Hà Tĩnh triển lãm danh nhân và tiếp nhận bộ tranh Kiều pháp lam độc bản

Bộ tranh Kiều pháp lam độc bản gồm 20 bức tranh

Sáng 14/11, Sở VH-TT&DL Hà Tĩnh tổ chức khai mạc trưng bày chuyên đề “Hà Tĩnh - danh nhân, di sản được UNESCO ghi danh” và lễ tiếp nhận bộ tranh Kiều pháp lam độc bản. Tham dự chương trình có ông Phan Thiên Định - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; ba Nguyễn Thị Nguyệt - Phó Chủ tịch UBND tỉnh cùng lãnh đạo các sở, ngành cấp tỉnh.

Bộ tranh Kiều pháp lam gồm 20 tác phẩm do ông Nguyễn Chí Cư (TP Hồ Chí Minh) làm chủ sở hữu, được trao tặng thông qua sự kết nối của nhà báo Lê Thanh Phong và Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế. Các tác phẩm do Thạc sĩ, họa sĩ Đỗ Hữu Triết chế tác bằng kỹ thuật pháp lam cung đình Huế. Đặc biệt, đây là bộ tranh độc bản duy nhất vẽ Kiều bằng pháp lam ở Việt Nam hiện nay.

Điểm đặc sắc của bộ tranh là 20 tác phẩm được lấy nguyên gốc từ tranh minh họa Truyện Kiều của họa sĩ Mạnh Hưng, in trong sách “Truyện Thúy Kiều” do nhà in Ngô Tử Hạ (Hà Nội) ấn hành năm 1925. Trên cơ sở giữ nguyên đường nét, bố cục tranh gốc, các họa sĩ sáng tạo thêm màu sắc bằng kỹ thuật pháp lam. Mỗi bức tranh gắn với một câu thơ trong Truyện Kiều, tạo nên sự kết hợp hài hòa giữa hội họa và văn học.

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh và đại biểu cử hành nghi thức trao tặng, tiếp nhận bộ tranh Kiều pháp lam độc bản

Pháp lam là loại hình mỹ thuật có cốt bằng đồng, bên ngoài phủ nhiều lớp men, tạo hình ảnh, màu sắc trang trí rồi nung ở nhiệt độ cao. Kỹ thuật chế tác đặc biệt giúp sản phẩm có vẻ đẹp tinh xảo, độ bền cao và khả năng chống chịu trước tác động của môi trường.

Du nhập vào Việt Nam từ thời Nguyễn, kỹ thuật pháp lam được các nghệ nhân tiếp thu, sáng tạo thành nghệ thuật pháp lam Huế, phát triển rực rỡ dưới các triều vua Minh Mạng, Thiệu Trị và Tự Đức, trước khi dần thất truyền vào cuối thế kỷ XIX.

Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Phan Thiên Định cùng các đại biểu tham quan bộ tranh Kiều pháp lam độc bản

Những năm đầu thập niên 2000, một số nhóm nghiên cứu đã nỗ lực khôi phục kỹ thuật chế tác pháp lam Huế. Trong đó, công trình nghiên cứu của Thạc sĩ, họa sĩ Đỗ Hữu Triết và cộng sự đạt nhiều kết quả ấn tượng. Không chỉ phục hồi kỹ thuật truyền thống, nhóm còn phát triển pháp lam từ nghệ thuật trang trí thành một loại hình sáng tạo tạo hình, cho ra đời những tác phẩm mỹ thuật có giá trị. Bộ tranh Kiều pháp lam là một thành quả tiêu biểu của quá trình nghiên cứu, sáng tạo ấy.

Thông qua nhà báo Lê Thanh Phong, (đại diện cho ông Nguyễn Chí Cư - chủ sở hữu bộ tranh), ông Nguyễn Chí Cư mong muốn tác phẩm sẽ góp phần làm phong phú kho tàng di sản văn hóa Hà Tĩnh, đồng thời trở thành nhịp cầu giao lưu văn hóa giữa hai vùng đất di sản Hà Tĩnh và Cố đô Huế.

Cùng với việc tiếp nhận bộ tranh, không gian trưng bày chuyên đề “Hà Tĩnh - danh nhân, di sản được UNESCO ghi danh” giới thiệu hơn 150 bức ảnh tư liệu tiêu biểu do Bảo tàng Hà Tĩnh nghiên cứu, sưu tầm và tuyển chọn. Đây là hoạt động hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), góp phần giới thiệu những giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc của vùng đất núi Hồng - sông La.

Hà Tĩnh hiện có 2 danh nhân văn hóa và 5 di sản được UNESCO vinh danh, ghi danh. Những giá trị ấy không chỉ khẳng định bề dày truyền thống lịch sử, văn hóa của địa phương mà còn góp phần làm phong phú kho tàng di sản chung của nhân loại. Thông qua trưng bày, công chúng có dịp tìm hiểu sâu hơn về các danh nhân, di sản, từ đó bồi đắp niềm tự hào và ý thức trách nhiệm trong gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa truyền thống.

Bà Nguyễn Thị Nguyệt - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh gửi lời cảm ơn chủ sở hữu và tác giả bộ tranh Kiều pháp lam độc bản

Phát biểu tại chương trình, bà Nguyễn Thị Nguyệt - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh cảm ơn chủ sở hữu và tác giả bộ tranh, đồng thời nhấn mạnh đây không chỉ là món quà văn hóa ý nghĩa mà còn thể hiện tình cảm, sự trân trọng và trách nhiệm đối với công tác bảo tồn di sản địa phương.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh đề nghị Sở VH-TT&DL, Bảo tàng Hà Tĩnh và các đơn vị liên quan thực hiện tốt việc tiếp nhận, lập hồ sơ khoa học, quản lý, bảo quản bộ tranh theo quy định; đồng thời đổi mới hình thức trưng bày, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số để công chúng, nhất là thế hệ trẻ, có điều kiện tiếp cận sâu hơn với giá trị Truyện Kiều và nghệ thuật pháp lam.

Đặc biệt, cần gắn bảo tồn di sản với giáo dục truyền thống và phát triển du lịch văn hóa; tăng cường kết nối không gian trưng bày tại Bảo tàng Hà Tĩnh với Khu di tích Nguyễn Du và di sản văn hóa Trường Lưu, từng bước hình thành các sản phẩm, hành trình trải nghiệm văn hóa đặc sắc.

Từ việc tôn vinh các danh nhân, di sản được UNESCO ghi danh đến tiếp nhận bộ tranh Kiều pháp lam độc bản, Hà Tĩnh đang tiếp tục làm giàu nguồn lực văn hóa, mở rộng không gian giao lưu và quảng bá di sản. Quan trọng hơn, những giá trị được lưu giữ không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn quá khứ mà còn cần được phát huy, lan tỏa, trở thành nguồn lực phục vụ giáo dục truyền thống và phát triển du lịch bền vững của địa phương.