Nông nghiệp hữu cơ mắc kẹt trong nghịch lý "tiêu chuẩn cao - vật tư thiếu"

Phân bón hữu cơ đang là vật tư nông nghiệp khan hiếm tại Việt Nam, gây khó khăn cho sản xuất nông nghiệp hữu cơ đạt chuẩn quốc tế.

Nông nghiệp hữu cơ, với những hứa hẹn về một nền sản xuất nông nghiệp xanh, an toàn và thân thiện với môi trường, đang ngày càng được chú trọng tại Việt Nam. Tuy nhiên, trên hành trình hướng tới mục tiêu này, người nông dân và các hợp tác xã (HTX) đang phải đối mặt với một nghịch lý đầy trớ trêu: trong khi nông sản hữu cơ phải đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe nhất của thế giới, thì nguồn cung vật tư đầu vào hữu cơ lại trở thành một bài toán nan giải.

Thực trạng này đang diễn ra phổ biến trên khắp cả nước. Các HTX nông nghiệp, vốn là lực lượng tiên phong trong sản xuất hữu cơ, đang nỗ lực không ngừng để sản xuất ra những sản phẩm nông nghiệp đạt chuẩn GlobalGAP, PGS Việt Nam và nhiều chứng nhận quốc tế khác. Tuy nhiên, nỗ lực lại đang bị cản trở bởi sự khan hiếm trầm trọng của phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hữu cơ.

Nguồn phân bón tự ủ, vốn được xem là giải pháp thay thế cho phân bón hóa học, cũng không phải là câu trả lời hoàn hảo. Mặc dù chiếm tới 70-80% tổng lượng phân bón sử dụng trong sản xuất hữu cơ, nhưng việc tự ủ phân lại gặp nhiều khó khăn do các quy định nghiêm ngặt về nguồn gốc phân bón hữu cơ. Theo tiêu chuẩn PGS Việt Nam, phân bón hữu cơ không được lấy từ nguồn chăn nuôi công nghiệp, trong khi phân hữu cơ từ chăn nuôi hữu cơ lại rất hiếm hoi.

Thị trường phân bón hữu cơ cũng không khá hơn. Nguồn cung hạn chế, giá thành cao và tình trạng hàng giả, hàng nhái tràn lan khiến nông dân và HTX như "lạc vào ma trận". Việc tìm kiếm và lựa chọn được những sản phẩm phân bón hữu cơ chất lượng, đáp ứng yêu cầu của các chứng nhận hữu cơ quốc tế trở nên vô cùng khó khăn.

Nghịch lý đầu vào này không chỉ là một trở ngại lớn cho sự phát triển của nông nghiệp hữu cơ Việt Nam, mà còn gây ra những hệ lụy nghiêm trọng. Các HTX sản xuất hữu cơ đang đứng trước nguy cơ thu hẹp quy mô sản xuất, thậm chí phá sản, do không thể duy trì chất lượng sản phẩm. Người tiêu dùng cũng khó tiếp cận với nông sản hữu cơ chất lượng, an toàn do nguồn cung khan hiếm và giá cả leo thang.

Phân bón từ hydro xanh, liệu có khả thi?

Cuộc đua phân bón xanh, hướng tới trung hòa carbon

Phú Yên tích cực phân loại rác thải tại nguồn