Cận cảnh cơ sở sản xuất than củi “tọa lạc” trên đất nông nghiệp tại xã Mậu A

Cơ sở sản xuất than củi mới được xây dựng tại thôn Mậu A 6, xã Mậu A.

Theo thông tin người dân tại thôn Mậu A 6, xã Mậu A phản ánh, thời gian qua trên địa bàn xuất hiện một số cơ sở sản xuất than củi xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp, đất rừng sản xuất gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân.

Để rộng đường dư luận, PV đã có mặt tại địa điểm người dân phản ánh. Qua ghi nhận thực tế tại thôn Mậu A 6, hiện có hai cơ sở sản xuất than củi đang hoạt động, những cơ sở này chỉ cách nhau khoảng 2km và cách Đường tỉnh 163 khoảng 500m. Theo người dân cho biết, có cơ sở đã từng bị chính quyền xã Mậu A yêu cầu dừng hoạt động...thế nhưng không hiểu vì lý do gì cho đến nay vẫn tồn tại?

Quan sát từ trên cao có thể thấy, một cơ sở đã được xây dựng từ lâu và hiện đã xuống cấp trầm trọng, trong khi cơ sở còn lại thậm chí đã “khoét” cả đất rừng để xây dựng lò đốt. Đặc điểm chung của các cơ sở này là nằm sâu trong rừng nên rất khó phát hiện. Xung quanh khu vực sản xuất, một lượng lớn nguyên liệu dùng làm chất đốt như gỗ, củi, thân cây... được cắt khúc và chất thành từng đống ngổn ngang, chờ đưa vào lò.

Cơ sở này thậm chí đã “khoét” cả đất rừng để xây dựng lò đốt.

Mỗi đợt đốt than thường diễn ra rất lâu; trong đó, thời điểm mới bắt đầu nổi lửa là lúc lượng khói tỏa ra nhiều nhất. Do hệ thống lò không được che chắn hay có biện pháp xử lý khí thải, toàn bộ khói thoát thẳng ra môi trường, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe người dân, cũng như sự phát triển của cây cối và hoa màu xung quanh.

Liên quan đến nội dung này, PV đã có cuộc trao đổi với ông Đoàn Ngọc Cường – Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và Môi trường xã Mậu A. Ông Cường cho biết, hiện trên địa bàn xã có một số cơ sở sản xuất than củi. Địa phương đã nhiều lần thành lập đoàn kiểm tra, rà soát và đình chỉ hoạt động đối với các cơ sở không đảm bảo đủ điều kiện theo quy định của các cấp có thẩm quyền. Tuy nhiên, công tác quản lý vẫn gặp nhiều khó khăn, một số cơ sở dù đã bị yêu cầu dừng hoạt động nhiều lần nhưng vẫn cố tình lợi dụng lúc không có lực lượng chức năng để lén lút sản xuất.

Còn đối với cơ sở này hiện đã xuống cấp nghiêm trọng, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn về PCCC.

Cũng theo ông Cường, đối với một số cơ sở mới, địa phương đang cho phép đơn vị vận hành chạy thử, nếu đạt yêu cầu sẽ tạo điều kiện cho hoạt động nhằm phát triển kinh tế địa phương và giải quyết việc làm cho người dân. Trên tinh thần không bao che và không để xảy ra tình trạng hoạt động trái phép kéo dài, xã đã yêu cầu các đơn vị này sớm hoàn thiện các thủ tục pháp lý để được cấp phép chính thức. Dù vậy, ông Cường cũng thẳng thắn thừa nhận rằng tất cả các cơ sở sản xuất than củi trên địa bàn xã mà báo chí phản ánh hiện đều chưa có đầy đủ giấy tờ pháp lý liên quan.

Trong khi đó, trao đổi với phóng viên, đại diện doanh nghiệp cũng thừa nhận việc chưa hoàn thiện đầy đủ các thủ tục pháp lý đối với cơ sở sản xuất than củi trên địa bàn xã Mậu A. Người đại diện này phân trần rằng; đơn vị mới chỉ cho chạy thử một lò để đánh giá xem có đạt tiêu chuẩn hay không, đồng thời đang tiến hành xin các cấp có thẩm quyền hoàn thiện hồ sơ pháp lý theo đúng quy định. Phía doanh nghiệp cũng cho biết thêm; trên tinh thần đó, chính quyền xã đang tạo điều kiện và đồng hành cùng họ để thực hiện các thủ tục cần thiết, nhất là hoàn thiện thủ tục về đất đai.

Đặc điểm chung của các cơ sở này là nằm sâu trong rừng cách Đường tỉnh 163 khoảng 500m nên rất khó phát hiện.

Thực trạng các cơ sở sản xuất than củi trái phép ngang nhiên hoạt động trên đất nông nghiệp tại xã Mậu A không chỉ để lại những hệ lụy nhãn tiền về ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến cuộc sống người dân, mà còn đặt ra dấu hỏi lớn về tính nghiêm minh trong công tác quản lý của chính quyền địa phương.

Việc “tạo điều kiện cho chạy thử” khi chưa hoàn thiện các thủ tục pháp lý bắt buộc về đất đai, môi trường và phòng cháy chữa cháy rõ ràng là một tiền lệ nguy hiểm, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn. Để đảm bảo sự phát triển kinh tế bền vững gắn liền với thượng tôn pháp luật, chính quyền xã Mậu A cần phải có phương án xử lý hiệu quả hơn./.