ki-niem-15-voaa
Thứ ba 17/11/2026 07:52Thứ ba 17/11/2026 07:52 Hotline: 0326.050.977Hotline: 0326.050.977 Email: toasoan@tapchihuucovietnam.vnEmail: [email protected]

Tag

Phi thương bất phú: Sự thật và những lầm tưởng

Tăng
aa
Giảm
Chia sẻ Facebook
Bình luận
In bài viết
Câu ngạn ngữ “phi thương bất phú” (非商不富) đã trở nên quen thuộc trong đời sống, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế thị trường. Câu nói này thường được hiểu là “không buôn bán thì không giàu”. Tuy nhiên, liệu cách hiểu này có hoàn toàn chính xác? Nguồn gốc của câu nói này từ đâu? Và trong thời hiện đại, “phi thương bất phú” còn giữ nguyên giá trị hay cần được nhìn nhận lại? và hiểu cho đúng.
Phi thương bất phú: Sự thật và những lầm tưởng
Ngày xưa "thương" chỉ là buôn bán nhỏ, ngày nay "thương" lại mang hàm ý khác.

Nhiều ý kiến cho rằng “phi thương bất phú” xuất phát từ một câu ngạn ngữ cổ của Trung Quốc: “Vô nông bất ổn, vô công bất phú, vô thương bất hoạt” (無農不穩,無工不富,無商不活), nghĩa là “không có nông nghiệp thì không ổn định, không có công nghiệp thì không thể giàu, không có buôn bán thì xã hội không hoạt động”. Như vậy, “phi thương bất phú” chỉ là một phần trong một tổng thể lớn hơn, nhấn mạnh vai trò của thương mại (buôn bán, trao đổi) trong sự vận hành của xã hội.

Trong xã hội cổ đại, nông nghiệp là nền tảng của nền kinh tế. Tuy nhiên, chỉ dựa vào nông nghiệp thì khó có thể tạo ra sự giàu có lớn mạnh. Công nghiệp, với khả năng sản xuất hàng loạt, tạo ra giá trị gia tăng cao hơn, được xem là động lực để làm giàu. Nhưng để hàng hóa từ nông nghiệp và công nghiệp đến được tay người tiêu dùng, cần có hoạt động thương mại. Thương mại tạo ra sự lưu thông hàng hóa, kết nối cung và cầu, thúc đẩy kinh tế phát triển. Vì vậy, “vô thương bất hoạt” nhấn mạnh rằng nếu không có hoạt động thương mại, xã hội sẽ trì trệ, không thể phát triển.

Từ ý nghĩa này, “phi thương bất phú” được hiểu là nếu không có hoạt động buôn bán, trao đổi hàng hóa, thì khó có thể đạt được sự giàu có. Nó nhấn mạnh vai trò của thương mại như một cầu nối quan trọng trong quá trình tạo ra và phân phối của cải. Cách hiểu “không buôn bán thì không giàu” đã dẫn đến một số lầm tưởng: Đồng nhất “buôn bán” với “làm giàu bằng mọi giá”: Nhiều người hiểu sai rằng chỉ cần buôn bán thì sẽ giàu, bất kể bằng phương thức nào, kể cả gian lận, buôn lậu, trốn thuế… Đây là một cách hiểu lệch lạc, đi ngược lại với đạo đức kinh doanh và pháp luật.

Xem thường các ngành nghề khác: Cách hiểu này vô tình hạ thấp vai trò của các ngành nghề khác như nông nghiệp, công nghiệp, khoa học, giáo dục… Thực tế, sự phát triển của một xã hội cần sự đóng góp của tất cả các ngành nghề. Tập trung quá mức vào lợi nhuận ngắn hạn: Việc quá chú trọng vào “bất phú” (làm giàu) có thể dẫn đến việc coi thường các giá trị khác như chất lượng sản phẩm, dịch vụ khách hàng, trách nhiệm xã hội…

Trong bối cảnh kinh tế hiện đại, “phi thương bất phú” cần được hiểu một cách rộng hơn và sâu sắc hơn: Thương mại, bao gồm cả thương mại truyền thống và thương mại điện tử, đóng vai trò quan trọng trong việc lưu thông hàng hóa, mở rộng thị trường, tạo công ăn việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Việc làm giàu phải dựa trên sự tuân thủ pháp luật, đạo đức kinh doanh, tạo ra giá trị thực cho xã hội.

Phi thương bất phú: Sự thật và những lầm tưởng
Ngày nay thương mở rộng hơn, sâu sắc hơn.

Kinh doanh không chỉ là lợi nhuận, mà còn là trách nhiệm với khách hàng, đối tác, cộng đồng và môi trường. Sự giàu có không chỉ được đo bằng tiền bạc, mà còn bao gồm cả tri thức, sức khỏe, các mối quan hệ xã hội tốt đẹp, sự đóng góp cho cộng đồng… Để đạt được sự thịnh vượng, cần sự kết hợp của nhiều yếu tố, bao gồm cả thương mại, sản xuất, khoa học công nghệ, giáo dục, chính sách của nhà nước… Không thể chỉ dựa vào thương mại mà bỏ qua các yếu tố khác.

Để hiểu rõ hơn về cách hiểu đúng đắn của “phi thương bất phú”, chúng ta có thể xem xét một số ví dụ: Một doanh nghiệp sản xuất nông sản hữu cơ, không chỉ tập trung vào sản xuất mà còn xây dựng hệ thống phân phối, tiếp thị sản phẩm đến người tiêu dùng. Họ không chỉ tạo ra lợi nhuận mà còn góp phần bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Một startup công nghệ phát triển ứng dụng di động, không chỉ tập trung vào công nghệ mà còn xây dựng chiến lược kinh doanh, tiếp cận thị trường và chăm sóc khách hàng. Họ không chỉ tạo ra sản phẩm mà còn tạo ra giá trị cho người dùng. Một người nông dân áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, đồng thời tìm kiếm thị trường tiêu thụ ổn định. Họ không chỉ làm nông mà còn kinh doanh nông sản một cách hiệu quả.

“Phi thương bất phú” không đơn thuần là “không buôn bán thì không giàu”. Nó nhấn mạnh vai trò quan trọng của thương mại trong sự phát triển kinh tế và xã hội. Tuy nhiên, cần hiểu đúng đắn rằng kinh doanh cần dựa trên đạo đức và pháp luật, sự giàu có không chỉ là tiền bạc, và cần sự kết hợp của nhiều yếu tố để đạt được sự thịnh vượng bền vững. Trong bối cảnh hiện đại, “phi thương bất phú” nên được hiểu là “thương mại hiệu quả góp phần quan trọng vào sự thịnh vượng”, chứ không phải là “chỉ có buôn bán mới giàu”./.

Bài liên quan

CÁC TIN BÀI KHÁC

Bớt giống bớt phân người trồng lúa vẫn tăng lợi nhuận

Bớt giống bớt phân người trồng lúa vẫn tăng lợi nhuận

Trên cánh đồng, có những khoản tiền tưởng như rất nhỏ nhưng cộng lại sau một vụ lúa có thể quyết định người nông dân lời hay lỗ. Khi chi phí giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, nhiên liệu và nước tưới ngày càng tạo sức ép, nhiều nông dân Đồng bằng sông Cửu Long đang tính lại từng khoản chi, giảm đầu vào nhưng vẫn giữ năng suất và tăng phần lợi nhuận sau mỗi vụ mùa.
Chứng nhận hữu cơ: Người sản xuất cần chuẩn bị những gì?

Chứng nhận hữu cơ: Người sản xuất cần chuẩn bị những gì?

Để được cấp chứng nhận hữu cơ, cơ sở sản xuất phải chứng minh việc tuân thủ tiêu chuẩn bằng cả thực hành tại đồng ruộng, trang trại và hồ sơ theo dõi. Quá trình này bắt đầu từ lựa chọn tiêu chuẩn, tổ chức chuyển đổi, đánh giá thực tế đến duy trì giám sát sau chứng nhận.
Kết nối nguồn lực phát triển nông nghiệp thích ứng với xâm nhập mặn

Kết nối nguồn lực phát triển nông nghiệp thích ứng với xâm nhập mặn

Từ nhu cầu thực tế của nông dân Đồng bằng sông Cửu Long, hội thảo “Thảo luận chiến lược hợp tác trong lĩnh vực xâm nhập mặn, thích ứng và phát triển nông nghiệp bền vững tại Việt Nam” diễn ra ngày 5/11 tại Hà Nội, tập trung thảo luận các ưu tiên hợp tác về dữ liệu, quản lý đất và nước, kỹ thuật canh tác, tài chính và thị trường. Các đề xuất hướng tới đưa giải pháp thích ứng với xâm nhập mặn vào thực tiễn sản xuất, bảo đảm sinh kế cho nông dân Đồng bằng sông Cửu Long.
Canh tác hữu cơ bắt đầu từ sức khỏe của đất

Canh tác hữu cơ bắt đầu từ sức khỏe của đất

Muốn chuyển đổi sang canh tác hữu cơ, người sản xuất cần tổ chức lại cách chăm sóc đất, cung cấp dinh dưỡng và quản lý dịch hại. Năm nhóm kỹ thuật nền tảng dưới đây giúp xây dựng hệ thống sản xuất phù hợp với điều kiện đồng ruộng và yêu cầu của tiêu chuẩn áp dụng.
Nông nghiệp phía Nam tìm cách gỡ điểm nghẽn từ nghiên cứu đến sản xuất

Nông nghiệp phía Nam tìm cách gỡ điểm nghẽn từ nghiên cứu đến sản xuất

Vi phạm bản quyền giống cây trồng, công nghệ sau thu hoạch chưa đồng bộ, dữ liệu vùng trồng bị chia cắt cùng bài toán tiếp cận tín dụng mùa vụ là những nút thắt cốt lõi được nhận diện thẳng thắn tại Hội thảo chuyên đề lĩnh vực Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (thuộc khuôn khổ Hội nghị phát triển KH&CN, ĐMST và CĐS thúc đẩy tăng trưởng nông nghiệp khu vực phía Nam) diễn ra ngày 2/11/2026 tại TP. Cần Thơ.
Đưa khoa học, công nghệ thành động lực tăng trưởng nông nghiệp

Đưa khoa học, công nghệ thành động lực tăng trưởng nông nghiệp

Lấy năng suất, chất lượng, hiệu quả kinh tế và thu nhập của người dân làm thước đo, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu nghiên cứu khoa học phải giải quyết những bài toán cụ thể của sản xuất. Trước ngày 20/11/2026, mỗi địa phương phía Nam lựa chọn 3–5 bài toán ưu tiên để phối hợp triển khai.
Nông dân miền Tây tìm cách giữ sinh kế trước sức ép hạn mặn

Nông dân miền Tây tìm cách giữ sinh kế trước sức ép hạn mặn

Từng phải bỏ hàng trăm triệu đồng mua nước ngọt, chở từng chuyến nước về cứu vườn sầu riêng giữa mùa hạn mặn, người nông dân miền Tây hiểu thế nào là nỗi lo khi nguồn nước cạn dần, độ mặn lấn sâu. Sau những mùa khô khắc nghiệt, câu chuyện giữ nước, giữ vườn cũng là câu chuyện giữ sinh kế. Từ thực tế sản xuất, nhiều nông dân đang tìm cách thay đổi mùa vụ, điều chỉnh phương thức canh tác để giảm thiệt hại, thích ứng với những biến động ngày càng khó lường của thời tiết.
Tìm lời giải cho bài toán nông nghiệp thích ứng với xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long

Tìm lời giải cho bài toán nông nghiệp thích ứng với xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long

Xâm nhập mặn, hạn hán và những biến động khó lường của nguồn nước đang đặt sản xuất nông nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long trước nhiều thách thức. Tại hội thảo ở TP Cần Thơ, các chuyên gia, nhà quản lý và đối tác quốc tế cùng trao đổi giải pháp thích ứng, từ quản lý nguồn nước, điều chỉnh phương thức canh tác đến phát triển chuỗi giá trị, hướng đến mục tiêu nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo đảm sinh kế cho người nông dân.
Lồng ghép rủi ro khí hậu vào quy hoạch đô thị, nông thôn

Lồng ghép rủi ro khí hậu vào quy hoạch đô thị, nông thôn

Điều chỉnh quy hoạch khu dân cư, nâng khả năng chống chịu của hạ tầng và phát triển công trình xanh là những nội dung được đề xuất trong nghiên cứu xây dựng kế hoạch ứng phó với biến đổi khí hậu ngành xây dựng giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Nâng tầm chè Thái Nguyên bằng hệ sinh thái tích hợp đa giá trị

Nâng tầm chè Thái Nguyên bằng hệ sinh thái tích hợp đa giá trị

Tại Diễn đàn Kinh tế chè quốc tế 2026, yêu cầu đổi mới tư duy phát triển ngành chè được đặt ra với trọng tâm kiến tạo hệ sinh thái kết nối văn hóa, khoa học công nghệ, du lịch và thị trường. Phát triển chè chất lượng cao, chè đạt tiêu chuẩn hữu cơ là một nội dung được đề cập nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, bảo vệ môi trường và sinh kế của người trồng chè.
ĐH Nông Lâm Huế thúc đẩy hợp tác khoa học, phát triển chăn nuôi bền vững

ĐH Nông Lâm Huế thúc đẩy hợp tác khoa học, phát triển chăn nuôi bền vững

Hội nghị AAAP 2026 là sự kiện kết nối khoa học, công nghệ, mở hợp tác, thúc đẩy chăn nuôi xanh, sạch, an toàn, tăng năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh...
Hội nghị Khoa học Chăn nuôi Á Úc 2026 bàn giải pháp phát triển chăn nuôi bền vững

Hội nghị Khoa học Chăn nuôi Á Úc 2026 bàn giải pháp phát triển chăn nuôi bền vững

Ngày 28/10, tại Hà Nội, Hội nghị Khoa học Chăn nuôi Á Úc lần thứ 21 (AAAP 2026) khai mạc với chủ đề “Chăn nuôi bền vững”. Chương trình tập trung trao đổi các giải pháp khoa học, công nghệ và chính sách liên quan đến sản xuất, môi trường, sinh kế người chăn nuôi và phúc lợi động vật.
XEM THÊM
dam-ca-mau-chi-vi-hoa
Based on MasterCMS Ultimate Edition 2026 v2.9
Quay về đầu trang
Giao diện máy tính