Mô hình nông nghiệp sạch: Sức bật bền vững cho nhiều hợp tác xã tại Quảng Ninh

Bà Lê Thị Thà, Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc HTX Dịch vụ nông nghiệp chất lượng cao Hoa Phong thăm diện tích trồng ớt (ảnh Quangninh.gov).

Liên kết sản xuất sạch, nâng tầm nông sản địa phương

Trước khi thành lập HTX Dịch vụ nông nghiệp chất lượng cao Hoa Phong (phường Đông Triều), bà Lê Thị Thà chỉ sản xuất nhỏ lẻ, phụ thuộc thương lái. Năm 2010, bà cùng các hộ dân thành lập HTX với 7 thành viên ban đầu. “Muốn đi xa thì phải đi cùng nhau. Người nông dân phải liên kết thì mới thay đổi được cách làm”, bà Thà chia sẻ.

Từ quy mô nhỏ, HTX từng bước phát triển vùng sản xuất tập trung với khoảng 20ha rau củ, 10ha ớt xuất khẩu, liên kết hơn 400 hộ trồng khoảng 100ha lúa nếp cái hoa vàng Đông Triều. Đồng thời, HTX duy trì 20–30ha rau a ốc (hay còn gọi là rau ranh, rau nhíp) xuất khẩu sang Hàn Quốc theo tiêu chuẩn VietGAP.

HTX Dịch vụ nông nghiệp chất lượng cao Hoa Phong hiện canh tác 10ha ớt xuất khẩu (ảnh Quangninh.gov).

Mỗi ngày, HTX cung ứng 3–5 tấn nông sản, tạo việc làm ổn định cho khoảng 50 lao động với thu nhập 6–8 triệu đồng/người/tháng. Sau 16 năm, HTX đã xây dựng được chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ, khẳng định thương hiệu nông sản sạch. Bà Lê Thị Thà nhấn mạnh: “Người dân phải có sức khỏe tốt thì mới xây dựng được một xã hội phát triển. Muốn vậy, lương thực, thực phẩm phải sạch…”. Từ đó, HTX kiên định phát triển theo hướng chất lượng, an toàn và bền vững.

Anh Vi Văn Nghiệp, HTX Nông nghiệp và dịch vụ Nghiệp Đoàn cho hươu ăn (ảnh Quangninh.gov).

Mô hình chăn nuôi mới mở hướng đi cho vùng cao

Trong khi đó, tại xã Hoành Mô, HTX Nông nghiệp và dịch vụ Nghiệp Đoàn do anh Vi Văn Nghiệp làm chủ đang phát triển mô hình nuôi hươu, một hướng đi mới cho kinh tế vùng cao. Năm 2023, anh đầu tư gần 1 tỷ đồng, đưa 16 con hươu giống từ Hà Tĩnh về nuôi. “Mới đầu cũng lo… nhưng làm phải bài bản thì mới hiệu quả”, anh Nghiệp chia sẻ.

Anh xây dựng chuồng trại phù hợp, xử lý nền bằng men vi sinh, tận dụng chất thải trồng cỏ, giúp giảm chi phí và đảm bảo môi trường. Sau hơn 2 năm, đàn hươu phát triển lên hơn 20 con, nhiều con đã cho thu nhung. Mỗi con cho 6–8 lạng nhung/lần cắt, giá bán 1,8–2 triệu đồng/lạng, mang lại nguồn thu cao. Anh Nghiệp cho biết: “Hiện tôi đã bán 4 con cho người dân… thời gian tới sẽ tiếp tục nhân đàn và chia sẻ kinh nghiệm”.

Hiện HTX Nông nghiệp và dịch vụ Nghiệp Đoàn nuôi hơn 20 con hươu (ảnh Quangninh.gov).

Mô hình không chỉ tạo thu nhập mà còn mở hướng phát triển mới, tiến tới xây dựng sản phẩm từ nhung hươu gắn với kinh tế hợp tác.

Kinh tế tập thể tạo lực bật cho nông nghiệp bền vững

Tính đến năm 2025, Quảng Ninh có trên 1.200 HTX với khoảng 75.000 lao động, chiếm gần 11% lực lượng lao động. Doanh thu bình quân đạt khoảng 920 triệu đồng/HTX/năm, thu nhập bình quân khoảng 6 triệu đồng/người/tháng, đóng góp khoảng 1,2% GRDP của tỉnh.

Khu vực HTX ngày càng khẳng định vai trò trong tổ chức lại sản xuất, phát triển sản phẩm OCOP và xây dựng nông thôn mới. Theo Liên minh HTX tỉnh, kinh tế tập thể có khả năng thích ứng tốt, góp phần ổn định kinh tế - xã hội và giảm nghèo bền vững.

Thực tế cho thấy, khi HTX đổi mới tư duy, liên kết sản xuất và ứng dụng kỹ thuật, hiệu quả kinh tế được nâng cao rõ rệt. Trong giai đoạn 2025–2030, việc phát triển các mô hình HTX tiêu biểu, có khả năng nhân rộng, cùng với hỗ trợ nâng cao năng lực quản trị và mở rộng thị trường sẽ là hướng đi quan trọng.

Từ những mô hình cụ thể, kinh tế tập thể đang tạo lực bật mới, góp phần thúc đẩy nông nghiệp phát triển theo hướng xanh, sạch và bền vững, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương và nâng cao đời sống người dân.