ki-niem-15-voaa
Chủ nhật 22/11/2026 14:39Chủ nhật 22/11/2026 14:39 Hotline: 0326.050.977Hotline: 0326.050.977 Email: toasoan@tapchihuucovietnam.vnEmail: [email protected]

Tag

Năm Rắn luận bàn về tuổi Tỵ

Những danh nhân tuổi Tỵ nổi tiếng trong sử Việt

Tăng
aa
Giảm
Chia sẻ Facebook
Bình luận
In bài viết
Những Triệu Thị Trinh, Cao Bá Quát, Nguyễn Khắc Nhu… là các danh nhân tuổi Tỵ tiếng tăm lẫy lừng trong sử Việt. Sách “Bí ẩn 12 con giáp” nói rằng cuộc đời người tuổi Tỵ hoặc là ca khúc khải hoàn hoặc là kết thúc bi đát nhưng dù thế nào họ luôn tin vào những tôn chỉ của chính bản thân mình. Điều này thật đúng khi ta điểm lại những danh nhân tuổi Tỵ.

Nữ trung hào kiệt Triệu Thị Trinh

Người đầu tiên phải nói đến là Bà Triệu, sinh năm Ất Tị (225). Bà Triệu là tên gọi của đời sau để tôn xưng người con gái anh hùng. Tên thật của Bà Triệu là Triệu Thị Trinh. Quê hương của Bà Triệu ở vùng núi Quan Yên, quận Cửu Chân (nay là xã Định Tiến, Yên Định, Thanh Hóa). Là nữ nhi song Bà Triệu lại có tính tình mạnh mẽ và ham thích võ nghệ, sớm nuôi chí đánh đuổi giặc Ngô giành lại độc lập dân tộc.

Những danh nhân tuổi Tỵ nổi tiếng trong sử Việt
Nữ tướng Triệu Thị Trinh cưỡi voi đuổi giặc - Tranh minh họa.

Năm 248, Triệu Thị Trinh cùng anh là Triệu Quốc Đạt dựng cờ khởi nghĩa. Nghĩa quân đã đánh chiếm được quận lỵ Tư Phố - một căn cứ quân sự lớn của quân Đông Ngô bên hữu ngạn sông Mã rồi thừa thắng chuyển xuống hoạt đột ở vùng đồng bằng của sông này. Không may, đúng lúc đó, Triệu Quốc Đạt lâm bệnh qua đời. Triệu Thị Trinh dũng mãnh xông pha trận mạc nên được tôn làm tướng. Khi ra trận thường cưỡi voi, đi guốc ngà, mặc áo giáp vàng.

Nghĩa quân dưới sự chỉ huy của Triệu Thị Trinh đã chiến đấu ngoan cường với quân Ngô khiến địch phải thừa nhận “Hoành qua đương hổ dị, đối diện Bà vương nan” nghĩa là cầm giáo chống hổ dễ, đối diện với Vua Bà khó. Tuy nhiên do chênh lệch lực lượng, đồng thời một số tù trưởng đi theo nghĩa quân đã ly khai do bị địch mua chuộc nên cuộc khởi nghĩa nhanh chóng bị đàn áp sau mấy tháng. Bà Triệu lên núi Tùng (Triệu Lộc, Hậu Lộc, Thanh Hóa) tự tử khi mới 23 tuổi. Tuy chỉ diễn ra ngắn ngủi song cuộc khởi nghĩa này đã tiếp nối truyền thống bất khuất từ cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng năm 40 và cổ vũ mạnh mẽ ý chí vùng lên giành độc lập của dân ta.

Thánh thơ - Cao Bá Quát

Trong các danh nhân tuổi Tỵ, Cao Bá Quát là người nổi bật nhất trên lĩnh vực văn thơ. Ông sinh năm Kỷ Tỵ (1809), quê ở làng Phú Thị huyện Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh (nay là xã Quyết Chiến, huyện Gia Lâm, Hà Nội). Từ nhỏ Cao Bá Quát đã nổi tiếng hay chữ, hay thơ. Năm 1831, ông đậu á nguyên trường thi Hà Nội nhưng thi hội 2 năm đều hỏng nên bỏ đi ngao du non nước. Năm 1841, được quan đầu tỉnh Bắc Ninh đề cử, triều đình triệu ông vào kinh nhận chức Hành tẩu bộ Lễ.

Những danh nhân tuổi Tỵ nổi tiếng trong sử Việt
Thanh thơ Cao Bá Quát.

Cuộc đời làm quan của Cao Bá Quát trải qua nhiều thăng trầm. Sang nửa cuối thế kỷ XIX, đời sống nhân dân ngày càng lầm than nên các cuộc khởi nghĩa nông dân nổi lên chống nhà Nguyễn cũng liên tiếp nổ ra. Chán nản với chốn quan trường tha hóa, Cao Bá Quát bỏ quan rồi đi làm quân sư cho Lê Duy Cự khởi nghĩa chống triều đình. Cuộc khởi nghĩa sau đó bị đàn áp đẫm máu. Cao Bá Quát bị bắn chết tại trận ở núi Yên Sơn - phủ lỵ Quốc Oai (nay là thị trấn Quốc Oai - Hà Nội) năm 1855, kết thúc một số phận tài hoa mà lỡ vận.

Mặc dù đường công danh trắc trở và kết cục bi thảm song sự nghiệp thơ văn của Cao Bá Quát lại rất nổi bật. Sau khi ông chết, tác phẩm của ông bị đốt và cấm tàng trữ, lưu hành. Dù vậy, năm 1984, khi đi sưu tầm thơ văn Cao Bá Quát, sau khi loại trừ các bài chắc chắn không phải của ông, người ta vẫn còn tìm được trên 1000 bài được viết bằng cả chữ Nôm và chữ Hán.

Thơ văn của ông nổi tiếng một thời, cùng với Nguyễn Văn Siêu được dân gian xưng tụng là Thần Siêu, Thánh Quát. Trong sự phát triển văn học, Cao Bá Quát có đóng góp đáng kể vào thể loại Phú và Ca trù. Giáo sư Thanh Lãng đánh giá “Về mặt nghệ thuật, sở trường của ông là thể phú và thể ca trù. Hai thể này, với ông đã vươn tới một trình độ nghệ thuật tuyệt vời”.

Nhà cách mạng Nguyễn Khắc Nhu

Nguyễn Khắc Nhu sinh năm Tân Tị (1881), là một trong những lãnh tụ của Việt Nam Quốc dân Đảng (VNQDĐ). Ông quê làng Song Khê, huyện Yên Dũng, tỉnh Hà Bắc. Sau nhiều lần thi Hội không đậu, ông về quê dạy học và tham gia phong trào Đông Du, lập Hội quốc dân dục tài theo kiểu phong trào Đông Kinh nghĩa thục, thực hiện một số cải cách tại quê nhà, tuy nhiên đều bị chính quyền thực dân cấm không được phép hoạt động.

Những danh nhân tuổi Tỵ nổi tiếng trong sử Việt
Tượng đài Nguyễn Khắc Nhu.

Năm 1909, sau khi cả phong trào Đông du và Đông Kinh nghĩa thục đều bị tan vỡ, Nguyễn Khắc Nhu trốn sang Trung Quốc, tham gia vào cuộc vận động cứu nước. Từ đó, ông chuyển dần xu hướng đấu tranh bất bạo động sang xu hướng bạo động. Năm 1927, ông về nước cùng với các đồng chí thành lập Hội Việt Nam Dân Quốc, tổ chức nhiều cuộc tập kích một số đồn Pháp ở Bắc Ninh, Đáp Cầu, Phả Lại... với ý định vũ trang khởi nghĩa. Năm 1928, ông sát nhập hội Việt Nam Dân Quốc vào Việt Nam Quốc Dân Đảng và ông được cử làm trưởng ban Lập pháp của đảng.

Năm 1930, trong cuộc khởi nghĩa của Việt Nam Quốc Dân Đảng, Nguyễn Khắc Nhu được giao nhiệm vụ trực tiếp lãnh đạo khởi nghĩa ở Yên Bái, Phú Thọ, Sơn Tây. Do không chuẩn bị kỹ lưỡng, các lực lượng ở các nơi không cùng bộc phát một lúc, thực dân Pháp có điều kiện phòng ngừa, nên cuộc khởi nghĩa thất bại, các lãnh tụ lần lượt bị bắt. Nguyễn Khắc Nhu bị trúng đạn trong trận đánh đồn binh Hưng Hóa ngày 9/2/1930.

Trên đường rút lui, ông dùng lựu đạn tự sát nhưng không chết và bị quân Pháp bắt. Trên đường giải về trại giam ông lại nhảy xuống sông nhưng quân Pháp lại vớt được. Ngày 11/2, ông đập đầu vào tường nhà giam tại Hưng Hóa tự tử để bảo toàn khí tiết. Cuộc khởi nghĩa Yên Bái do Nguyễn Khắc Nhu cùng các lãnh tụ Việt Nam Quốc Dân Đảng tổ chức tuy không thành công nhưng đã cổ vũ tích cực cho phong trào đấu tranh giành độc lập của nhân dân ta, góp phần vào phong trào đấu tranh kiên cường bất khuất của dân tộc ta chống lại ách đô hộ của người Pháp./.

Bài liên quan

CÁC TIN BÀI KHÁC

Chè VietGAP ở Yên Bài, Suối Hai: Kết quả và kinh nghiệm từ thực tiễn

Chè VietGAP ở Yên Bài, Suối Hai: Kết quả và kinh nghiệm từ thực tiễn

Quy mô sản xuất nhỏ lẻ, kỹ thuật chưa đồng đều và liên kết tiêu thụ thiếu ổn định là những hạn chế tại vùng chè Yên Bài, Suối Hai, Hà Nội. Mô hình VietGAP năm 2026 trên diện tích 20 ha đã ghi nhận chuyển biến về quản lý sản xuất, chất lượng và giá bán. Từ kết quả triển khai, yêu cầu đặt ra là duy trì quy trình sau hỗ trợ, củng cố tổ chức sản xuất và kết nối thị trường.
Thái Nguyên: Gắn liên kết sản xuất với giảm nghèo bền vững

Thái Nguyên: Gắn liên kết sản xuất với giảm nghèo bền vững

Từ trồng măng lục trúc, sản xuất chè đến chăn nuôi, nhiều hộ dân tại Thái Nguyên đang từng bước thay đổi cách tổ chức sản xuất. Hợp tác xã tham gia cung ứng giống, hướng dẫn kỹ thuật và thu mua sản phẩm, giúp người dân giảm áp lực tìm đầu ra, nâng cao thu nhập và duy trì sinh kế.
Quảng Ninh phát triển sinh kế thủy sản gắn với bảo vệ rừng ngập mặn

Quảng Ninh phát triển sinh kế thủy sản gắn với bảo vệ rừng ngập mặn

Mô hình nuôi cua biển dưới tán rừng ngập mặn tại phường Móng Cái 3, tỉnh Quảng Ninh đang được thí điểm với sự tham gia của 12 hộ dân. Việc hỗ trợ con giống, chuyển giao kỹ thuật được triển khai cùng giao khoán bảo vệ rừng, hướng đến tạo sinh kế gắn với gìn giữ hệ sinh thái ven biển.
Nuôi dúi, cầy hương tìm thêm sinh kế ở vùng biên Yên Khương

Nuôi dúi, cầy hương tìm thêm sinh kế ở vùng biên Yên Khương

Bán căn nhà sàn được hơn 700 triệu đồng, vợ chồng anh Ngân Văn Yêu, bản Xắng Hằng, xã Yên Khương (Thanh Hóa), dành hơn 500 triệu đồng đầu tư chuồng trại, con giống và thiết bị chăn nuôi. Sau gần ba năm, mô hình nuôi dúi, cầy hương kết hợp nuôi lợn bước đầu tạo thêm nguồn thu, nhưng cũng đặt ra yêu cầu về kỹ thuật, đầu ra và quản lý nguồn gốc vật nuôi.
Thái Nguyên gắn giảm nghèo với sinh kế và liên kết sản xuất

Thái Nguyên gắn giảm nghèo với sinh kế và liên kết sản xuất

Thiếu vốn, giao thông chưa thuận lợi và sản xuất nhỏ lẻ đang là những trở ngại đối với nhiều hộ dân miền núi Thái Nguyên. Để giảm nghèo bền vững, tỉnh tập trung hỗ trợ sinh kế, nâng năng lực sản xuất và kết nối tiêu thụ, đồng thời cải thiện khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản.
Thái Nguyên xây dựng mô hình trồng trọt giảm phát thải trên chè và dong riềng

Thái Nguyên xây dựng mô hình trồng trọt giảm phát thải trên chè và dong riềng

Thái Nguyên đặt mục tiêu triển khai ít nhất hai mô hình sản xuất giảm phát thải trên cây chè và dong riềng có khả năng nhân rộng; đồng thời phát triển dữ liệu phát thải, hỗ trợ kỹ thuật và kết nối thị trường, từng bước chuyển đổi sang nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại.
Dân Tiến tạo sinh kế, hỗ trợ người dân giảm nghèo bền vững

Dân Tiến tạo sinh kế, hỗ trợ người dân giảm nghèo bền vững

Từ chăn nuôi bồ câu, trâu sinh sản đến phát triển cây chè gắn với thị trường, xã Dân Tiến, tỉnh Thái Nguyên đang khai thác lợi thế tại chỗ để tạo nguồn thu cho người dân. Các mô hình được triển khai cùng với hỗ trợ kỹ thuật, định hướng liên kết sản xuất và mở rộng kênh tiêu thụ.
Trồng khoai lang cao sản - Hướng đi mang lại thu nhập cao cho nông dân

Trồng khoai lang cao sản - Hướng đi mang lại thu nhập cao cho nông dân

Thu hoạch khoảng 20 tấn khoai lang trên diện tích 1,3 ha, gia đình chị Nguyễn Thị Nho và anh Nguyễn Văn Xứng, bon Đăk Huýt, xã Quảng Trực, tỉnh Lâm Đồng, ước đạt doanh thu 250 triệu đồng. Sau khi trừ chi phí, gia đình dự kiến thu lãi hơn 100 triệu đồng.
Yên Hòa phát triển cây dược liệu gắn với sinh kế người dân

Yên Hòa phát triển cây dược liệu gắn với sinh kế người dân

Từ những mô hình trồng khôi nhung tía, sa nhân tím, xã Yên Hòa, tỉnh Nghệ An đang từng bước lựa chọn cây dược liệu phù hợp để phát triển vùng nguyên liệu. Định hướng của địa phương là gắn sản xuất với chế biến, tiêu thụ và sử dụng hợp lý đất đai, tạo thêm nguồn thu cho người dân.
Phú Thọ khuyến khích phát triển kinh tế vườn gắn với liên kết tiêu thụ

Phú Thọ khuyến khích phát triển kinh tế vườn gắn với liên kết tiêu thụ

Thăm mô hình trồng bưởi của Hợp tác xã bưởi Xuân Thủy tại xã Xuân Viên, đoàn công tác tỉnh Phú Thọ do Chủ tịch UBND tỉnh Trần Duy Đông làm trưởng đoàn ghi nhận hiệu quả sản xuất, đồng thời định hướng nâng chất lượng sản phẩm, tăng liên kết và nhân rộng những mô hình phù hợp với điều kiện địa phương.
Nguyễn Huy Phong và khát vọng tạo giá trị mới cho trà Việt

Nguyễn Huy Phong và khát vọng tạo giá trị mới cho trà Việt

Với Nguyễn Huy Phong, người sáng lập AlphaTea, xây dựng thương hiệu trà là hành trình kết nối chất lượng nguyên liệu, văn hóa vùng miền với nhu cầu thưởng thức hiện đại. Khát vọng anh theo đuổi là đưa trà Việt đến gần hơn với người tiêu dùng trong nước và quốc tế, đồng thời góp phần nâng giá trị cây chè.
Cựu chiến binh làm kinh tế, tiếp sức sinh kế cho người khó khăn

Cựu chiến binh làm kinh tế, tiếp sức sinh kế cho người khó khăn

Xây dựng cơ sở sản xuất bồn chứa nước tại xã Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk, cựu chiến binh Phạm Văn Khẩn còn dành nguồn lực hỗ trợ học sinh nghèo, trao bò giống và giúp đỡ các gia đình khó khăn. Mô hình của ông vừa đón đoàn đại biểu Hội Cựu chiến binh TP. Hà Nội và tỉnh Đắk Lắk đến tham quan, trao đổi kinh nghiệm.
XEM THÊM
dam-ca-mau-chi-vi-hoa
Based on MasterCMS Ultimate Edition 2026 v2.9
Quay về đầu trang
Giao diện máy tính