Miệng núi lửa Thới Lới trở thành hồ chứa nước, như chiếc bát khổng lồ giữa lòng đảo Lý Sơn.

Đề xuất trên không chỉ nhằm đảm bảo nguồn nước ngọt cho sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt của người dân trên đảo, mà còn để đối phó với những thách thức từ biến đổi khí hậu.

Theo các chuyên gia địa chất, núi lửa Thới Lới đã hình thành cách đây khoảng 25-30 triệu năm, tạo nên cấu trúc độc đáo của đảo Lý Sơn. Đảo Lý Sơn gồm đảo Bé và đảo Lớn. Đảo Lớn, nơi có trung tâm hành chính của huyện, là nơi chứa năm miệng núi lửa, trong đó lớn nhất là núi Thới Lới với đường kính đáy 1,4 km và miệng rộng 0,35 km. Miệng núi lửa này có dạng dốc đứng và lòng núi khá sâu, tạo điều kiện lý tưởng để làm hồ chứa nước.

Từ năm 2012, tỉnh Quảng Ngãi đã tận dụng miệng núi lửa Thới Lới để xây dựng hồ chứa nước với dung tích 270.000 m3, cao trình đập 120 m, và chiều dài thân đập 208 m. Hồ chứa này đáp ứng nhu cầu tưới tiêu cho 60 ha đất nông nghiệp, đặc biệt là các loại cây trồng chủ lực như hành và tỏi. Ngoài ra, hồ chứa còn bổ sung nước ngầm trên đảo, góp phần ổn định nguồn nước ngọt.

Tuy nhiên, sau 12 năm sử dụng, hồ chứa Thới Lới đã bị bồi lắng, làm giảm năng lực cấp nước. Hiện tại, hồ chỉ đáp ứng được một phần nhu cầu tưới tiêu cho khu vực thôn Đông An Hải. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khắc nghiệt, nắng nóng kéo dài làm nguồn nước ngọt trên đảo giảm sút nghiêm trọng và nước ngầm bị xâm nhập mặn, việc nâng cấp hồ chứa Thới Lới trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Hồ chứa nước Thới Lới đang bị bồi lắng nghiêm trọng, mất dần vẻ trong trẻo và dung tích quý báu của mình.

Ngày 23/7/2024, bà Phạm Thị Hương - Chủ tịch UBND huyện Lý Sơn, cho biết đã gửi tờ trình xin hỗ trợ 50 tỷ đồng để sửa chữa và mở rộng hồ chứa nước Thới Lới. Việc nâng cấp này không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu nước tưới tiêu mà còn phù hợp với mục tiêu phát triển kinh tế và du lịch của huyện đảo, đồng thời thỏa mãn nguyện vọng của người dân địa phương.

UBND tỉnh Quảng Ngãi đã giao Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với các Sở Kế hoạch và Đầu tư, Tài chính để xem xét đề xuất của huyện Lý Sơn. Trên cơ sở đó, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sẽ tham mưu cho UBND tỉnh trước ngày 10/8.

Huyện đảo Lý Sơn có diện tích hơn 10 km2, cách đất liền 15 hải lý, với dân số khoảng 24.000 người. Huyện có hơn 300 ha đất nông nghiệp, chủ yếu trồng hành và tỏi. Việc nâng cấp hồ chứa nước Thới Lới là một bước đi quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của huyện đảo trong tương lai.

Kế hoạch chi 50 tỷ đồng để mở rộng hồ nước trên miệng núi lửa triệu năm tuổi là một dự án đáng chú ý. Dự án này có thể nhằm mục đích tăng cường phát triển du lịch, bảo tồn di sản thiên nhiên, và cải thiện môi trường sinh thái của khu vực. Nếu được thực hiện đúng cách, có thể mang lại nhiều lợi ích kinh tế và xã hội. Tuy nhiên, cần phải cân nhắc kỹ lưỡng về tác động môi trường và sự hợp tác của cộng đồng địa phương để đảm bảo rằng dự án không gây hại cho hệ sinh thái tự nhiên và đời sống của người dân xung quanh.