ki-niem-15-voaa
Thứ hai 16/11/2026 17:53Thứ hai 16/11/2026 17:53 Hotline: 0326.050.977Hotline: 0326.050.977 Email: toasoan@tapchihuucovietnam.vnEmail: [email protected]

Tag

Hải Thượng lãn ông Lê Hữu Trác: Ngọn hải đăng của nền Y học cổ truyền Việt Nam

Tăng
aa
Giảm
Chia sẻ Facebook
Bình luận
In bài viết
Lê Hữu Trác, hiệu Hải Thượng Lãn Ông (海 上 懶 翁), là một danh y lỗi lạc, được tôn vinh là ông tổ của nền y học cổ truyền Việt Nam. Cuộc đời và sự nghiệp của ông là một biểu tượng sáng ngời về y đức, y thuật, và tinh thần học hỏi không ngừng nghỉ. Ông không chỉ là một thầy thuốc giỏi mà còn là một nhà văn, nhà thơ, nhà tư tưởng lớn, để lại cho hậu thế một di sản vô giá.
Hải Thượng lãn ông Lê Hữu Trác: Ngọn hải đăng của nền Y học cổ truyền Việt Nam
Chân dung Hải thượng lãn ông Lê Hữu Trác.

Lê Hữu Trác sinh năm Giáp Thân (1724) tại thôn Văn Xá, hương Liêu Xá, huyện Đường Hào, phủ Thượng Hồng, trấn Hải Dương (nay là xã Liêu Xá, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên). Xuất thân trong một gia đình khoa bảng, cha là Lê Hữu Mưu từng đỗ tiến sĩ và làm quan dưới triều Lê - Trịnh, Lê Hữu Trác được thừa hưởng một nền giáo dục tốt. Tuy nhiên, con đường công danh của ông không kéo dài. Sau khi cha mất, ông từ bỏ quan trường và quyết tâm theo đuổi nghiệp y thuật.

Quyết định này được cho là xuất phát từ một biến cố lớn trong cuộc đời ông: một trận ốm nặng. Chính trải nghiệm cận kề cái chết đã thôi thúc ông tìm hiểu về y học, về sức khỏe con người. Ông bắt đầu nghiên cứu các sách y văn cổ, học hỏi kinh nghiệm từ các thầy thuốc trong vùng. Quá trình khổ luyện và sự nghiệp y đức: Hải Thượng Lãn Ông đã trải qua một quá trình tự học vô cùng gian khổ. Ông không chỉ đọc sách mà còn tự mình kiểm nghiệm, thực hành, đúc rút kinh nghiệm. Ông chú trọng việc kết hợp lý thuyết với thực tiễn, không ngừng tìm tòi, sáng tạo. Ông quan niệm rằng y học là một khoa học thực nghiệm, cần phải dựa trên những quan sát, phân tích tỉ mỉ.

Trong suốt cuộc đời hành nghề y, Hải Thượng Lãn Ông luôn đặt y đức lên hàng đầu. Ông tận tâm, hết lòng với bệnh nhân, không phân biệt giàu nghèo, sang hèn. Ông không quản ngại khó khăn, vất vả, sẵn sàng đến những vùng sâu vùng xa để chữa bệnh cho người dân. Ông luôn dặn dò các môn đệ phải “coi bệnh nhân như người thân”, “lương y như từ mẫu”. Những đóng góp to lớn cho nền y học: Hải Thượng Lãn Ông đã để lại một di sản y học đồ sộ, tiêu biểu là bộ sách “Hải Thượng Y Tông Tâm Lĩnh” (海 上 醫 宗 心 領). Đây là một bộ sách y học tổng hợp, bao gồm nhiều lĩnh vực như nội khoa, ngoại khoa, phụ khoa, nhi khoa, châm cứu, dưỡng sinh… Bộ sách không chỉ tổng kết những kiến thức y học cổ truyền mà còn chứa đựng những sáng tạo, đóng góp mới mẻ của Hải Thượng Lãn Ông.

Hải Thượng Y Tông Tâm Lĩnh” được coi là một “bách khoa toàn thư” về y học cổ truyền Việt Nam. Bộ sách không chỉ có giá trị về mặt chuyên môn mà còn có giá trị về mặt văn hóa, lịch sử. Nó phản ánh những quan niệm về sức khỏe, bệnh tật của người Việt xưa, đồng thời thể hiện tinh thần tự cường, tự tôn dân tộc. Ngoài “Hải Thượng Y Tông Tâm Lĩnh”, Hải Thượng Lãn Ông còn để lại nhiều tác phẩm khác như “Y Hải Cầu Nguyên”, “Thương Hàn Toát Yếu”, “Lĩnh Nam Bản Thảo”… Những tác phẩm này đã góp phần làm phong phú thêm kho tàng y học cổ truyền Việt Nam.

Tư tưởng y học của Hải Thượng Lãn Ông mang đậm tính nhân văn và triết lý phương Đông. Ông quan niệm rằng con người là một tiểu vũ trụ, có mối liên hệ mật thiết với vũ trụ. Sức khỏe của con người phụ thuộc vào sự cân bằng âm dương, ngũ hành trong cơ thể và sự hài hòa với môi trường bên ngoài. Tài năng của Lê Hữu Trác (Hải Thượng Lãn Ông) không chỉ gói gọn trong y thuật mà còn thể hiện ở nhiều khía cạnh. Ông là người uyên bác, thông thạo y lý cổ điển, đồng thời vận dụng sáng tạo vào thực tiễn chữa bệnh. Khả năng chẩn đoán bệnh chính xác, sử dụng thuốc hiệu quả, kết hợp thuốc Nam và thuốc Bắc linh hoạt đã giúp ông chữa khỏi cho vô số bệnh nhân. Ngoài ra, ông còn có tài văn chương, thể hiện qua tác phẩm "Thượng Kinh Ký Sự".

Hải Thượng lãn ông Lê Hữu Trác: Ngọn hải đăng của nền Y học cổ truyền Việt Nam
Những trước tác của Hải thượng lãn Ông thành di sản quý báu của dân tộc.

Ông chú trọng việc phòng bệnh hơn chữa bệnh, khuyên mọi người nên sống điều độ, ăn uống hợp lý, rèn luyện thân thể để tăng cường sức khỏe. Ông cũng đề cao vai trò của tinh thần trong việc chữa bệnh, cho rằng tinh thần lạc quan, thoải mái có thể giúp bệnh tật thuyên giảm. Những đóng góp của Hải Thượng Lãn Ông cho nền y học Việt Nam là vô cùng to lớn. Ông đã được tôn vinh là ông tổ của nền y học cổ truyền Việt Nam, là một danh nhân văn hóa của đất nước. Tên tuổi và sự nghiệp của ông đã vượt ra khỏi biên giới quốc gia, được nhiều nước trên thế giới biết đến và ngưỡng mộ.

Năm 2024, kỷ niệm 300 năm ngày sinh của ông, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) đã chính thức vinh danh Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác là Danh nhân văn hóa thế giới. Đây là một sự ghi nhận xứng đáng cho những đóng góp to lớn của ông cho nền y học và văn hóa của nhân loại.

Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác không chỉ là một thầy thuốc tài năng mà còn là một tấm gương sáng về đạo đức, về tinh thần học hỏi và cống hiến. Y đức của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác là nền tảng cốt lõi trong sự nghiệp y học của ông. Ông luôn đặt chữ "tâm" lên hàng đầu, coi trọng việc cứu người hơn danh lợi. Quan niệm "lương y như từ mẫu" được ông quán triệt sâu sắc, thể hiện qua sự tận tâm, chu đáo với bệnh nhân, không phân biệt giàu nghèo. Ông nhấn mạnh việc trau dồi đạo đức, kiến thức cho người thầy thuốc, coi đó là yếu tố then chốt để chữa bệnh cứu người một cách hiệu quả và trọn vẹn. Y đức của ông là bài học quý giá cho các thế hệ thầy thuốc Việt Nam. Cuộc đời và sự nghiệp của ông là một nguồn cảm hứng vô tận cho các thế hệ thầy thuốc Việt Nam, là một biểu tượng về sự kết hợp hài hòa giữa y thuật và y đức. Di sản mà ông để lại sẽ mãi mãi là một phần không thể thiếu của nền văn hóa và y học Việt Nam./.

Bài liên quan

Hà Tĩnh: Lễ tưởng niệm 235 năm ngày mất Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu trác

Hà Tĩnh: Lễ tưởng niệm 235 năm ngày mất Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu trác

Chiều 1/3/2026 vừa qua, tại Khu mộ Đại Danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác, xã Hương Sơn đã tổ chức Lễ tế tưởng niệm 235 năm ngày mất Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu trác (1791-2026). Đây không chỉ là dịp để hậu thế bày tỏ lòng biết ơn đối với bậc tiền nhân, mà còn là cơ hội để khẳng định những giá trị văn hóa, y đức bất hủ mà ông đã để lại cho nền y học và văn hóa Việt Nam.
Đà Nẵng thực hiện thành công ca ghép gan đầu tiên

Đà Nẵng thực hiện thành công ca ghép gan đầu tiên

Mới đây, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lương Nguyễn Minh Triết đã có chuyến đến thăm và chúc mừng tập thể Bệnh viện Đà Nẵng sau khi bệnh viện vừa thực hiện thành công ca ghép gan đầu tiên - một bước tiến mang ý nghĩa lịch sử trong lĩnh vực y học của thành phố và khu vực miền Trung.

CÁC TIN BÀI KHÁC

Phú Thọ khuyến khích phát triển kinh tế vườn gắn với liên kết tiêu thụ

Phú Thọ khuyến khích phát triển kinh tế vườn gắn với liên kết tiêu thụ

Thăm mô hình trồng bưởi của Hợp tác xã bưởi Xuân Thủy tại xã Xuân Viên, đoàn công tác tỉnh Phú Thọ do Chủ tịch UBND tỉnh Trần Duy Đông làm trưởng đoàn ghi nhận hiệu quả sản xuất, đồng thời định hướng nâng chất lượng sản phẩm, tăng liên kết và nhân rộng những mô hình phù hợp với điều kiện địa phương.
Nguyễn Huy Phong và khát vọng tạo giá trị mới cho trà Việt

Nguyễn Huy Phong và khát vọng tạo giá trị mới cho trà Việt

Với Nguyễn Huy Phong, người sáng lập AlphaTea, xây dựng thương hiệu trà là hành trình kết nối chất lượng nguyên liệu, văn hóa vùng miền với nhu cầu thưởng thức hiện đại. Khát vọng anh theo đuổi là đưa trà Việt đến gần hơn với người tiêu dùng trong nước và quốc tế, đồng thời góp phần nâng giá trị cây chè.
Cựu chiến binh làm kinh tế, tiếp sức sinh kế cho người khó khăn

Cựu chiến binh làm kinh tế, tiếp sức sinh kế cho người khó khăn

Xây dựng cơ sở sản xuất bồn chứa nước tại xã Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk, cựu chiến binh Phạm Văn Khẩn còn dành nguồn lực hỗ trợ học sinh nghèo, trao bò giống và giúp đỡ các gia đình khó khăn. Mô hình của ông vừa đón đoàn đại biểu Hội Cựu chiến binh TP. Hà Nội và tỉnh Đắk Lắk đến tham quan, trao đổi kinh nghiệm.
Hưng Yên thử nghiệm trồng sâm bố chính theo phương pháp hữu cơ

Hưng Yên thử nghiệm trồng sâm bố chính theo phương pháp hữu cơ

Mô hình trồng 1,6 ha sâm bố chính tại xã Long Hưng, tỉnh Hưng Yên đang chuẩn bị thu hoạch. Kết quả sản xuất sẽ là căn cứ đánh giá năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế, phục vụ việc xem xét phát triển vùng nguyên liệu dược liệu tại địa phương.
Bí thư xã livestream bán quýt, mở thêm đầu ra cho nông sản Vân Sơn

Bí thư xã livestream bán quýt, mở thêm đầu ra cho nông sản Vân Sơn

Khoảng 2.000 đơn đặt mua, tương ứng hơn 10 tấn quýt, được ghi nhận sơ bộ sau phiên livestream kéo dài 8 giờ của Bí thư Đảng ủy xã Vân Sơn (Phú Thọ) Nguyễn Duy Tư. Từ hoạt động giới thiệu sản phẩm ngay tại vườn, người trồng quýt có thêm cơ hội tiếp cận khách hàng và làm quen với phương thức bán hàng trên nền tảng số.
Gây dựng đàn vịt bầu Quỳ, giữ giống đặc sản miền Tây Nghệ An

Gây dựng đàn vịt bầu Quỳ, giữ giống đặc sản miền Tây Nghệ An

Từ việc tìm mua vịt tại các hộ dân, anh Nguyễn Xuân An, xã Quỳ Châu, Nghệ An, từng bước gây dựng đàn vịt bầu Quỳ sinh sản, cung cấp con giống cho người chăn nuôi. Mô hình vừa tạo thu nhập cho gia đình, vừa góp phần gìn giữ giống vật nuôi bản địa.
Cựu chiến binh Đăk Ơ học cách làm kinh tế từ những vườn cây ở Bom Bo

Cựu chiến binh Đăk Ơ học cách làm kinh tế từ những vườn cây ở Bom Bo

Đến tận vườn cà phê, sầu riêng, trao đổi với người sản xuất và tìm hiểu cách tổ chức câu lạc bộ làm kinh tế giỏi, cán bộ, hội viên Hội Cựu chiến binh xã Đăk Ơ, tỉnh Đồng Nai có thêm kinh nghiệm để phát triển sản xuất, hỗ trợ nhau nâng cao thu nhập.
Quảng Ninh: Phát triển kinh tế hộ, tạo động lực xây dựng nông thôn mới bền vững

Quảng Ninh: Phát triển kinh tế hộ, tạo động lực xây dựng nông thôn mới bền vững

Từ nguồn vốn tín dụng chính sách đến việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, nhiều hộ dân tại Ba Chẽ và Đầm Hà (Quảng Ninh) đang từng bước khai thác hiệu quả lợi thế địa phương, nâng cao thu nhập và ổn định sinh kế. Những mô hình kinh tế hộ này góp phần tạo động lực cho chương trình xây dựng nông thôn mới theo hướng hiện đại, bền vững.
Lâm Đồng đẩy mạnh hỗ trợ phụ nữ tham gia phát triển nông nghiệp an toàn, bền vững

Lâm Đồng đẩy mạnh hỗ trợ phụ nữ tham gia phát triển nông nghiệp an toàn, bền vững

Thông qua hoạt động tuyên truyền, tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật và hỗ trợ các mô hình liên kết sản xuất, ngành nông nghiệp Lâm Đồng đang từng bước phát huy vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao giá trị nông sản và bảo vệ môi trường.
Sơn La nâng giá trị nông sản bằng sản xuất xanh

Sơn La nâng giá trị nông sản bằng sản xuất xanh

Đổi mới kỹ thuật canh tác, đầu tư công nghệ và liên kết tiêu thụ đang giúp các mô hình nông nghiệp tại Sơn La nâng cao hiệu quả. Để phát triển lâu dài, việc mở rộng sản xuất cần đi cùng kiểm soát chất lượng, đáp ứng yêu cầu chứng nhận và bảo đảm đầu ra.
Tuyên Quang: Xã Đường Hồng đánh giá kết quả sản xuất nông, lâm nghiệp năm 2026

Tuyên Quang: Xã Đường Hồng đánh giá kết quả sản xuất nông, lâm nghiệp năm 2026

Ngày 28/10, UBND xã Đường Hồng tỉnh Tuyên Quang tổ chức Hội nghị đánh giá kết quả sản xuất nông, lâm nghiệp và các mô hình phát triển kinh tế tiêu biểu năm 2026, đồng thời đề ra giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất, thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững.
Chàng trai Hà Tĩnh nuôi chồn hương, dựng cơ nghiệp tiền tỷ

Chàng trai Hà Tĩnh nuôi chồn hương, dựng cơ nghiệp tiền tỷ

Từ hai bàn tay trắng, Lê Văn Phước (25 tuổi, Hà Tĩnh) đã xây dựng mô hình nuôi chồn hương gần 1.000 con, cho lợi nhuận hơn 400 triệu đồng mỗi năm nhờ tinh thần tự học, kiên trì và không ngừng cải tiến kỹ thuật.
XEM THÊM
dam-ca-mau-chi-vi-hoa
Based on MasterCMS Ultimate Edition 2026 v2.9
Quay về đầu trang
Giao diện máy tính