“Nóng” tình trạng lấn chiếm đất lâm nghiệp, xâm hại rừng do Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Quảng Sơn quản lý

Tình trạng lấn chiếm đất lâm nghiệp, tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng đất và xâm hại rừng vẫn xảy ra tại một số khu vực do Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Quảng Sơn quản lý- Ảnh minh họa

Theo Báo cáo của UBND xã Quảng Sơn, tỉnh Lâm Đồng: Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Quảng Sơn là đơn vị được Nhà nước giao quản lý, bảo vệ diện tích rừng và đất lâm nghiệp trên địa bàn. Trong thời gian qua, Công ty đã phối hợp với chính quyền địa phương, lực lượng kiểm lâm và các ngành chức năng triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, ngăn chặn các hành vi xâm hại tài nguyên rừng.

Tuy nhiên, do phạm vi quản lý rộng, nhiều khu vực giáp ranh, cùng với nhu cầu sử dụng đất sản xuất ngày càng tăng và những tồn tại trong lịch sử quản lý đất đai, công tác bảo vệ rừng vẫn gặp nhiều khó khăn. Tình trạng lấn chiếm đất lâm nghiệp, tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng đất và xâm hại rừng vẫn xảy ra tại một số khu vực.

Đáng chú ý, tại tiểu khu 1644, khu vực được UBND tỉnh thu hồi từ Hợp tác xã Nông nghiệp, Thương mại, Dịch vụ Hợp Tiến và giao cho Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Quảng Sơn quản lý theo Quyết định số 1618/QĐ-UBND ngày 29/9/2021, đã phát sinh nhiều trường hợp tự ý đưa cây công nghiệp, cây ăn quả như cà phê, sầu riêng vào trồng trên đất lâm nghiệp. Trong số này có những diện tích Công ty đã hoàn thiện hồ sơ trồng rừng thay thế sau khi từng xảy ra tình trạng phá rừng.

Theo UBND xã Quảng Sơn, một số trường hợp vi phạm điển hình liên quan đến các cá nhân như Bàn Phúc Kim và một số đối tượng khác. Riêng trường hợp ông Lý Kim Tuấn, cơ quan có thẩm quyền đã ban hành quyết định cưỡng chế, xây dựng phương án cưỡng chế và chuyển toàn bộ hồ sơ cho Công an xã thẩm định để tổ chức thực hiện việc buộc trả lại đất, khôi phục hiện trạng theo quy định của pháp luật.

Qua thực tế quản lý, lực lượng chức năng ghi nhận các đối tượng vi phạm thường có hành vi chống đối, gây khó khăn cho công tác bảo vệ rừng. Khi bị phát hiện lấn chiếm đất hoặc trồng cây trái phép, các đối tượng thường tập trung đông người, trong đó có cả người già, phụ nữ và trẻ em nhằm gây áp lực, cản trở lực lượng làm nhiệm vụ. Một số trường hợp còn có biểu hiện đe dọa lực lượng bảo vệ rừng.

Bên cạnh tình trạng lấn chiếm đất, hành vi xâm hại tài nguyên rừng cũng diễn biến tinh vi hơn. Cụ thể, một số đối tượng lợi dụng ban đêm dùng cưa điện cắt một phần thân các cây rừng như chà xót, dâu đỏ rồi chờ mưa lớn, gió mạnh làm cây gãy đổ tự nhiên. Sau đó, các đối tượng dọn dẹp hiện trường để trồng cà phê, bơ và các loại cây công nghiệp khác. Phương thức này gây nhiều khó khăn cho việc phát hiện, xử lý vi phạm, đồng thời cho thấy tính chất ngày càng phức tạp của các hành vi xâm chiếm đất rừng.

Không chỉ tại tiểu khu 1644, công tác quản lý rừng tại các tiểu khu 1620 và 1630 cũng gặp nhiều vướng mắc. Đây là khu vực thực hiện dự án quản lý, bảo vệ và trồng rừng được UBND tỉnh Đắk Nông chấp thuận chủ trương đầu tư từ năm 2016. Đến năm 2018, UBND tỉnh chỉ chấp thuận cho triển khai dự án với quy mô 196,2 ha.

Tuy nhiên, đến nay diện tích này vẫn chưa được cơ quan có thẩm quyền hoàn tất thủ tục giao đất, cho thuê đất chính thức cho Công ty Cổ phần Nông lâm nghiệp Trường Thành để thực hiện dự án. Về mặt pháp lý, diện tích này vẫn thuộc phạm vi quản lý của Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Quảng Sơn theo Quyết định số 447/QĐ-UBND ngày 2/4/2009 của UBND tỉnh Đắk Nông.

Khoảng trống trong quá trình hoàn thiện thủ tục giao đất đã dẫn đến nhiều khó khăn trong công tác quản lý nhà nước về đất đai và tài nguyên rừng. Việc xác định trách nhiệm trực tiếp trong quản lý, bảo vệ diện tích này chưa thật sự rõ ràng, gây khó khăn cho chính quyền địa phương, lực lượng kiểm lâm và các cơ quan chức năng khi kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm phát sinh.

Cũng theo UBND xã Quảng Sơn, những bất cập này cũng đã được Thanh tra Chính phủ chỉ ra tại Kết luận số 1969/KL-TTCP ngày 31/10/2019 liên quan đến công tác quản lý, sử dụng đất lâm nghiệp và việc triển khai các dự án trên địa bàn tỉnh Đắk Nông.

Qua thực tiễn quản lý tại các tiểu khu 1644, 1620 và 1630 cho thấy, Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Quảng Sơn đang phải đối mặt với nhiều áp lực trong thực hiện nhiệm vụ được giao. Bên cạnh yêu cầu bảo vệ tài nguyên rừng và giữ nguyên hiện trạng đất lâm nghiệp, doanh nghiệp còn phải xử lý những tồn tại phát sinh từ lịch sử sử dụng đất, việc tạm giao đất cũng như nhu cầu sản xuất của người dân. Tình trạng lấn chiếm đất rừng, tự ý trồng cây công nghiệp, xây dựng công trình trái phép không chỉ ảnh hưởng đến diện tích rừng mà còn tác động trực tiếp đến việc triển khai các dự án trồng rừng, phục hồi rừng và quản lý tài nguyên rừng bền vững.

Để tăng cường hiệu quả quản lý, UBND xã Quảng Sơn đề nghị Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Quảng Sơn khẩn trương xây dựng kế hoạch tháo dỡ các công trình, vật kiến trúc xây dựng trái phép tại tiểu khu 1644; tiếp tục mời các đối tượng lấn chiếm đất đến làm việc để xử lý theo quy định; chuẩn bị các điều kiện tổ chức cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với ông Lý Kim Tuấn; phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát diện tích đất dự kiến bàn giao cho địa phương quản lý; đồng thời kiểm tra, ngăn chặn tình trạng tái lấn chiếm trên diện tích khoảng 840 ha trước đây giao cho Công ty TNHH Thương mại Nguyên Vũ, hiện đã được UBND tỉnh thu hồi và giao cho Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Quảng Sơn quản lý, bảo vệ.

UBND xã Quảng Sơn cho biết, việc xử lý dứt điểm các trường hợp vi phạm, cùng với sự phối hợp chặt chẽ giữa chủ rừng, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng sẽ là giải pháp quan trọng nhằm lập lại trật tự trong quản lý đất lâm nghiệp, bảo vệ tài nguyên rừng và tạo điều kiện để triển khai hiệu quả các chương trình trồng, phục hồi rừng trên địa bàn trong thời gian tới./.