Đào tạo hơn 1,3 triệu lao động, hình thành lực lượng nông dân số và quản trị hợp tác xã hiện đại

Đào tạo nghề gắn với chuyển đổi số, nông nghiệp hữu cơ và liên kết chuỗi giá trị được kỳ vọng sẽ góp phần hình thành lực lượng nông dân số, nông dân chuyên nghiệp và đội ngũ quản trị hợp tác xã hiện đại giai đoạn 2026–2030 - Ảnh minh họa

Theo Quyết định của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Kế hoạch được xây dựng trên cơ sở triển khai các chủ trương lớn của Đảng, Quốc hội và Chính phủ về phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn; đổi mới công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn; phát triển kinh tế tập thể, chuyển đổi số quốc gia và Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026–2035.

Mục tiêu tổng quát của Kế hoạch là đổi mới toàn diện công tác đào tạo nguồn nhân lực nông nghiệp theo hướng hiện đại, phân tầng, gắn với nhu cầu thực tiễn của thị trường và các vùng sản xuất. Trọng tâm là đào tạo chuyên sâu cho lao động tại các vùng nguyên liệu, hợp tác xã, tổ hợp tác và trang trại nhằm hình thành lực lượng nông dân có trình độ nghề nghiệp, có năng lực ứng dụng công nghệ số, đáp ứng yêu cầu phát triển nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp xanh, nông nghiệp thông minh và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Trong giai đoạn 2026–2030, Bộ đặt mục tiêu tổ chức đào tạo nghề nông nghiệp và ngành nghề nông thôn cho trên 750.000 lao động theo hình thức sơ cấp và đào tạo dưới ba tháng. Các chương trình đào tạo sẽ gắn với nhu cầu sản xuất của từng địa phương, từng bước chuẩn hóa quy trình sản xuất, bảo đảm an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, đồng thời tích hợp kỹ năng số và kỹ năng tổ chức sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. Sau đào tạo, tỷ lệ học viên áp dụng kiến thức vào thực tiễn, duy trì hoặc mở rộng sản xuất, có việc làm được kỳ vọng đạt trên 85%.

Song song với đó, Kế hoạch đặt mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng và tập huấn cho trên 550.000 lao động để hình thành lực lượng nông dân số, nông dân chuyên nghiệp và đội ngũ quản trị hợp tác xã hiện đại. Trong số này có khoảng 450.000 lao động tại các vùng nguyên liệu, chương trình, dự án trọng điểm và trang trại; 100.000 cán bộ quản trị, lao động trong hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã. Sau đào tạo, trên 85% học viên được kỳ vọng áp dụng hiệu quả kiến thức vào sản xuất, kinh doanh, trong khi trên 70% tham gia liên kết chuỗi giá trị hoặc ứng dụng công nghệ số vào quản trị và tổ chức sản xuất.

Kế hoạch sẽ được triển khai trên phạm vi cả nước, ưu tiên các vùng nguyên liệu tập trung, vùng sản xuất hàng hóa quy mô lớn, khu vực triển khai các chương trình và dự án trọng điểm của ngành nông nghiệp, đồng thời tập trung vào các xã đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, khu vực biên giới, hải đảo và địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn.

Đối tượng thụ hưởng là người lao động khu vực nông thôn từ đủ 15 tuổi trở lên có nhu cầu học nghề và nâng cao kỹ năng trong lĩnh vực nông nghiệp; lao động tại vùng nguyên liệu, hợp tác xã, doanh nghiệp nông nghiệp; cán bộ quản lý hợp tác xã. Kế hoạch cũng ưu tiên người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, hộ mới thoát nghèo, người dân tộc thiểu số và lao động tại vùng khó khăn.

Đáng chú ý, nội dung đào tạo được định hướng theo yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng của ngành nông nghiệp. Ngoài các nghề truyền thống thuộc lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp, thủy sản, dược liệu và chế biến nông sản, chương trình sẽ tăng cường đào tạo về sản xuất nông nghiệp xanh, nông nghiệp hữu cơ, kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon, thích ứng biến đổi khí hậu, cơ giới hóa, logistics, thương mại điện tử và phát triển chuỗi giá trị.

Đối với chương trình đào tạo nông dân số và quản trị hợp tác xã, Bộ xây dựng hệ thống mô-đun đào tạo theo hướng hiện đại, bao gồm kỹ năng sử dụng thiết bị số và ghi chép nhật ký điện tử; tiêu chuẩn chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc; cơ giới hóa, tự động hóa và nông nghiệp thông minh; quản trị sản xuất, kinh doanh, thương mại điện tử; quản trị hợp tác xã hiện đại; quản lý rủi ro, thích ứng với thiên tai, dịch bệnh và biến động thị trường. Bên cạnh đó là các mô-đun đặc thù theo từng vùng miền, ngành hàng và nhu cầu phát triển của địa phương.

Không chỉ tập trung đào tạo, Kế hoạch còn hướng tới xây dựng hệ sinh thái đào tạo nông nghiệp hiện đại thông qua việc hoàn thiện chương trình, giáo trình, học liệu số, xây dựng tiêu chí nông dân chuyên nghiệp, phát triển nền tảng đào tạo nông dân quốc gia trên nền tảng web và ứng dụng di động, đồng thời hình thành tủ sách điện tử và kho học liệu mở phục vụ người học trên phạm vi cả nước.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng sẽ phát triển mạng lưới giảng viên, chuyên gia, cán bộ khuyến nông, nông dân sản xuất giỏi, nghệ nhân và doanh nghiệp cùng tham gia đào tạo. Các mô hình thực hành, điểm trình diễn, Smart Farm và cơ sở thực tập sẽ được xây dựng gắn với vùng nguyên liệu, hợp tác xã và doanh nghiệp nhằm tăng cường đào tạo theo phương thức “cầm tay chỉ việc”, gắn lý thuyết với thực tiễn sản xuất.

Theo lộ trình thực hiện, năm 2026 Bộ sẽ hoàn thiện chương trình đào tạo, tiêu chí nông dân chuyên nghiệp, xây dựng nền tảng đào tạo quốc gia và triển khai đồng bộ các hoạt động đào tạo trên toàn quốc. Việc giám sát, đánh giá kết quả sẽ được thực hiện hằng năm thông qua hệ thống chỉ số theo dõi về chất lượng đào tạo, hiệu quả áp dụng kiến thức, việc làm, thu nhập, chuyển đổi số và năng lực quản trị sau đào tạo.

Kinh phí thực hiện Kế hoạch được bố trí từ ngân sách nhà nước thông qua Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026–2035, ngân sách địa phương cùng với các nguồn xã hội hóa, đóng góp của doanh nghiệp, hợp tác xã và các nguồn huy động hợp pháp khác. Việc quản lý và sử dụng kinh phí được yêu cầu bảo đảm đúng mục đích, tiết kiệm, minh bạch và ưu tiên cơ chế đặt hàng đào tạo gắn với nhu cầu thực tiễn của từng vùng sản xuất và từng ngành hàng./.