Hải quan đồng loạt ra quân, phát hiện gần 15.000 sản phẩm nghi xâm phạm sở hữu trí tuệ. Ảnh: Cục Hải quan

Ngày 06/5/2026, Cục Hải quan ban hành Công văn khẩn số 15923/CHQ-ĐTCBL yêu cầu các đơn vị trong toàn Ngành đồng loạt triển khai các biện pháp tăng cường kiểm soát, đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Đây là động thái được triển khai ngay sau Công điện số 38-CĐ/TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 05/5/2026 về việc tập trung chỉ đạo, triển khai quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Theo đó, Cục Hải quan chỉ đạo lực lượng kiểm soát hải quan chủ động bám sát địa bàn, tăng cường thu thập thông tin, kiểm tra, giám sát và đấu tranh chuyên sâu đối với các tuyến, mặt hàng và doanh nghiệp trọng điểm.

Sau ngày đầu ra quân, ngày 07/5/2026, Đội Kiểm soát chống buôn lậu khu vực phía Bắc thuộc Chi cục Điều tra chống buôn lậu phối hợp với Hải quan cửa khẩu Hữu Nghị thuộc Chi cục Hải quan khu vực VI kiểm tra các lô hàng quá cảnh có nghi vấn về khai báo hải quan.

Cán bộ Hải quan kiểm đếm, rà soát hàng nghìn sản phẩm nghi giả mạo nhãn hiệu nổi tiếng trong đợt cao điểm chống buôn lậu, hàng giả. Ảnh: Cục Hải quan

Qua kiểm tra thực tế hàng hóa, lực lượng Hải quan phát hiện 2 vụ việc có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Cụ thể, ở vụ việc thứ nhất, cơ quan Hải quan phát hiện 10.508 sản phẩm mỹ phẩm có dấu hiệu nghi vấn xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ các thương hiệu của Hàn Quốc, gồm 4.500 tuýp serum dưỡng da Jula’s Herb Carrot Aging loại 40g/tuýp; 608 lọ serum làm trắng da Medicube; 200 tuýp sữa rửa mặt Eucerin loại 150g; 4.000 lọ kem nền L’Oreal dung tích 30ml và 1.200 túi đeo chéo giả da kích thước 25x20x8cm gắn nhãn hiệu The North Face.

Ở vụ việc thứ hai, lực lượng chức năng phát hiện 4.350 sản phẩm thời trang có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, gồm 4.100 thắt lưng, 200 đôi giày và 50 túi xách nghi giả mạo các nhãn hiệu Louis Vuitton, Hermes, Nike và Charles & Keith.

Hiện các vụ việc đang được cơ quan Hải quan tiếp tục xác minh, làm rõ dấu hiệu vi phạm để xử lý theo quy định.

Liên quan đến các vụ việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trước đó, ngày 02/02/2026, trong quá trình làm thủ tục nhập khẩu lô hàng quả chà là khô nguyên cành và quả chà là khô rời của Công ty Cổ phần Hạt và Gia vị (MST: 0315161466), Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực I thuộc Chi cục Hải quan khu vực II phát hiện lô hàng có dấu hiệu xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu “Dates Sanwan”.

Đây là nhãn hiệu được bảo hộ tại Việt Nam theo quy định tại Điều 77 Nghị định 65/2023/NĐ-CP ngày 23/8/2023 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về sở hữu công nghiệp, bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp, quyền đối với giống cây trồng và quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ.

Trị giá tang vật vi phạm là 2.279.850.717 đồng. Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực I đã lập biên bản vi phạm và Chi cục Hải quan khu vực II chuyển toàn bộ hồ sơ qua UBND TP.HCM để ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính.

Theo đó, UBND TP.HCM đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt 490 triệu đồng, đồng thời áp dụng hình thức phạt bổ sung là đình chỉ hoạt động kinh doanh của Công ty Cổ phần Hạt và Gia vị trong thời hạn 2 tháng, buộc doanh nghiệp loại bỏ, tiêu hủy yếu tố vi phạm.

Nhiều mỹ phẩm mang dấu hiệu nghi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ bị phát hiện trong quá trình kiểm tra hàng hóa. Ảnh: Cục Hải quan

Theo Cục Hải quan, thời gian qua tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tiếp tục diễn biến phức tạp, trở thành vấn nạn nhức nhối tại Việt Nam.

Các tuyến trọng điểm nổi lên gồm tuyến biên giới đường bộ Việt Nam – Trung Quốc, Việt Nam – Lào, Việt Nam – Campuchia. Ngoài ra, hàng giả, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ còn được vận chuyển qua các tuyến cảng biển, sân bay quốc tế, thậm chí lợi dụng hoạt động bưu chính, chuyển phát nhanh để thẩm lậu vào nội địa.

Đáng chú ý, tại thị trường trong nước, nhiều đường dây sản xuất, phân phối hàng giả hoạt động công khai trên không gian mạng, mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử. Các mặt hàng vi phạm chủ yếu là thời trang, thuốc chữa bệnh, sữa, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, thuốc lá, hàng điện tử, nguyên liệu sản xuất… gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân, quyền lợi người tiêu dùng và môi trường sản xuất, kinh doanh lành mạnh.

Xác định công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ là nhiệm vụ trọng tâm, lực lượng kiểm soát hải quan đã chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ; tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ hoạt động xuất nhập khẩu trên tất cả các tuyến, địa bàn.

Trong đó, lực lượng Hải quan tập trung kiểm soát, đấu tranh chống chuyển tải bất hợp pháp, gian lận xuất xứ, vi phạm sở hữu trí tuệ đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh; đồng thời đẩy mạnh các đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm buôn lậu, vận chuyển trái phép qua biên giới các mặt hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng và cộng đồng.

Cùng với đó, việc triển khai đồng bộ giữa kế hoạch tổng thể với các văn bản cảnh báo chuyên đề đã tạo thành chuỗi hành động xuyên suốt từ định hướng, tổ chức thực hiện, cảnh báo đến phát hiện, xử lý vi phạm; góp phần kịp thời nhận diện các phương thức, thủ đoạn mới, các tuyến, địa bàn trọng điểm và những vấn đề nổi cộm phát sinh trong thực tiễn.

Hàng trăm đôi giày nghi giả mạo nhãn hiệu Nike bị lực lượng Hải quan phát hiện, tạm giữ để tiếp tục xác minh, xử lý. Ảnh: Cục Hải quan

Ngày 10/3/2026, Cục Hải quan đã ban hành Kế hoạch số 13576/KH-CHQ về kiểm soát chống buôn lậu hàng giả; hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ năm 2026.

Kết quả, trong 4 tháng đầu năm 2026, lực lượng Hải quan đã phát hiện và xử lý 23 vụ vi phạm liên quan đến sở hữu trí tuệ, trong đó cao điểm là tháng 01 với 11 vụ việc.

Hàng hóa vi phạm đa dạng, trải rộng từ hàng tiêu dùng, thời trang cao cấp mang nhãn hiệu Dior, Louis Vuitton, Adidas; thiết bị điện tử như Apple, Seiko; đến thực phẩm, linh kiện công nghiệp, phụ tùng ô tô.

Các đối tượng vi phạm chủ yếu sử dụng thủ đoạn khai báo sai tình trạng pháp lý của hàng hóa; nhập khẩu, quá cảnh hàng giả mạo nhãn hiệu, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp; vận chuyển hàng hóa giả mạo nhãn hiệu nhằm qua mắt cơ quan chức năng.

Nhiều vụ việc đã bị xử phạt vi phạm hành chính với số tiền lên tới hàng trăm triệu đồng. Đáng chú ý, một vụ việc liên quan đến mặt hàng vòng bi do Chi cục Hải quan khu vực II phát hiện đã được kiến nghị khởi tố hình sự theo quy định./.