Lâm Đồng hướng dẫn doanh nghiệp trồng lan thực hiện theo quy định CITES

Các cơ sở sản xuất lan Hồ điệp tại Lâm Đồng cần rà soát giống cây, hồ sơ và điều kiện nhân giống để thực hiện đúng quy định CITES, nhất là đối với hoạt động kinh doanh và xuất khẩu hoa lan

Trong văn bản số 16410/SNNMT-KL ngày 29/10/2026 gửi Hiệp hội Hoa Đà Lạt, Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết đã nghiên cứu, tổng hợp ý kiến hướng dẫn của Cơ quan thẩm quyền quản lý CITES Việt Nam để làm rõ những nội dung doanh nghiệp và cơ sở trồng lan quan tâm.

Một trong những vấn đề được Hiệp hội kiến nghị là việc miễn giấy phép CITES đối với các giống lan lai được nhân giống nhân tạo, đặc biệt là những dòng lan phổ biến trong sản xuất hoa thương mại.

Theo hướng dẫn của Sở, căn cứ Ghi chú P3 tại Thông báo số 2337/TB-BNNMT ngày 13/3/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các mẫu vật lai được nhân giống nhân tạo thuộc bốn chi Cymbidium, Dendrobium, Phalaenopsis và Vanda có thể được miễn trừ khỏi phạm vi điều chỉnh của CITES nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện quy định.

Điều này đồng nghĩa, những mẫu vật đáp ứng đúng yêu cầu không phải thực hiện thủ tục cấp giấy phép CITES khi xuất khẩu, nhập khẩu hoặc tái xuất khẩu. Tuy nhiên, việc miễn trừ không áp dụng chung cho tất cả các giống lan lai, kể cả lan Hồ điệp. Những mẫu vật không đáp ứng đầy đủ điều kiện của Ghi chú P3 vẫn phải thực hiện thủ tục cấp giấy phép theo Điều 29 Thông tư số 85/2025/TT-BNNMT.

Các điều kiện được quy định khá cụ thể, từ khả năng nhận biết cây được nhân giống nhân tạo, tình trạng sinh trưởng, độ đồng đều, sạch bệnh đến cách đóng gói và hồ sơ đi kèm. Chẳng hạn, đối với cây vận chuyển khi chưa có hoa, mỗi thùng phải chứa từ 20 cây lai cùng loại trở lên, cây trong thùng có độ đồng nhất về chiều cao và bảo đảm sạch bệnh, đồng thời lô hàng phải có giấy tờ thể hiện số lượng từng loài lai. Với cây đang ra hoa, không quy định số lượng tối thiểu mỗi lô, nhưng phải được chuẩn bị, đóng gói chuyên nghiệp phục vụ bán lẻ, có nhãn nhận diện rõ tên cây lai nhân tạo và quốc gia chế biến cuối cùng.

Sở cũng nhấn mạnh việc xác định một lô lan có thuộc diện miễn trừ hay không phải căn cứ vào đặc điểm thực tế của cây, tình trạng vận chuyển, kinh doanh và hồ sơ, chứng từ kèm theo. Vì vậy, các cơ sở sản xuất, kinh doanh cần rà soát kỹ từng loại giống, tránh hiểu rằng cứ là lan lai tạo thì đương nhiên được miễn giấy phép CITES.

Bên cạnh vấn đề giấy phép, việc đăng ký mã số cơ sở trồng cũng được Sở làm rõ. Theo đó, các cơ sở trồng cấy nhân tạo mẫu vật lan lai thuộc Phụ lục CITES hoặc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm phải thực hiện đăng ký cấp mã số cơ sở trồng, trừ những trường hợp được miễn theo khoản 2 Điều 25 Thông tư số 85/2025/TT-BNNMT. Hồ sơ và trình tự thực hiện được quy định tại Điều 25, Điều 26 của thông tư này và khoản 3 Điều 9 Thông tư số 26/2025/TT-BNNMT.

Ngược lại, với các mẫu vật lan lai không thuộc Phụ lục CITES và cũng không nằm trong Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm, cơ sở trồng không phải đăng ký mã số. Trên cơ sở đó, Sở đề nghị Hiệp hội Hoa Đà Lạt hướng dẫn hội viên rà soát, xác định chính xác loài, giống lan đang sản xuất, đối chiếu với các danh mục và quy định liên quan trước khi xác định nghĩa vụ đăng ký.

Thực tế, từ đầu năm 2026 đến nay, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Lâm Đồng đã cấp mã số cơ sở trồng cho một số đơn vị sản xuất, kinh doanh lan Hồ điệp lai trên địa bàn. Trong số này có Công ty TNHH Vườn Lan Hùng TAYANG, Công ty TNHH Lan Hồ Điệp Vạn Phát, Công ty TNHH Hoa Lan Thịnh Thế, Công ty TNHH Lan Hồ Điệp Phú Sơn và Công ty TNHH Lan Hồ Điệp Dalat Orchids Group.

Đối với kiến nghị tổ chức các lớp tuyên truyền, phổ biến quy định về thực thi Công ước CITES cho hội viên và doanh nghiệp trồng hoa lan, Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết ghi nhận đề xuất của Hiệp hội. Sở sẽ phối hợp, trao đổi với các cơ quan liên quan để xem xét triển khai hoạt động tuyên truyền, hướng dẫn phù hợp với điều kiện thực tế.

Việc làm rõ các quy định về miễn giấy phép và đăng ký mã số cơ sở trồng có ý nghĩa thiết thực đối với ngành hoa lan Lâm Đồng, nhất là khi hoạt động sản xuất, kinh doanh ngày càng gắn với thị trường xuất khẩu. Nắm đúng quy định không chỉ giúp doanh nghiệp chủ động hoàn thiện hồ sơ, hạn chế vướng mắc trong quá trình lưu thông hàng hóa mà còn góp phần bảo đảm việc quản lý, kinh doanh các loài thực vật thuộc diện điều chỉnh của CITES được thực hiện đúng quy định./.