Ghana phổ biến kho lạnh không dùng điện giúp giảm thất thoát rau sau thu hoạch

Bộ Nông nghiệp và Thực phẩm Ghana (MoFA) đang đẩy mạnh ứng dụng buồng làm mát không tiêu thụ năng lượng (ZECC) nhằm hỗ trợ người trồng rau giảm tổn thất sau thu hoạch và kéo dài thời gian bảo quản nông sản. Hoạt động này được triển khai trong giai đoạn hai của Dự án Tăng cường khả năng phục hồi hệ thống thực phẩm Tây Phi (FSRP2), phối hợp với Sáng kiến Hợp tác Rau quả thuộc Chương trình Công nghệ Chuyển đổi Nông nghiệp châu Phi (TAAT) và có sự hỗ trợ của WorldVeg.

Theo chương trình, nhiều nông hộ trồng rau tại Ghana đang chịu thiệt hại lớn sau thu hoạch do thời tiết nắng nóng, thiếu hệ thống kho lạnh, hạ tầng giao thông còn hạn chế và việc vận chuyển kéo dài. Trong nhiều trường hợp, người sản xuất mất hơn một nửa sản lượng trước khi nông sản được đưa ra thị trường.

Để khắc phục tình trạng này, công nghệ buồng làm mát không dùng điện được giới thiệu như một giải pháp bảo quản phù hợp với điều kiện địa phương. Hệ thống hoạt động dựa trên nguyên lý làm mát bằng bay hơi, tạo môi trường có nhiệt độ thấp và độ ẩm cao mà không cần sử dụng điện. Các buồng bảo quản được xây dựng từ những vật liệu sẵn có như gạch nung, cát, tre, gỗ và sợi cọ, giúp giảm chi phí đầu tư so với kho lạnh truyền thống.

WorldVeg lần đầu triển khai mô hình tại cộng đồng Seseko, vùng Ashanti. Khoảng 150 nông dân, thương lái và cán bộ khuyến nông đã được hướng dẫn thực hành về kỹ thuật xây dựng, vận hành buồng bảo quản cũng như các phương pháp thu hoạch, xử lý và bảo quản rau quả.

Sau quá trình thử nghiệm, nhiều người trồng cà chua nhận thấy nông sản có thể giữ được độ tươi và chất lượng trong hơn bảy ngày, đặc biệt hữu ích khi thị trường dư cung hoặc việc vận chuyển bị chậm trễ. Kết quả này đã thúc đẩy cộng đồng xây dựng hai buồng bảo quản theo mô hình ZECC để phục vụ sản xuất.

Sau thành công ban đầu, chương trình tiếp tục được mở rộng tới cộng đồng Gambibgo thuộc vùng Thượng Đông, nơi nông dân, thương lái và cán bộ khuyến nông tiếp tục được đào tạo về công nghệ bảo quản này.

Theo ông Abdulai Fuseini, một nông dân trồng cà chua, việc có thể bảo quản nông sản lâu hơn bằng những vật liệu sẵn có tại địa phương mang lại nhiều hy vọng trong bối cảnh giá cả xuống thấp hoặc khâu vận chuyển gặp khó khăn.

Tiến sĩ Paul Zaato, cộng tác viên nghiên cứu nông học và cán bộ chuyển giao công nghệ TAAT tại WorldVeg, cho biết công nghệ ZECC cho thấy những giải pháp đơn giản, phù hợp với điều kiện thực tế vẫn có thể mang lại hiệu quả đáng kể trong việc giảm thất thoát sau thu hoạch đối với các hộ sản xuất quy mô nhỏ.

Việc mở rộng áp dụng buồng làm mát không dùng điện được kỳ vọng sẽ giúp người trồng rau chủ động hơn trong tiêu thụ nông sản, kéo dài thời gian bảo quản và giảm áp lực bán hàng ngay sau thu hoạch.