Bị cáo Hồ Văn Phương Tâm (sinh năm 1983, trú tại phường Kim Long, Tp Huế) tại phiên toà xét xử

Ngày 9/7, Tòa án nhân dân khu vực 2 (Tp Huế) đã mở phiên tòa sơ thẩm xét xử bị cáo Hồ Văn Phương Tâm (sinh năm 1983, trú tại phường Kim Long, Tp Huế) về tội "Cố ý làm hư hỏng tài sản" liên quan đến hành vi phá hoại Ngai vua triều Nguyễn - một bảo vật quốc gia đang được lưu giữ, trưng bày tại Đại Nội Huế.

Theo hồ sơ vụ án, vào trưa ngày 24/5/2025, sau khi mua vé tham quan Đại Nội, bị cáo đã đi vào khu vực Điện Thái Hòa. Tại đây, mặc dù khu vực bảo vệ đã được thiết lập nhằm bảo đảm an toàn cho hiện vật, người này vẫn vượt qua hàng rào, leo lên Ngai vua triều Nguyễn và có hành vi tác động mạnh làm gãy, phá hỏng một phần cấu kiện của hiện vật. Lực lượng bảo vệ đã nhanh chóng khống chế, bàn giao đối tượng cho cơ quan chức năng để điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật.

Ngai vua triều Nguyễn là hiện vật gốc độc bản, gắn liền với lịch sử triều Nguyễn từ năm 1802 đến năm 1945 và được sử dụng trong nhiều nghi lễ trọng đại tại Điện Thái Hòa. Với những giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa và nghệ thuật, hiện vật đã được công nhận là Bảo vật quốc gia vào năm 2015.

Kết quả giám định cho thấy chi phí tối thiểu để phục hồi phần hiện vật bị hư hỏng lên tới hơn 173 triệu đồng. Tuy nhiên, các cơ quan chuyên môn khẳng định giá trị lịch sử, văn hóa, tính nguyên gốc và ý nghĩa tinh thần của bảo vật quốc gia là những giá trị không thể đo đếm bằng tiền và cũng không thể phục hồi hoàn toàn nếu bị xâm hại.

Quá trình điều tra xác định thời điểm thực hiện hành vi, bị cáo bị rối loạn tâm thần nặng do sử dụng Methamphetamine trong thời gian dài dẫn đến mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Tuy nhiên, theo quy định của Bộ luật Hình sự, trường hợp mất khả năng nhận thức xuất phát từ việc tự ý sử dụng trái phép chất ma túy không được loại trừ trách nhiệm hình sự. Sau thời gian điều trị bắt buộc, kết luận giám định xác định bị cáo chỉ còn hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Tại phiên xét xử, đại diện Viện kiểm sát giữ nguyên quan điểm truy tố, đề nghị mức án từ 3 năm 6 tháng đến 4 năm tù. Sau khi xem xét toàn diện các tình tiết của vụ án, Hội đồng xét xử nhận định hành vi của bị cáo không chỉ gây thiệt hại đối với tài sản được Nhà nước đặc biệt bảo vệ mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến công tác bảo tồn, gìn giữ và phát huy các giá trị di sản văn hóa dân tộc.

Toàn cảnh phiên toà xét xử

Mặc dù bị cáo thành khẩn khai báo, thể hiện sự ăn năn hối cải, song Hội đồng xét xử cho rằng cần áp dụng hình phạt nghiêm khắc nhằm bảo đảm tính răn đe, giáo dục và phòng ngừa chung đối với các hành vi xâm hại di sản văn hóa.

Kết thúc phiên tòa, Hội đồng xét xử tuyên phạt Hồ Văn Phương Tâm 3 năm 6 tháng tù về tội "Cố ý làm hư hỏng tài sản".

Vụ án là lời cảnh tỉnh đối với mọi tổ chức, cá nhân khi tham quan các di tích lịch sử, bảo tàng và các công trình văn hóa. Mỗi hiện vật, mỗi di sản đều là tài sản vô giá của quốc gia, kết tinh giá trị lịch sử, văn hóa và bản sắc dân tộc qua nhiều thế hệ. Việc bảo vệ di sản không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan quản lý mà còn là nghĩa vụ của mỗi công dân.

Bên cạnh đó, vụ việc cũng cho thấy những hệ lụy nghiêm trọng của việc sử dụng trái phép chất ma túy. Không chỉ gây tổn hại sức khỏe, làm suy giảm khả năng nhận thức và kiểm soát hành vi, ma túy còn có thể dẫn đến những hành vi vi phạm pháp luật với hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, khiến người vi phạm phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Việc xử lý nghiêm minh của cơ quan pháp luật khẳng định quyết tâm của Nhà nước trong bảo vệ các giá trị di sản văn hóa dân tộc, đồng thời góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, xây dựng môi trường văn hóa an toàn, văn minh và trách nhiệm đối với các thế hệ hôm nay và mai sau./.