Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), tháng 1/2026, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam đạt 15 triệu USD, tăng mạnh 334% so với cùng kỳ năm 2025.

Trong nhóm thị trường đơn lẻ, Brazil bất ngờ vươn lên dẫn đầu với kim ngạch đạt 8 triệu USD trong tháng 1/2026, chiếm tới 56% tổng xuất khẩu. Đây là mức bứt phá rõ rệt, cho thấy nhu cầu nhập khẩu tại thị trường Nam Mỹ đang tăng mạnh.

Sự tăng trưởng này chủ yếu đến từ thị hiếu tiêu dùng của Brazil, nơi người tiêu dùng ưa chuộng các sản phẩm phi lê hoặc cá cắt khúc để tự chế biến tại nhà, phù hợp với lợi thế sản phẩm nguyên liệu của Việt Nam.

Đứng thứ hai là Mỹ với kim ngạch đạt 3 triệu USD trong tháng đầu năm 2026, giảm nhẹ so với tháng 12/2025 nhưng vẫn chiếm 21% tổng xuất khẩu. Việc sụt giảm theo tháng được đánh giá là không bất thường, do các nhà nhập khẩu Mỹ đã tăng mua mạnh trong quý IV/2025 để phục vụ mùa lễ hội. Vì vậy, lượng nhập trong tháng đầu năm có xu hướng chững lại, song thị trường này vẫn duy trì nền nhu cầu tương đối ổn định.

Các vị trí tiếp theo trong top 5 lần lượt thuộc về Ả Rập Xê Út với 791.000 USD, tăng mạnh so với tháng trước; Cộng hòa Dominica đạt 503.000 USD; và Nhật Bản đạt 372.000 USD. Nhóm thị trường này dù quy mô còn khiêm tốn nhưng đều ghi nhận mức tăng trưởng tốt, cho thấy dư địa mở rộng vẫn còn.

Xét theo khối thị trường, Trung Đông đạt 948.000 USD, tăng mạnh 1.239% so với cùng kỳ năm ngoái; EU đạt 764.000 USD tăng 276%. Đáng chú ý, tại Mỹ và EU, xu hướng tiêu dùng đang nghiêng nhiều hơn về các sản phẩm giá trị gia tăng, tiện lợi và tiết kiệm thời gian nấu nướng, khác với thị hiếu tại Brazil thiên về sản phẩm nguyên liệu.

Theo chuyên gia của VASEP, triển vọng thời gian tới cho thấy, cạnh tranh tại thị trường Mỹ có thể gia tăng. Khi mức thuế đối ứng mà Mỹ đang áp dụng là 10%, cá rô phi từ Brazil và Trung Quốc nhiều khả năng sẽ quay trở lại mạnh mẽ, tạo sức ép đáng kể đối với sản phẩm của Việt Nam.

"Trong bối cảnh đó, ngành cá rô phi Việt Nam cần tập trung nâng cao tiêu chuẩn chất lượng, đáp ứng các yêu cầu quốc tế về phát triển bền vững nhằm xây dựng thương hiệu vững chắc. Đồng thời, việc đầu tư đa dạng hóa các dòng sản phẩm giá trị gia tăng, tiện lợi sẽ là hướng đi quan trọng để tiếp cận nhóm người tiêu dùng trẻ và mở rộng thị phần trong những năm tới", VASEP đưa ra khuyến cáo.

Cá rô phi, loài cá quan trọng nhất ở Brazil

Cũng theo VASEP, trong hơn một thập kỷ qua, cá rô phi đã vươn lên trở thành loài cá quan trọng nhất trong ngành nuôi trồng thủy sản Brazil, đóng vai trò trung tâm trong quá trình hiện đại hóa sản xuất và mở rộng thị trường. Theo Hiệp hội Nuôi trồng Thủy sản Brazil (Peixe BR), sản lượng cá rô phi của nước này tăng trưởng bình quân trên 10%/năm trong 11 năm liên tiếp, phản ánh sự phát triển ổn định và dài hạn của ngành.

Từ một sản phẩm có thị phần hạn chế, cá rô phi hiện đã trở thành loại cá được tiêu thụ nhiều nhất tại Brazil. Hoạt động nuôi trồng không còn tập trung ở các khu vực ven biển mà mở rộng mạnh vào nội địa, hình thành các vùng sản xuất quy mô lớn tại các bang như Paraná, São Paulo, Mato Grosso do Sul và Bahia. Quá trình này gắn liền với việc ứng dụng công nghệ, cải thiện giống, thức ăn và hệ thống quản lý, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Trên thị trường quốc tế, cá rô phi Brazil từng đối mặt với thách thức lớn khi xuất khẩu sang Mỹ bị áp thuế cao. Tuy nhiên, các doanh nghiệp Brazil đã nhanh chóng điều chỉnh chiến lược, đẩy mạnh mở rộng sang thị trường Liên minh châu Âu (EU). Nhờ khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn thực phẩm và yêu cầu bền vững, cá rô phi Brazil từng bước gia tăng hiện diện tại EU, giúp bù đắp một phần áp lực từ thị trường Mỹ.

Bên cạnh triển vọng tích cực, ngành cá rô phi Brazil vẫn cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, cải thiện môi trường đầu tư và theo dõi sức mua trong nước. Dự báo sang năm 2026, cùng với nhu cầu tiêu thụ thủy sản lành mạnh gia tăng tại châu Âu và các thị trường mới, cá rô phi Brazil được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát triển, củng cố vai trò là một trong những trụ cột của ngành thủy sản nước này.