Chuyển đổi cơ cấu giống cây trồng, vật nuôi, hướng tới phát triển nông nghiệp bền vững

Toàn cảnh Hội nghị tọa đàm định hướng chuyển đổi cơ cấu giống cây trồng, vật nuôi; hướng tới phát triển nông nghiệp bền vững năm 2026 được tổ chức tại xã Yên Phú, tỉnh Tuyên Quang.

Hội nghị có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Đảng ủy, HĐND, UBND xã Yên Phú; đại diện các sở, ngành, đơn vị chuyên môn, tổ chức tín dụng, doanh nghiệp, hợp tác xã, cán bộ thôn bản cùng các hộ nông dân sản xuất tiêu biểu trên địa bàn. Đặc biệt, tọa đàm có sự tham gia của TSKH. Hà Phúc Mịch, Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam, góp thêm những góc nhìn định hướng, kinh nghiệm thực tiễn và thông tin thị trường phục vụ quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng hiệu quả và bền vững. Đây là một trong hai xã đầu tiên của tỉnh Tuyên Quang tổ chức buổi tọa đàm có sự góp mặt của nhà khoa học, chính quyền địa phương và đông đảo bà con nông dân tham gia hưởng ứng.

UBND xã Yên Phú cho biết, hội nghị nhằm giúp địa phương có định hướng cụ thể trong chuyển đổi giống cây trồng, vật nuôi có năng suất, giá trị kinh tế cao; đồng thời góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân theo hướng rõ định hướng hơn, nâng cao chất lượng, sản lượng, gia tăng giá trị và phát triển nông nghiệp xanh, bền vững. Đây cũng là cơ sở để UBND xã và các bộ phận chuyên môn tiếp tục xây dựng chương trình hành động về chuyển đổi cơ cấu sản xuất trong thời gian tới.

Ông Trịnh Quốc Sáng, Chủ tịch UBND xã Yên Phú phát biểu khai mạc hội nghị.

Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Trịnh Quốc Sáng, Chủ tịch UBND xã Yên Phú khẳng định, việc tổ chức tọa đàm có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh địa phương đang tập trung triển khai các giải pháp tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng.

Ông Trịnh Quốc Sáng nhấn mạnh, xã Yên Phú hiện có nhiều tiềm năng về đất đai, lao động và lợi thế phát triển nông, lâm nghiệp, song để phát huy hiệu quả bền vững, địa phương cần xác định rõ cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện thực tế, gắn chuyển đổi cơ cấu sản xuất với nhu cầu thị trường, ứng dụng khoa học kỹ thuật và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Chủ tịch UBND xã Yên Phú cũng đề nghị các đại biểu, chuyên gia, doanh nghiệp và bà con nông dân tập trung trao đổi thẳng thắn, đóng góp nhiều ý kiến thiết thực để xã từng bước xây dựng các mô hình chuyển đổi phù hợp, làm cơ sở cụ thể hóa định hướng phát triển nông nghiệp bền vững trong thời gian tới.

Ông Nguyễn Văn Phong, Phó Chủ tịch UBND xã Yên Phú trình bày báo cáo đánh giá kết quả sản xuất nông, lâm nghiệp, chăn nuôi, thủy sản năm 2025 và phương hướng, nhiệm vụ năm 2026.

Tại buổi hội nghị, ông Nguyễn Văn Phong, Phó Chủ tịch UBND xã Yên Phú đã trình bày báo cáo đánh giá kết quả sản xuất nông, lâm nghiệp, chăn nuôi, thủy sản năm 2025 và phương hướng, nhiệm vụ năm 2026.

Phó Chủ tịch UBND xã Yên Phú Nguyễn Văn Phong cho biết, Yên Phú là một xã miền núi, lao động làm nông nghiệp chiếm tới 90%; tổng diện tích đất tự nhiên 9.352,47 ha, trong đó đất nông nghiệp 1.376,47 ha, chiếm 14,71%; đất lâm nghiệp 7.347,90 ha, chiếm 78,56%; đất nuôi trồng thủy sản 22,3 ha, chiếm 0,24%; đất phi nông nghiệp 393,11 ha, chiếm 4,2%. Trong điều kiện thời tiết có nhiều bất lợi như mưa đá, gió lốc, lũ quét, ngập úng, sản xuất nông nghiệp của địa phương vẫn cơ bản hoàn thành các chỉ tiêu kế hoạch, nhiều cây trồng, vật nuôi chủ lực tiếp tục nâng cao giá trị, góp phần cải thiện thu nhập và đời sống người dân.

Trong lĩnh vực trồng trọt, cây lúa tiếp tục giữ vai trò nền tảng với diện tích gieo trồng cả năm đạt 297,8 ha, năng suất 61,1 tạ/ha, sản lượng 1.820,5 tấn, hoàn thành 100% kế hoạch. Cây ngô đạt diện tích 193 ha, năng suất 51,5 tạ/ha, sản lượng 994,2 tấn. Cây lạc có diện tích 11 ha, năng suất 23 tạ/ha, sản lượng 23,4 tấn. Cây khoai lang đạt 25,5 ha, năng suất 62,8 tạ/ha, sản lượng 160,1 tấn. Những con số này cho thấy nhóm cây lương thực, cây màu của địa phương vẫn được duy trì ổn định, là nền tảng quan trọng cho an ninh lương thực và phát triển sản xuất nông nghiệp của xã.

Đối với nhóm cây công nghiệp và cây ăn quả, ông Nguyễn Văn Phong đã nêu những cây trồng đang tạo ra lợi thế và dư địa tăng trưởng cho địa phương. Với cây chè, xã đã chỉ đạo nhân dân cải tạo diện tích chè già cỗi, trồng lại bằng giống chè lai có năng suất, chất lượng cao; trong năm 2025, toàn xã trồng và chăm sóc 227 ha chè, đồng thời thực hiện trồng mới, trồng lại 1 ha theo chỉ tiêu kế hoạch. Với cây cam, địa phương tiếp tục tập trung thực hiện đề án phát triển vùng sản xuất cam sành, duy trì diện tích hiện có 415,8 ha, mở rộng diện tích trồng mới và sản xuất theo hướng VietGAP.

Đồng thời, xã Yên Phú đã phối hợp với Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh tổ chức 5 lớp tập huấn IPE trên cây cam tại các thôn Làng Soi, Làng Chiềng, Km 65, Km 68 và thôn Tháng 10, với 350 học viên tham gia; đồng thời phối hợp với Công ty Cam sành Hàm Yên tiếp tục thực hiện chính sách hỗ trợ mở rộng diện tích sản xuất theo hướng tiêu chuẩn VietGAP.

Các nội dung tại tọa đàm tập trung vào đánh giá thực trạng sản xuất nông nghiệp địa phương và đề xuất giải pháp chuyển đổi theo hướng hiệu quả, bền vững.

Cây thanh long cũng được xác định là một trong những cây trồng đang đem lại nguồn thu ổn định cho người dân. Toàn xã hiện có trên 61,2 ha thanh long, trong đó 1,5 ha được trồng trên đất ruộng lúa. Thanh long được trồng rải rác ở nhiều thôn, tập trung nhiều tại các thôn 1, 3, 5 Minh Phú; thôn 1A, 2, 5 Thống Nhất. Năng suất bình quân đạt từ 3 đến 3,5 tấn quả/ha/năm; giá bán bình quân khoảng 35.000 đồng/kg.

Đáng chú ý, đã có 1 hộ gia đình xây dựng mô hình sản xuất thanh long theo tiêu chuẩn VietGAP với quy mô 10 ha. Cùng với đó, cây táo hiện có tổng diện tích khoảng 40,7 ha, trong đó 25 ha trồng trên đất có nguồn gốc 2 lúa, tập trung nhiều tại khu vực Thống Nhất như thôn 1A, 1B, 2, 3, 4 Thống Nhất và thôn Làng Chiềng; theo đánh giá của địa phương, đây là cây cho thu nhập khá cao và ít công chăm sóc.

Một loại cây khác được báo cáo đánh giá có hiệu quả kinh tế tốt là phật thủ. Hiện cây phật thủ được trồng khá phổ biến trên địa bàn với diện tích khoảng 55 ha; đây là loại cây quả cảnh, đồng thời có giá trị dược liệu, có thể trồng trên nhiều loại đất khác nhau. Người dân hiện đang thực hiện trồng chu kỳ 2, thay thế bằng loại gốc ghép. Ngoài ra, xã vẫn duy trì diện tích của một số cây ăn quả khác như quýt, vải, nhãn, bưởi, tạo nên cơ cấu cây trồng tương đối đa dạng. Chính sự đa dạng đó là cơ sở để địa phương tính toán lựa chọn những loại cây phù hợp hơn trong định hướng chuyển đổi cơ cấu sản xuất thời gian tới.

Các sản phẩm OCOP, các sản phẩm Nông nghiệp đặc trưng của xã.

Không chỉ trồng trọt, lâm nghiệp tiếp tục là một trụ cột quan trọng trong bức tranh kinh tế nông nghiệp của Yên Phú. Lãnh đạo xã Yên Phú cho biết, diện tích rừng đã trồng trong năm đạt 542 ha, bằng 100% kế hoạch, trong đó rừng trồng tập trung 530 ha, rừng trồng phân tán 12 ha. Sản lượng khai thác gỗ rừng trồng đạt 11.879,8 m3, hoàn thành kế hoạch năm.

Bên cạnh đó, việc thực hiện Nghị quyết số 03/NQ-HĐND của HĐND tỉnh về hỗ trợ giống cây lâm nghiệp chất lượng cao tiếp tục được triển khai; đến thời điểm báo cáo, xã đã có 30 hộ được duyệt dự án với diện tích phê duyệt 32,3 ha. Đây là tín hiệu cho thấy lĩnh vực lâm nghiệp không chỉ đóng vai trò bảo vệ môi trường, mà còn từng bước tạo thêm nguồn thu ổn định cho người dân.

Ở lĩnh vực chăn nuôi, tính đến ngày 2/4/2026, tổng đàn trâu của xã đạt 1.903 con, tổng đàn bò 423 con, tổng đàn lợn 5.612 con, đàn gia cầm 104.172 con các loại; sản lượng thịt hơi gia súc, gia cầm ước đạt 950 tấn. Trong khi đó, thủy sản tiếp tục được duy trì với 31 ha ao, hồ nuôi; trên sông có 4 lồng cá tại thôn 7 Thống Nhất; sản lượng cá ước đạt 25,5 tấn. Công tác thú y, tiêm phòng tiếp tục được chú trọng. Ở vụ Xuân - Hè, xã đã tiêm phòng cho 903 con trâu, 225 con bò, 4.212 con lợn, 340 con chó và 10.680 con gia cầm; vụ Thu - Đông tiêm cho 850 con trâu, 210 con bò, 4.012 con lợn và 15.000 con gia cầm. Theo báo cáo, một số đàn gia súc, gia cầm chưa được tiêm do đang trong thời kỳ chửa hoặc sinh sản. UBND xã cũng đã giao đơn vị chuyên môn rà soát thiệt hại tại từng thôn, hộ gia đình để lập hồ sơ đề nghị Nhà nước hỗ trợ theo quy định.

Từ những số liệu cụ thể đó, Phó Chủ tịch UBND xã Yên Phú đánh giá, sản xuất nông, lâm nghiệp, chăn nuôi, thủy sản năm 2025 của Yên Phú đã có bước phát triển so với những năm trước; một số nông sản chủ lực và thế mạnh của xã tiếp tục khẳng định thương hiệu, tiêu thụ tương đối ổn định; công tác chỉ đạo sản xuất được thực hiện đồng bộ, hiệu quả; ứng dụng tiến bộ kỹ thuật tiếp tục được tăng cường; một số chỉ tiêu đạt và vượt kế hoạch như trồng rừng, tổng đàn bò, khoai lang, cam, chè...

Đồng thời, các hình thức tổ chức sản xuất đang dần đổi mới, xu hướng phát triển theo mô hình trang trại được nâng lên, người dân từng bước tiếp cận tốt hơn với các cơ chế, chính sách hỗ trợ. Những cây trồng được xác định là thế mạnh như gỗ nguyên liệu, chè, cam, thanh long ruột đỏ, phật thủ đang ngày càng ổn định về diện tích và đầu ra, góp phần nâng cao thu nhập cho nhân dân.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Văn Phong cũng thẳng thắn chỉ ra nhiều tồn tại, hạn chế. Theo đó, sản xuất gắn với tiêu thụ chưa đồng bộ; người tiêu dùng chưa thực sự tin tưởng vào nguồn gốc nông sản do việc chỉ dẫn địa lý và truy xuất nguồn gốc còn hạn chế; hợp tác xã nông nghiệp của xã chưa mạnh dạn đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp. Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa sang cây lâu năm khác còn chậm; vẫn còn tình trạng một số cây trồng chưa đúng quy hoạch, chưa hình thành được quy hoạch chi tiết vùng chuyên canh nên sản xuất còn thiếu tập trung.

Lí giải về những tồn tại, hạn chế, Phó Chủ tịch UBND xã Yên Phú Nguyễn Văn Phong đã chỉ ra nguyên nhân: một số thôn chưa sát sao trong chỉ đạo thực hiện các chỉ tiêu sản xuất; việc chăm sóc, thâm canh cây trồng ở một số nơi chưa đúng quy trình kỹ thuật; nhận thức của một bộ phận người dân về sản xuất nông nghiệp hàng hóa bền vững còn chưa theo kịp yêu cầu; hàng hóa sản xuất theo tiêu chuẩn có truy xuất nguồn gốc còn ít; trong khi thiên tai diễn biến bất thường và giá cả nông sản thiếu ổn định tiếp tục tác động mạnh đến sản xuất.

TSKH. Hà Phúc Mịch, Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam.

Phát biểu tại hội nghị, TSKH. Hà Phúc Mịch, Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam nhấn mạnh, việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi không chỉ nhằm nâng cao năng suất, giá trị kinh tế, mà quan trọng hơn là phải hướng tới xây dựng nền nông nghiệp phát triển bền vững, an toàn và thân thiện với môi trường.

Theo TSKH. Hà Phúc Mịch, Yên Phú có nhiều tiềm năng về đất đai, điều kiện sinh thái và lao động sản xuất nông nghiệp, vì vậy địa phương cần lựa chọn những cây trồng, vật nuôi phù hợp với lợi thế thực tế, gắn với nhu cầu thị trường và định hướng sản xuất hàng hóa. Đồng thời, cần chú trọng thay đổi tư duy sản xuất của người dân, tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật, xây dựng các mô hình liên kết theo chuỗi giá trị, qua đó từng bước nâng cao chất lượng nông sản, tăng sức cạnh tranh và tạo sinh kế ổn định, lâu dài cho bà con nông dân.

Ông Nguyễn Văn Ước, Bí thư Đảng ủy xã Yên Phú phát biểu chỉ đạo tại hội nghị.

Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Văn Ước, Bí thư Đảng ủy xã Yên Phú nhấn mạnh, việc tổ chức tọa đàm định hướng chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi có ý nghĩa thiết thực trong quá trình cụ thể hóa các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Ông Nguyễn Văn Ước cho rằng, để nông nghiệp Yên Phú phát triển theo hướng bền vững, hiệu quả, cấp ủy, chính quyền, các tổ chức đoàn thể và người dân cần có sự thống nhất cao về nhận thức và hành động, từng bước chuyển từ tư duy sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa gắn với thị trường.

Bí thư Đảng ủy xã Yên Phú cũng đề nghị các ngành chuyên môn, các thôn và bà con nông dân chủ động tiếp thu kiến thức, mạnh dạn áp dụng tiến bộ kỹ thuật, lựa chọn cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, qua đó tạo chuyển biến rõ nét trong phát triển nông nghiệp, nâng cao thu nhập và đời sống cho người dân.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Hội nghị.

Từ báo cáo thực trạng và các ý kiến trao đổi tại hội nghị, Yên Phú xác định năm 2026 là năm tập trung đẩy mạnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp, phát triển nông nghiệp hàng hóa nhằm nâng cao thu nhập, đời sống cho người dân. Trong lĩnh vực trồng trọt, địa phương tiếp tục chỉ đạo sản xuất theo đúng khung thời vụ, cơ cấu giống hợp lý theo từng vùng; tăng cường thâm canh các cây trồng chuyên canh như cam, chè, táo, thanh long; giữ ổn định diện tích đất lúa hiện có và tiếp tục chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa theo đúng quy định.

Song song với đó là quản lý chặt chẽ chất lượng giống, vật tư nông nghiệp, nâng cao hiệu quả dự báo sâu bệnh, tập huấn kỹ thuật canh tác và đưa giống mới vào sản xuất. Với chăn nuôi, xã định hướng phát triển theo hướng tập trung, tăng cường kiểm tra, giám sát dịch bệnh, tổ chức tiêm phòng đạt tỷ lệ cao, đồng thời triển khai hiệu quả các chính sách hỗ trợ. Lĩnh vực thủy sản sẽ tập trung vào các loài cá bản địa, cá đặc sản tại các thôn có lợi thế mặt nước. Còn với lâm nghiệp, địa phương tiếp tục thực hiện các chính sách phát triển lâm nghiệp bền vững, trồng và chăm sóc rừng ngay từ đầu vụ, đồng thời tăng cường bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng.

TSKH. Hà Phúc Mịch cùng các lãnh đạo địa tham quan các sản phẩm OCOP, các sản phẩm Nông nghiệp đặc trưng của xã Yên Phú.

Trong khuôn khổ hội nghị, các đại biểu cũng tham quan khu trưng bày sản phẩm OCOP, sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của địa phương và thảo luận về các giải pháp tháo gỡ khó khăn trong sản xuất nông, lâm nghiệp. Lãnh đạo địa phương cho biết, sau tọa đàm, xã Yên Phú phấn đấu có ít nhất từ 2 đến 3 mô hình thí điểm chuyển đổi giống cây trồng mới được đăng ký triển khai; đồng thời 100% hộ dân tiêu biểu tham dự nắm vững định hướng phát triển nông nghiệp bền vững của xã. Đây được xem là bước khởi đầu quan trọng để địa phương từng bước phát huy lợi thế, hình thành các mô hình sản xuất hiệu quả hơn, tạo nền tảng cho mục tiêu phát triển nông nghiệp xanh, bền vững và gia tăng giá trị trong thời gian tới.

Tuyên Quang nỗ lực đưa các sản phẩm OCOP vươn xa Nhằm khai thác tiềm năng, thế mạnh của địa phương, đồng thời nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp, gắn với xây dựng nông ...

Chè Shan Tuyết Khau Mút - Giấc mơ xanh giữa đại ngàn Tuyên Quang Trong nhiều thập kỷ qua, nền nông nghiệp đã chứng kiến sự "bùng phát" của việc sử dụng hóa chất trong sản xuất, đặc biệt ...

Thương hiệu bưởi Soi Hà: Hành trình nông sản Tuyên Quang vươn tầm thế giới Vùng bưởi Soi Hà từ lâu đã được biết đến là một trong những đặc sản nổi tiếng của tỉnh Tuyên Quang, gắn liền với ...