Biểu diễn nghệ thuật tại lễ khai hội chùa Vĩnh Nghiêm. Ảnh Cổng TTĐT Bắc Giang.

Lễ hội chùa Vĩnh Nghiêm diễn ra hàng năm từ ngày 12 đến ngày 14 tháng 2 Âm lịch, mang đậm dấu ấn bản địa, với những nét đặc trưng riêng gắn với danh lam cổ tự Vĩnh Nghiêm.

Chùa Vĩnh Nghiêm có tên gọi khác là chùa Đức La (tên chữ là Vĩnh Nghiêm Tự), tọa lạc tại thôn Quốc Khánh, xã Trí Yên, huyện Yên Dũng. Đây là ngôi chùa cổ có từ thời Lý, đến thế kỷ XIII được Phật Hoàng Trần Nhân Tông tu bổ, xây dựng thành trung tâm Phật giáo của Thiền phái Trúc Lâm.

Năm nay, chùa Vĩnh Nghiêm diễn ra nhiều hoạt động lễ hội hấp dẫn đông đảo du khách như: Rước lễ theo nghi lễ nhà chùa; màn trống hội "Hào khí non sông"; chương trình nghệ thuật khai hội đặc biệt với chủ đề "Vĩnh Nghiêm - Đất thiêng tỏa sáng".

Ngoài ra, còn có các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao sẽ được tổ chức trong thời gian diễn ra lễ hội như: Kéo co, Đẩy gậy cấp thành phố; các hoạt động giao lưu văn hóa, văn nghệ; trưng bày, giới thiệu sản phẩm đặc trưng, tái hiện không gian văn hóa chợ quê với 31 gian hàng của các phường, xã; hoạt động thuyết giảng Phật pháp của nhà chùa; các trò chơi dân gian vui khỏe, hấp dẫn du khách thập phương.

Tại lễ khai hội, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang Phan Thế Tuấn trao Quyết định công nhận Bộ tượng Tam tổ Trúc Lâm (chùa Vĩnh Nghiêm) là bảo vật Quốc gia cho đại diện Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Bắc Giang, lãnh đạo thành phố Bắc Giang và xã Trí Yên.

Chùa Vĩnh Nghiêm tọa lạc tại vị trí nhìn ra ngã ba Phượng Nhãn - nơi hợp lưu của sông Thương và sông Lục Nam, vùng Cẩm Lý - cửa ngõ ra vào núi Yên Tử; bên kia sông là vương phủ của Trần Hưng Đạo - đền Kiếp Bạc. “Đại danh lam cổ tự” Vĩnh Nghiêm là nơi thờ tự 3 vị tổ của Thiền phái Trúc Lâm (Phật hoàng Trần Nhân Tông, thiền sư Pháp Loa, thiền sư Huyền Quang). Nơi đây là một trong 4 trung tâm Phật giáo đầu tiên của Thiền phái Trúc Lâm, được ví như Trường Đại học Phật giáo đầu tiên của Việt Nam.

Bên cạnh đó, chùa Vĩnh Nghiêm không chỉ nổi tiếng với các hạng mục công trình đồ sộ, gắn kết chặt chẽ, mang tính chuẩn mực của chùa cổ Việt, thể hiện rõ nét qua giá trị điêu khắc tinh tế, điêu luyện được thể hiện rõ nét trong hệ thống tượng Phật.

Các nhà nghiên cứu lịch sử văn hóa xem chùa Vĩnh Nghiêm như một bảo tàng văn hóa Phật giáo Đại thừa tiêu biểu ở miền Bắc Việt Nam. Đặc biệt, chùa nổi tiếng với bộ Mộc bản - một loại hình tài liệu đặc biệt quý hiếm của Việt Nam nói riêng, thế giới nói chung.

Du khách thăm quan chùa Vĩnh Nghiêm. Ảnh PV.

Với những giá trị to lớn của di tích, di sản, di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật, chùa Vĩnh Nghiêm được xếp hạng là Di tích Quốc gia đặc biệt. Mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm được UNESCO vinh danh là Di sản tư liệu ký ức thế giới khu vực Châu Á - Thái Bình Dương. Lễ hội chùa Vĩnh Nghiêm được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đặc biệt, ngày 31/12/2024, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 1712/QĐ-TTg công nhận Bộ tượng Tam Tổ Trúc Lâm chùa Vĩnh Nghiêm (Bắc Giang) là Bảo vật Quốc gia.