số thuận lợi hơn trong việc tiếp cận các nguồn vốn tín dụng ưu đãi để đầu tư sản xuất. Nhiều hộ dân đã có điều kiện mở rộng diện tích canh tác, phát triển các loại cây trồng chủ lực như cà phê, hồ tiêu, điều và cây ăn trái, từng bước cải thiện thu nhập và giảm nghèo bền vững

Từ khi Luật Đất đai năm 2024 chính thức có hiệu lực, việc triển khai các chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn đã tạo nhiều chuyển biến tích cực, góp phần bảo đảm quyền lợi của người dân, ổn định đời sống và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

Xã Quảng Trực là địa phương có diện tích tự nhiên hơn 55.878 ha, trong đó diện tích rừng chiếm trên 42.596 ha. Toàn xã có hơn 11.300 nhân khẩu với 26 dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm gần một nửa dân số. Với đặc điểm địa bàn rộng, dân cư phân bố không đồng đều, đời sống của một bộ phận người dân còn nhiều khó khăn, công tác quản lý đất đai luôn được địa phương xác định là nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo đảm an sinh xã hội và phát triển bền vững.

Ngay sau khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực từ ngày 1/1/2025, UBND xã Quảng Trực đã tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Các nội dung mới của Luật được lồng ghép trong các cuộc họp thôn, bon, các hội nghị tập huấn, sinh hoạt cộng đồng và tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh cơ sở. Qua đó, người dân từng bước nâng cao nhận thức về quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất, các chính sách hỗ trợ đất ở, đất sản xuất cũng như các thủ tục hành chính liên quan đến lĩnh vực đất đai.

Bên cạnh công tác tuyên truyền, địa phương đã chú trọng rà soát nhu cầu đất ở, đất sản xuất của các hộ đồng bào dân tộc thiểu số để kịp thời đề xuất các giải pháp hỗ trợ phù hợp. Công tác quản lý nhà nước về đất đai được tăng cường thông qua việc cập nhật hồ sơ địa chính, thống kê hiện trạng sử dụng đất và hướng dẫn người dân hoàn thiện các thủ tục pháp lý theo quy định.

Một trong những kết quả nổi bật từ khi triển khai Luật Đất đai năm 2024 là việc thực hiện hiệu quả chính sách hỗ trợ đất ở cho đồng bào dân tộc thiểu số thuộc diện hộ nghèo, hộ cận nghèo. Đến tháng 4 năm 2026, xã Quảng Trực đã thực hiện giao đất ở cho 60 hộ đồng bào dân tộc thiểu số với tổng diện tích hơn 19.464 m². Cùng với đó, các hộ dân được miễn, giảm tiền sử dụng đất với tổng số tiền trên 3,38 tỷ đồng. Chính sách này đã góp phần giúp nhiều hộ dân có điều kiện ổn định nơi ở, yên tâm lao động sản xuất và từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống.

Song song với việc hỗ trợ đất ở, địa phương còn triển khai Dự án ổn định dân cư vùng biên giới, bố trí đất ở cho 60 hộ dân, góp phần bảo đảm an sinh xã hội, giữ vững quốc phòng - an ninh khu vực biên giới. Đây là chủ trương có ý nghĩa quan trọng, vừa giải quyết nhu cầu đất ở cho người dân, vừa góp phần xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững chắc.

Ngoài ra, các chương trình hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số tiếp tục được triển khai hiệu quả. Trong giai đoạn 2021 - 2025, nguồn kinh phí hỗ trợ bảo vệ và phát triển rừng thuộc Tiểu dự án 1, Dự án 3 đã được giải ngân trên 306 triệu đồng. Nguồn lực này không chỉ góp phần bảo vệ tài nguyên rừng mà còn tạo thêm thu nhập, nâng cao đời sống cho người dân tham gia công tác quản lý và bảo vệ rừng.

Theo đánh giá của địa phương, việc thực hiện chính sách đất đai thời gian qua đã mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Đất đai trở thành tài sản có giá trị pháp lý, giúp đồng bào dân tộc thiểu số thuận lợi hơn trong việc tiếp cận các nguồn vốn tín dụng ưu đãi để đầu tư sản xuất. Nhiều hộ dân đã có điều kiện mở rộng diện tích canh tác, phát triển các loại cây trồng chủ lực như cà phê, hồ tiêu, điều và cây ăn trái, từng bước cải thiện thu nhập và giảm nghèo bền vững.

Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn không ít khó khăn. Quỹ đất công trên địa bàn ngày càng hạn hẹp, trong khi nhu cầu đất ở và đất sản xuất của người dân còn lớn. Nhiều diện tích đất có nguồn gốc sử dụng phức tạp, chồng lấn với quy hoạch lâm nghiệp hoặc liên quan đến các công ty nông, lâm nghiệp nên việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất gặp nhiều vướng mắc. Bên cạnh đó, nguồn nhân lực thực hiện công tác quản lý đất đai ở cơ sở còn mỏng, khối lượng công việc lớn, trong khi nhận thức pháp luật của một bộ phận người dân chưa đồng đều.

Để nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách trong thời gian tới, xã Quảng Trực tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật đất đai đến đồng bào dân tộc thiểu số; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý đất đai; nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục hành chính và chú trọng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ chuyên môn. Đồng thời, địa phương kiến nghị các cấp tiếp tục quan tâm bố trí nguồn lực hỗ trợ, tháo gỡ những khó khăn về quỹ đất và hồ sơ pháp lý nhằm bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân.

Với những kết quả bước đầu đạt được, chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số tại xã Quảng Trực đang từng bước phát huy hiệu quả, góp phần tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững và xây dựng vùng biên giới ngày càng ổn định, phát triển./.