Ảnh minh họa

Theo Công an tỉnh Lâm Đồng, thực hiện chức năng, nhiệm vụ bảo đảm an ninh kinh tế trên lĩnh vực nông nghiệp, môi trường, qua công tác nắm tình hình tại một số địa phương, Công an tỉnh nhận thấy hoạt động giết mổ động vật trên địa bàn tỉnh còn nhiều tồn tại, bất cập, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến công tác quản lý nhà nước, an toàn thực phẩm và tình hình an ninh kinh tế.

Toàn tỉnh hiện có khoảng 172 cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm, gồm 09 cơ sở giết mổ tập trung (trong đó có: 04 cơ sở được thành lập theo quyết định của UBND tỉnh; 05 cơ sở tư nhân) và 163 cơ sở giết mổ nhỏ lẻ. Tuy nhiên, hệ thống cơ sở giết mổ tập trung được đầu tư trước đây phần lớn đã xuống cấp, hoạt động kém hiệu quả hoặc ngừng hoạt động; như cơ sở giết mổ tập trung Đơn Dương đã dừng hoạt động từ năm 2018, cơ sở giết mổ tập trung Đức Trọng dừng hoạt động từ cuối năm 2025 do không bảo đảm điều kiện về môi trường, không có hệ thống xử lý chất thải; cơ sở giết mổ tập trung Di Linh cũng trong tình trạng xuống cấp.

Việc các cơ sở giết mổ tập trung hoạt động kém hiệu quả hoặc ngừng hoạt động đã làm phát sinh tình trạng giết mổ phân tán, nhỏ lẻ. Thực tế tại xã Đơn Dương phát sinh 03 điểm giết mổ nhỏ lẻ, tại xã Di Linh tồn tại khoảng 25 cơ sở không đăng ký, không qua kiểm soát thú y; tại một số địa bàn khác vẫn còn các điểm giết mổ tự phát hoạt động xen kẽ trong khu dân cư. Đối với các cơ sở giết mổ đang hoạt động, bao gồm cả cơ sở tập trung và nhỏ lẻ, qua xác minh cho thấy còn nhiều hạn chế về điều kiện cơ sở vật chất; quy trình giết mổ chủ yếu thủ công, chưa bảo đảm yêu cầu theo quy định.

Đáng chú ý, công tác kiểm soát và truy xuất nguồn gốc động vật đưa vào giết mổ hầu như chưa được thực hiện đúng quy định. Cụ thể, tại cơ sở giết mổ tập trung Đà Lạt (quy mô khoảng 300-400 con heo/ngày; 4-7 con bò/ngày và khoảng 1.000 con gia cầm/ngày), việc tiếp nhận, kiểm soát chủ yếu dựa vào quan sát cảm quan, không có hồ sơ, chứng từ chứng minh nguồn gốc động vật, chưa có cơ chế kiểm tra, đối chiếu độc lập; số lượng giết mổ phụ thuộc hoàn toàn vào báo cáo của chủ cơ sở. Tình trạng này cũng diễn ra phổ biến tại các địa phương như xã Di Linh, xã Đức Trọng, khi phần lớn vật nuôi từ các hộ dân, trang trại không có hồ sơ truy xuất nguồn gốc, không được kiểm soát đầy đủ trước khi đưa vào giết mổ.

Cùng với đó, lực lượng thực hiện công tác kiểm soát giết mổ còn rất hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu quản lý. Tại cơ sở giết mổ tập trung Đà Lạt, toàn bộ hoạt động kiểm soát giết mổ do 01 cán bộ thú y đảm nhiệm; cơ sở giết mổ tập trung tại các địa phương như xã Đức Trọng, xã Di Linh cũng chỉ bố trí 01 cán bộ (chủ yếu là nhân viên hợp đồng). Với lực lượng mỏng, việc kiểm soát chủ yếu mang tính hình thức, chưa thực hiện đầy đủ quy trình kiểm dịch, chưa bảo đảm kiểm soát được nguồn gốc và tình trạng dịch bệnh của động vật.

Từ tình hình trên cho thấy hoạt động giết mổ động vật trên địa bàn tỉnh đang tồn tại những sơ hở trong công tác quản lý, nhất là ở khâu kiểm soát đầu vào và tổ chức hệ thống giết mổ. Nếu không kịp thời chấn chỉnh, có thể phát sinh vi phạm pháp luật trong hoạt động giết mổ, vận chuyển, tiêu thụ sản phẩm động vật; làm gia tăng nguy cơ mất an toàn thực phẩm, lây lan dịch bệnh và ảnh hưởng đến tình hình an ninh kinh tế trên địa bàn.

Trên cơ sở đó, Công an tỉnh Lâm Đồng đề xuất Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo các Sở, ngành, địa phương một số nội dung cụ thể như: giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, địa phương rà soát, đánh giá tổng thể hệ thống cơ sở giết mổ trên địa bàn; tham mưu phương án quy hoạch, sắp xếp lại theo hướng tập trung, bảo đảm điều kiện hoạt động theo quy định; xây dựng lộ trình chấm dứt hoạt động đối với các cơ sở giết mổ không đủ điều kiện; đồng thời tăng cường kiểm dịch, kiểm soát giết mổ, quản lý chặt chẽ nguồn gốc động vật và công tác bảo vệ môi trường tại các cơ sở giết mổ.

Giao Sở Công Thương chủ trì kiểm tra, kiểm soát hoạt động lưu thông, kinh doanh sản phẩm động vật trên thị trường; phối hợp ngăn chặn việc tiêu thụ sản phẩm không rõ nguồn gốc, không bảo đảm an toàn thực phẩm.

Giao Sở Y tế tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra an toàn thực phẩm đối với sản phẩm động vật sau giết mổ; kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Đồng thời, chỉ đạo Ủy ban nhân dân các xã, phường, đặc khu tăng cường quản lý địa bàn; kiểm tra, xử lý dứt điểm các điểm giết mổ nhỏ lẻ, tự phát, không đăng ký; không để phát sinh mới; chịu trách nhiệm nếu để hoạt động giết mổ trái phép kéo dài trên địa bàn quản lý. Củng cố lực lượng thú y cơ sở, bố trí đủ nhân lực thực hiện nhiệm vụ kiểm soát giết mổ; bảo đảm thực hiện đầy đủ quy trình kiểm dịch, kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc và tình trạng dịch bệnh của động vật trước khi đưa vào giết mổ.

Tăng cường phối hợp liên ngành trong công tác kiểm tra, phát hiện, xử lý vi phạm; định kỳ tổ chức kiểm tra liên ngành đối với hoạt động giết mổ, vận chuyển, kinh doanh sản phẩm động vật./.