Siết chặt quản lý xuất khẩu gạo: Việt Nam hướng tới phát triển bền vững

Nghị định mới bổ sung thêm trường hợp bị thu hồi giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo - Ảnh minh họa.

Nghị định mới bổ sung thêm trường hợp bị thu hồi giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo, quy định rõ trách nhiệm của thương nhân trong việc báo cáo tồn kho, đồng thời bổ sung quy định về ủy thác xuất khẩu.

Cụ thể, Nghị định 01/2025/NĐ-CP bổ sung thêm trường hợp thương nhân bị thu hồi giấy chứng nhận nếu không báo cáo tồn kho theo quy định sau 45 ngày kể từ ngày Bộ Công Thương ban hành văn bản đôn đốc. Quyết định thu hồi sẽ được Bộ Công Thương gửi đến thương nhân bị thu hồi, Tổng cục Hải quan, Sở Công Thương địa phương liên quan và Hiệp hội Lương thực Việt Nam.

Nghị định mới cũng quy định rõ trách nhiệm của thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo trong việc báo cáo tồn kho. Theo đó, định kỳ trước ngày 05 hàng tháng, thương nhân phải báo cáo Bộ Công Thương, Sở Công Thương nơi thương nhân có trụ sở chính, có kho, có cơ sở xay, xát hoặc cơ sở chế biến thóc, gạo, đồng thời¹ gửi Hiệp hội Lương thực Việt Nam về lượng thóc, gạo thực tế tồn kho theo từng chủng loại.

Về ủy thác xuất khẩu, Nghị định 01/2025/NĐ-CP quy định thương nhân có giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo chỉ được ủy thác xuất khẩu hoặc nhận ủy thác xuất khẩu từ thương nhân² khác cũng có giấy chứng nhận.

Việc sửa đổi, bổ sung Nghị định 107/2018/NĐ-CP nhằm siết chặt quản lý, nâng cao hiệu quả hoạt động xuất khẩu gạo, hướng tới phát triển bền vững. Năm 2024, xuất khẩu gạo của Việt Nam đã đạt kỷ lục cả về sản lượng và giá trị, với 9 triệu tấn, trị giá 5,8 tỷ USD. Tuy nhiên, việc xuất khẩu gạo vẫn còn tiềm ẩn nhiều rủi ro, như cạnh tranh gay gắt từ các nước xuất khẩu gạo lớn khác, biến động giá cả trên thị trường thế giới, và những thách thức về bảo đảm chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm.

Nghị định 01/2025/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ góp phần khắc phục những hạn chế, nâng cao năng lực cạnh tranh của gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế, đóng góp vào sự phát triển bền vững của ngành lúa gạo.

Nghị định 01/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/3/2025. Các thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo cần chủ động cập nhật, nắm bắt những quy định mới và tuân thủ nghiêm túc các quy định của pháp luật. Các cơ quan chức năng cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm nhằm bảo đảm thị trường xuất khẩu gạo hoạt động lành mạnh, hiệu quả.