Lâm Đồng: Tập trung phát triển kinh tế rừng gắn với môi trường và sinh kế

Ngành lâm nghiệp Lâm Đồng đang trên con đường chuyển mình mạnh mẽ, từ việc chỉ tập trung vào bảo vệ rừng sang phát triển kinh tế rừng gắn với môi trường và sinh kế

Kết quả tích cực từ công tác bảo vệ và phát triển rừng

Năm 2025, công tác bảo vệ rừng tại Lâm Đồng tiếp tục được các cấp, ngành và chính quyền địa phương đặc biệt quan tâm, thể hiện qua việc ban hành kịp thời các chỉ đạo, kế hoạch và triển khai đồng bộ các biện pháp phòng cháy, chữa cháy rừng. Nhờ sự chuẩn bị kỹ lưỡng về lực lượng, phương tiện và phương án ứng phó, tình hình cháy rừng trên địa bàn được kiểm soát hiệu quả.

Đáng chú ý, số vụ vi phạm Luật Lâm nghiệp đã giảm mạnh. Trong 7 tháng đầu năm, toàn tỉnh ghi nhận 291 vụ vi phạm – giảm gần 45% so với cùng kỳ năm trước. Diện tích rừng bị thiệt hại và khối lượng lâm sản tổn thất đều giảm sâu, cho thấy hiệu quả rõ rệt của các biện pháp giám sát, xử lý. Tổng số vụ được xử lý là 334 vụ, với hơn 2,4 tỷ đồng được nộp vào ngân sách nhà nước, phản ánh sự nghiêm minh trong thực thi pháp luật lâm nghiệp.

Song song với bảo vệ rừng, công tác phát triển rừng cũng có nhiều chuyển biến tích cực. Tỉnh đã trồng được hơn 1.000 ha rừng tập trung, đạt gần 31% kế hoạch. Dự kiến đến cuối năm, diện tích trồng và khoanh nuôi tái sinh sẽ hoàn thành 100% kế hoạch. Ngoài ra, các mô hình phát triển lâm sản ngoài gỗ – như trồng dược liệu dưới tán rừng – đã góp phần tạo sinh kế, cải thiện thu nhập cho người dân, đồng thời giảm áp lực lên tài nguyên rừng.

Những vấn đề tồn tại và nguyên nhân sâu xa

Tuy nhiên, những thách thức trong công tác bảo vệ rừng vẫn còn hiện hữu. Một số vụ việc vi phạm vẫn diễn ra, đặc biệt là tình trạng lấn chiếm đất rừng ở các khu vực giáp ranh với đất sản xuất của người dân. Dù đã bị giải tỏa, một số diện tích vẫn bị tái lấn chiếm do sự thiếu kiểm soát và quản lý không chặt chẽ.

Nguyên nhân được chỉ ra gồm cả khách quan lẫn chủ quan. Về khách quan, địa hình Lâm Đồng phức tạp, diện tích rừng lớn, việc tuần tra, kiểm soát gặp nhiều khó khăn. Trong khi đó, giá đất nông nghiệp tăng cao khiến người dân có xu hướng phá rừng để lấy đất canh tác. Lực lượng bảo vệ rừng còn mỏng, chế độ đãi ngộ thấp, trang thiết bị thiếu thốn, chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ.

Về chủ quan, nhiều địa phương cấp xã chưa chú trọng đúng mức công tác lâm nghiệp, thiếu kiểm tra, đôn đốc thường xuyên. Một số đơn vị chủ rừng chưa phát huy hết vai trò, buông lỏng quản lý dẫn đến mất rừng. Việc xử lý vi phạm ở một số nơi còn mang tính hình thức, chưa đủ sức răn đe.

Định hướng phát triển năm 2026: Mục tiêu rõ ràng, giải pháp đồng bộ

Nhằm khắc phục các tồn tại và thúc đẩy phát triển ngành lâm nghiệp theo hướng bền vững, tỉnh Lâm Đồng đã đề ra kế hoạch cụ thể cho năm 2026. Mục tiêu trọng tâm là nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, giảm ít nhất 10% số vụ vi phạm và diện tích rừng bị thiệt hại, đồng thời giữ vững tỷ lệ che phủ rừng ở mức 46,72%.

Về kinh tế, tỉnh dự kiến huy động hơn 1.121 tỷ đồng cho các hoạt động lâm nghiệp, trong đó bao gồm kế hoạch trồng mới 2.345 ha rừng (gồm rừng sản xuất, phòng hộ và đặc dụng). Bên cạnh đó, tỉnh sẽ đẩy mạnh liên kết giữa doanh nghiệp và chủ rừng để xây dựng vùng nguyên liệu gỗ lớn đạt chứng chỉ FSC – hướng tới thị trường xuất khẩu và nâng cao thương hiệu gỗ Việt.

Trên phương diện xã hội – môi trường, Lâm Đồng xác định rõ nhiệm vụ phát triển kinh tế lâm nghiệp phải gắn với sinh kế người dân, tạo thêm việc làm, tăng thu nhập. Tỉnh cũng sẽ tăng cường biện pháp lâm sinh nhằm nâng cao chất lượng rừng, tăng khả năng hấp thụ CO2 – một bước đi quan trọng trong ứng phó biến đổi khí hậu.

Hướng tới một ngành lâm nghiệp bền vững

Để hiện thực hóa những mục tiêu trên, tỉnh nhấn mạnh sự cần thiết của việc nâng cao tinh thần trách nhiệm trong thực thi pháp luật, siết chặt kỷ luật quản lý lâm nghiệp, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền để tạo sự đồng thuận từ người dân. Việc huy động nguồn lực xã hội, khuyến khích đầu tư vào phát triển rừng theo hướng bền vững cũng được coi là giải pháp cốt lõi.

Ngành lâm nghiệp Lâm Đồng đang trên con đường chuyển mình mạnh mẽ, từ việc chỉ tập trung vào bảo vệ rừng sang phát triển kinh tế rừng gắn với môi trường và sinh kế. Dù còn nhiều khó khăn, với những bước đi chiến lược và quyết tâm cao, ngành lâm nghiệp tỉnh hứa hẹn sẽ đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội địa phương và bảo vệ môi trường cho các thế hệ mai sau./.