Anh Hoàng Văn Mót - Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ kinh doanh nông nghiệp hữu cơ Bái Thượng tại Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI.

Hành trình trăn trở tìm hướng đi mới cho nghề trồng rau

Quay lại thời điểm gần chục năm trước, cũng như nhiều hộ nông dân khác ở thôn Bái Thượng, gia đình anh Mót rơi vào tình cảnh chung “được mùa mất giá, được giá mất mùa”. Thu nhập của người dân chủ yếu phụ thuộc vào sản phẩm thu hoạch trên đồng ruộng, thiếu tính ổn định và bền vững. Chính thực tế ấy đã thôi thúc anh trăn trở tìm một hướng đi mới cho nghề trồng rau truyền thống, với mong muốn nông sản làm ra không chỉ bán được mà còn có giá trị, có thương hiệu, để bà con quê hương có thể sống ổn định bằng chính ruộng đồng của mình.

Cơ hội đến vào năm 2008, khi xã Thanh Xuân (cũ) triển khai dự án sản xuất rau hữu cơ do tổ chức ADDA (Đan Mạch) hỗ trợ. Thông qua các hoạt động tuyên truyền, tập huấn, anh Hoàng Văn Mót trở thành một trong những người tiên phong chuyển đổi sang mô hình canh tác hữu cơ tại địa phương.

Thời gian đầu gặp không ít khó khăn nhưng với quyết tâm cao, anh Mót đã mạnh dạn thuê lại ruộng của bà con trong xã để cải tạo, chuyển đổi từ phương thức canh tác truyền thống sang mô hình sản xuất hoàn toàn mới. Vừa làm, vừa học, vừa tìm tòi kỹ thuật từ nhiều nơi để áp dụng phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng quê hương, đó là quãng thời gian mà theo anh Mót “gian nan nhưng không thể bỏ cuộc”.

Bằng sự kiên trì và quyết tâm, đến năm 2010, anh Mót đã thành lập 4 nhóm sản xuất rau hữu cơ từ chính các hộ gia đình trong thôn, từng bước hình thành Hợp tác xã Dịch vụ kinh doanh nông nghiệp hữu cơ Bái Thượng, hợp tác xã đầu tiên của xã hoạt động theo mô hình này.

Cũng trong năm đó, hợp tác xã nhận được đơn hàng đầu tiên từ một cửa hàng tại Hà Nội. Đó không chỉ là niềm vui mà còn là sự khẳng định cho hướng đi mà anh và bà con đã lựa chọn sau một hành trình dài bền bỉ. Từ năm 2017 đến nay, anh Hoàng Văn Mót giữ vai trò Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc Hợp tác xã.

Tinh thần khởi nghiệp ngay trên mảnh đất quê hương đã tạo nên sức lan tỏa mạnh mẽ, thu hút các hộ dân Bái Thượng cùng tham gia sản xuất hữu cơ. Đây không chỉ là câu chuyện làm kinh tế, mà còn là quyết tâm xây dựng thương hiệu rau sạch đạt chuẩn, giúp người nông dân nâng cao giá trị từ chính luống rau của mình.

Quyết tâm đưa sản phẩm của nông dân ra thị trường lớn

Năm 2013, khi phong trào dồn điền đổi thửa được triển khai rộng rãi, diện tích và sản lượng rau hữu cơ của hợp tác xã không ngừng tăng lên. Dù chưa từng qua trường lớp đào tạo về kinh doanh, nhưng bằng trải nghiệm thực tiễn, anh Mót – người được bà con gọi vui là “Giám đốc nông dân” đã kiên trì mở rộng thị trường tiêu thụ.

Đến năm 2016, hợp tác xã có thêm 5 cửa hàng tại Hà Nội đặt mua sản phẩm. Để tạo dựng uy tín, năm 2017 anh là người đi đầu trong việc áp dụng mã QR truy xuất nguồn gốc cho sản phẩm rau hữu cơ. Không dừng lại ở đó, anh tiếp tục ấp ủ mục tiêu đưa rau hữu cơ Bái Thượng vào hệ thống siêu thị.

Với anh Mót, khát vọng lớn nhất là đưa nông sản của người dân lên các kệ hàng siêu thị, để giá trị lao động của người nông dân được ghi nhận xứng đáng.

Những buổi khảo sát nhu cầu người tiêu dùng tại khu vực rau xanh, hoa quả của siêu thị AEON Long Biên vẫn được anh nhớ như in. Từ câu hỏi “Làm thế nào để rau của mình vào được siêu thị?”, anh bắt tay chuẩn bị hồ sơ, xét nghiệm mẫu sản phẩm, hoàn thiện các tiêu chí khắt khe về chất lượng.

Ngày 16/10/2019, khi hợp tác xã chính thức ký hợp đồng cung cấp sản phẩm cho siêu thị AEON Long Biên, niềm vui vỡ òa với anh Mót và các xã viên. Song song với đó, hợp tác xã vẫn duy trì ổn định các đơn hàng truyền thống, từng bước mở rộng thị trường tiêu thụ.

Cùng nông dân xây dựng thương hiệu, phát triển kinh tế địa phương

Theo anh Mót, để sản phẩm không bị đào thải và được thị trường chấp nhận, người sản xuất phải “không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng”. Từ quy trình canh tác, chăm sóc, thu hoạch đến kiểm soát an toàn thực phẩm đều phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn kỹ thuật.

Nhờ hướng đi đúng đắn, hợp tác xã đã tạo bước đột phá trong việc nâng cao thu nhập cho người dân so với canh tác truyền thống. Hiện nay, thu nhập của các hộ thành viên dao động từ 12–15 triệu đồng/tháng, có hộ đạt khoảng 20 triệu đồng/tháng, góp phần cải thiện đời sống và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

Từ 11 hộ ban đầu, đến nay hợp tác xã đã có 19 hộ tham gia, với tổng diện tích gần 2,8 ha sản xuất rau hữu cơ. Mỗi ngày, hợp tác xã cung cấp khoảng 300kg sản phẩm cho các cửa hàng và siêu thị tại Hà Nội. Dù năm 2025 gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng của mưa lũ, hợp tác xã vẫn kiên định mục tiêu mở rộng sản xuất, đáp ứng nhu cầu thực phẩm sạch ngày càng cao của thị trường.