Ảnh minh họa

Vai trò chiến lược của rừng Nam Nung

Ban Quản lý KBT thiên nhiên Nam Nung hiện quản lý 23.296,47 ha rừng, nằm trên địa giới hành chính nhiều xã thuộc tỉnh Lâm Đồng (tiền thân thuộc tỉnh Đắk Nông). Với hơn 90% diện tích là rừng gỗ tự nhiên lá rộng thường xanh, đây là khu vực có hệ sinh thái đa dạng và tài nguyên di truyền quý báu.

Tuy nhiên, công tác quản lý tại đây trong giai đoạn 2022 - 2024 vẫn còn bộc lộ những lỗ hổng đáng kể về mặt thủ tục và thực thi pháp luật.

Công tác PCCCR: Đạt tỷ lệ giải ngân cao nhưng vẫn sai sót hồ sơ

Trong hai mùa khô 2022-2023 và 2023-2024, Ban Quản lý Nam Nung đã triển khai quyết liệt các phương án PCCCR với nguồn kinh phí hàng tỷ đồng.

Mùa khô 2022-2023: Đã giải ngân 1.098.680.320 đồng, đạt 92% dự toán. Tuy nhiên, đơn vị không triển khai hạng mục hỗ trợ nhiên liệu và công tác phí dù đã được phê duyệt. Đặc biệt, hồ sơ chi 2.500.000 đồng thuê hội trường tuyên truyền tại 5 thôn không có hợp đồng và biên bản thanh lý theo quy định.

Mùa khô 2023-2024: Tổng kinh phí thanh toán đạt 1.067.098.063 đồng (92,5% dự toán). Thanh tra chỉ ra sai sót hy hữu khi biên bản nghiệm thu ngày 29/12/2023 với đơn vị thi công lại ghi căn cứ theo hợp đồng và quyết định của... mùa khô năm trước (2022). Dù đơn vị giải trình do sơ suất trong soạn thảo, nhưng điều này phản ánh sự thiếu chặt chẽ trong khâu kiểm soát văn bản pháp lý.

Về thực địa, Đoàn thanh tra ghi nhận các hạng mục như đường băng trắng (28,69 ha) và giảm vật liệu cháy (72,54 ha) đã được thực hiện đúng vị trí và đối tượng. Các bảng cấm lửa (70x70cm) và bảng tuyên truyền (60x80cm) cũng được lắp đặt đúng quy cách tại các lối vào rừng.

Công tác trồng rừng: Những con số biết nói

Hoạt động trồng rừng thay thế tại Nam Nung ghi nhận tỷ lệ thành rừng khá cao ở một số khu vực, nhưng cũng tồn tại những dự án "hao hụt" diện tích đáng lo ngại.

Điểm sáng: Rừng trồng thay thế năm 2016 đạt tỷ lệ 100% diện tích nghiệm thu thành rừng đối với 5,306 ha đã hợp đồng.

Tồn tại: Công trình trồng rừng thay thế năm 2016 có diện tích không thực hiện lên tới 5,957 ha, chiếm 26,9% tổng diện tích thiết kế. Nguyên nhân chính được xác định là do tình trạng người dân lấn chiếm, sử dụng đất trái phép, khiến đơn vị không thể trồng rừng kịp thời vụ.

Bên cạnh đó, việc thực hiện chỉ định thầu cũng có vấn đề khi một số công trình chăm sóc rừng chỉ ký hợp đồng/phụ lục mà không lập thủ tục chỉ định thầu, vi phạm Nghị định 63/2014/NĐ-CP của Chính phủ.

Chấn chỉnh những tồn tại

Dựa trên kết quả kiểm tra, Thanh tra tỉnh đã đưa ra những kết luận quan trọng nhằm chấn chỉnh hoạt động của Ban Quản lý Nam Nung.

Về trách nhiệm: Ban Quản lý Nam Nung cần nghiêm túc rút kinh nghiệm và khắc phục ngay các thiếu sót trong việc lập hồ sơ nghiệm thu, thanh quyết toán kinh phí PCCCR và trồng rừng. Việc để xảy ra sai sót về căn cứ pháp lý trong biên bản nghiệm thu và thiếu hụt diện tích trồng rừng do bị lấn chiếm cần được xem xét trách nhiệm của các cá nhân, bộ phận liên quan.

Về quản lý tài chính: Chấn chỉnh việc sử dụng kinh phí đúng mục đích, đảm bảo các khoản chi (như thuê hội trường, hỗ trợ tuyên truyền) phải có đầy đủ chứng từ, hợp đồng hợp lệ theo quy định tài chính hiện hành.

Về quản lý đất đai và lâm nghiệp: Cần có biện pháp quyết liệt hơn trong việc thu hồi đất lâm nghiệp bị lấn chiếm để thực hiện đúng kế hoạch trồng rừng đã được phê duyệt. Đồng thời, đơn vị phải cập nhật và áp dụng đúng các mẫu biên bản nghiệm thu theo Thông tư mới nhất của Bộ Nông nghiệp và PTNT (Thông tư 15/2019 và Thông tư 24/2024).

Khu bảo tồn Nam Nung không chỉ là tài sản của địa phương mà còn là di sản thiên nhiên quốc gia. Việc siết chặt quản lý theo đúng kết luận thanh tra sẽ là nền tảng để bảo vệ vững chắc màu xanh của đại ngàn, đảm bảo an ninh môi trường bền vững./.