GS - VS Vũ Tuyên Hoàng: Nhà khoa học nông nghiệp tiên phong, người kiến tạo nền nông nghiệp tiên tiến ở Việt Nam

Giáo sư, Viện sĩ Vũ Tuyên Hoàng là một trong những nhà khoa học nông nghiệp xuất sắc nhất của Việt Nam, người đã dành trọn cuộc đời mình cho sự nghiệp nghiên cứu và phát triển nền nông nghiệp nước nhà.

GS - VS Vũ Tuyên Hoàng: Nhà khoa học nông nghiệp tiên phong, người kiến tạo nền nông nghiệp tiên tiến ở Việt Nam

Chân dung GSVS Vũ Tuyên Hoàng người cả đời gắn bó với nền nông nghiệp Việt Nam.

Ông không chỉ là một nhà khoa học tài năng với những công trình nghiên cứu mang tầm quốc tế mà còn là một nhà quản lý xuất sắc, một nhà giáo tận tâm và một nhà lãnh đạo có tầm nhìn chiến lược. Cuộc đời và sự nghiệp của ông là nguồn cảm hứng lớn lao cho các thế hệ nhà khoa học và những người làm nông nghiệp Việt Nam. Vũ Tuyên Hoàng sinh ngày 2 tháng 12 năm 1938 tại Hà Nội, trong một gia đình trí thức. Cha ông là nhà văn Vũ Ngọc Phan, mẹ ông là thi sỹ Hằng Phương. Ngay từ nhỏ, ông đã bộc lộ niềm đam mê với khoa học, đặc biệt là lĩnh vực nông nghiệp. Sau khi tốt nghiệp Đại học Nông nghiệp Hà Nội (nay là Học viện Nông nghiệp Việt Nam), ông tiếp tục theo học và nghiên cứu tại Liên Xô (cũ), nơi ông đã bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ Khoa học Nông nghiệp. Ông giáo sư, tiến sĩ khoa học ngành nông nghiệp, viện sĩ Viện Hàn lâm khoa học nông nghiệp Liên bang Nga, viện sĩ Viện Hàn lâm khoa học Thế giới đang phát triển, Đông Nam Á.

Sự nghiệp khoa học của Giáo sư viện sỹ Vũ Tuyên Hoàng gắn liền với những công trình nghiên cứu sâu rộng về cây lúa, loại cây trồng chủ lực của nền nông nghiệp Việt Nam. Ông được biết đến là tác giả của lý thuyết hai hệ thống gen trong cây lúa, một phát hiện mang tính đột phá, có ý nghĩa quan trọng trong việc chọn tạo giống lúa mới. Lý thuyết này đã mở ra một hướng đi mới trong công tác giống cây trồng, giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về cơ chế di truyền và khả năng thích ứng của cây lúa với các điều kiện môi trường khác nhau. Dưới sự lãnh đạo của GS,VS Vũ Tuyên Hoàng, Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm đã trở thành một trung tâm nghiên cứu hàng đầu về cây lúa ở Việt Nam và khu vực. Ông đã có công lớn trong việc xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ khoa học của Viện, tạo điều kiện cho các nhà khoa học trẻ được học tập, nghiên cứu và phát huy tài năng.

Một trong những thành tựu nổi bật của GS,VS Vũ Tuyên Hoàng là việc chọn lai tạo thành công nhiều giống lúa mới có năng suất cao, chất lượng tốt, chống chịu sâu bệnh và thích ứng với các điều kiện khắc nghiệt của môi trường. Có thể kể đến các giống lúa như Xuân số 2, NN 75-6 (các giống lúa thâm canh), CH5, CH133 (các giống lúa chịu hạn), U14, U17 (các giống lúa chịu ngập úng đầu tiên trên thế giới). Đặc biệt, các giống lúa chịu ngập úng do ông và các cộng sự nghiên cứu đã được đánh giá cao trên thế giới, góp phần quan trọng vào việc đảm bảo an ninh lương thực trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp.

GSVS Vũ Tuyên Hoàng là người luôn quan tâm đến thế hệ kế tiếp.

Không chỉ tập trung vào cây lúa, GS,VS Vũ Tuyên Hoàng còn có những đóng góp quan trọng trong việc nghiên cứu và phát triển các loại cây trồng khác như khoai tây, rau quả. Ông đã xây dựng quy trình kỹ thuật trồng khoai tây bằng hạt, giúp nâng cao năng suất và chất lượng khoai tây. Ông cũng đã chọn tạo thành công nhiều giống rau quả mới bằng phương pháp sử dụng ưu thế lai, như dưa chuột, cà chua, các giống táo mới như H12, H32, má hồng.

Bên cạnh công tác nghiên cứu khoa học, GS,VS Vũ Tuyên Hoàng còn là một nhà quản lý đầy trách nhiệm. Ông từng giữ chức Viện trưởng Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm trong nhiều năm, đồng thời kiêm nhiệm chức vụ Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp kiêm Viện trưởng Viện Di truyền Nông nghiệp. Với vai trò quản lý, ông đã có những đóng góp quan trọng trong việc hoạch định chính sách và định hướng phát triển cho ngành nông nghiệp Việt Nam. GS,VS Vũ Tuyên Hoàng cũng là một nhà giáo tận tâm, người đã đào tạo nhiều thế hệ cán bộ khoa học nông nghiệp cho đất nước. Ông luôn coi trọng việc truyền đạt kiến thức và kinh nghiệm cho các thế hệ trẻ, khuyến khích họ say mê nghiên cứu khoa học và cống hiến cho sự phát triển của nền nông nghiệp nước nhà.

Với những đóng góp to lớn cho nền nông nghiệp Việt Nam, GS,VS Vũ Tuyên Hoàng đã được Đảng, Nhà nước và nhân dân ghi nhận và trao tặng nhiều danh hiệu cao quý. Ông là Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa V, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng các khóa VI, VII và VIII; đại biểu Quốc hội các khóa VIII, XI và XII; Ủy viên Hội đồng Chính sách Khoa học và Công nghệ Quốc gia. Ông cũng được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động, Huân chương lao động hạng ba, hạng nhất. Huân chương độc lập hạng hai. Giải thưởng Lúa thế giới. Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học kỹ thuật.

GS,VS Vũ Tuyên Hoàng qua đời vào ngày 26 tháng 2 năm 2008, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho gia đình, bạn bè, đồng nghiệp và toàn thể những người làm nông nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, những di sản mà ông để lại vẫn sống mãi, tiếp tục soi đường cho sự phát triển của nền nông nghiệp quốc gia. Ông là một biểu tượng của sự tận tâm, sáng tạo và cống hiến cho khoa học, một tấm gương sáng về lao động sáng tạo cho các thế hệ mai sau học tập và noi theo. Những công trình nghiên cứu của GS,VS Vũ Tuyên Hoàng không chỉ có giá trị trong nước mà còn được đánh giá cao trên thế giới. Ông đã tham gia nhiều hội nghị khoa học quốc tế, công bố nhiều bài báo trên các tạp chí khoa học uy tín, góp phần nâng cao vị thế của nền khoa học nông nghiệp Việt Nam trên trường quốc tế.

Có thể nói, cuộc đời và sự nghiệp của GS,VS, Vũ Tuyên Hoàng là một minh chứng cho sự kết hợp hài hòa giữa tài năng khoa học, lòng yêu nước và tinh thần trách nhiệm cao cả. Ông đã dành trọn cuộc đời mình cho sự nghiệp phát triển nền nông nghiệp Việt Nam, góp phần quan trọng vào việc đảm bảo an ninh lương thực và nâng cao đời sống của người nông dân. Tên tuổi của ông sẽ mãi mãi được khắc ghi trong lịch sử nông nghiệp Việt Nam./.

Bài liên quan

CÁC TIN BÀI KHÁC

Nữ Bí thư chi bộ, Trưởng xóm năng động làm giàu trên chính quê hương

Mô hình - Kinh nghiệm 31/07/2026 08:53

Dưới nắng vàng trải dài trên đồi chè xanh mướt, chị Vi Thị Thắm ở xóm Nà Roác 2, xã Bạch Đằng, tỉnh Cao Bằng vẫn cần mẫn hái từng búp chè non. Những giọt mồ hôi vương trên gương mặt sau nhiều giờ lao động vất vả, nhưng nụ cười hiền hậu vẫn luôn rạng rỡ. Ít ai nghĩ, người phụ nữ dân tộc Nùng mộc mạc ấy vừa là Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng xóm, vừa là “Hộ nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi” cấp tỉnh với mô hình phát triển chăn nuôi, trồng chè và kinh tế rừng, mang lại nguồn thu hàng trăm triệu động mỗi năm. Ở chị, hội tụ sự chất phác của người nông dân cùng tinh thần trách nhiệm của một cán bộ cơ sở tận tuỵ, tạo nên vẻ đẹp của người đảng viên đi đầu trong phát triển kinh tế, góp phần xây dựng quê hương ngày càng đổi mới.

Tuyên Quang: Chanh dây mở hướng làm giàu trên vùng đất đồi

Mô hình - Kinh nghiệm 28/07/2026 15:36

Từ những diện tích đất đồi trồng ngô, khoai kém hiệu quả, nhiều hộ dân xã Yên Nguyên đã chuyển sang trồng chanh dây, tạo nguồn thu ổn định và mở hướng phát triển nông nghiệp bền vững.

Đẩy mạnh sản xuất hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao trên hơn 85.600 ha đất nông nghiệp

Mô hình - Kinh nghiệm 27/07/2026 09:42

Tỉnh Vĩnh Long tiếp tục cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, phát triển bền vững với hơn 85.600 ha sản xuất hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số.

Kinh tế tập thể - Đòn bẩy phát triển nông thôn miền núi

Mô hình - Kinh nghiệm 26/07/2026 11:45

Kinh tế tập thể mà nòng cốt là hợp tác xã (HTX) đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong tổ chức sản xuất, liên kết tiêu thụ sản phẩm, nâng cao thu nhập cho người dân và góp phần thúc đẩy xây dựng nông thôn mới. Tại tỉnh Cao Bằng, mô hình HTX không chỉ là cầu nối hiệu quả giữa người nông dân với doanh nghiệp, thị trường và khoa học công nghệ mà còn từng bước thay đổi phương thức sản xuất nhỏ lẻ, manh mún theo hướng tập trung, hiện đại. Nhiều HTX đã tiên phong trong phát triển các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng, xây dựng thương hiệu OCOP, ứng dụng chuyển đổi số, hình thành các chuỗi giá trị bền vững, qua đó tạo động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của địa phương.

Điện Biên mở rộng vùng nguyên liệu cà phê, mắc ca theo hướng liên kết bền vững

Mô hình - Kinh nghiệm 24/07/2026 14:33

Điện Biên đẩy mạnh mở rộng diện tích cà phê, mắc ca gắn với liên kết doanh nghiệp, hình thành vùng nguyên liệu tập trung, nâng cao thu nhập cho người dân.

Hướng đi mới từ mô hình nông nghiệp hữu cơ cho cây sầu riêng, cà phê

Mô hình - Kinh nghiệm 24/07/2026 14:24

Nhằm hỗ trợ hội viên, nông dân tiếp cận các phương thức canh tác tiên tiến, nâng cao chất lượng nông sản và phát triển nền nông nghiệp xanh, bền vững, Hội Nông dân xã Ea Ô, tỉnh Đắk Lắk vừa tổ chức chương trình tham quan, học tập kinh nghiệm tại các mô hình sản xuất hữu cơ đối với cây sầu riêng và cà phê trên địa bàn xã.

Làm giàu nhờ đổi mới tư duy trên vùng đất phèn

Mô hình - Kinh nghiệm 23/07/2026 10:56

Từ nhiều năm chật vật với đất phèn, ông Trần Văn Phước đã mạnh dạn đổi mới tư duy, áp dụng kỹ thuật và sản phẩm mới, mở ra hướng canh tác hiệu quả hơn, giảm chi phí, tăng lợi nhuận ngay trên vùng đất khó.

Lan tỏa văn hóa bản địa và giá trị nông sản từ Phiên chợ quê Hòa Vang

Chuyển động xanh 23/07/2026 10:47

Giữa không gian mộc mạc của chợ Túy Loan, Đà Nẵng, Phiên chợ quê Hòa Vang lần thứ 2 mang đến bức tranh đậm chất làng quê với nhiều sản vật địa phương. Không chỉ là hoạt động xúc tiến thương mại, phiên chợ còn góp phần quảng bá văn hóa bản địa, kết nối sản phẩm với người tiêu dùng và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn.

Nghệ An: Thành lập HTX nuôi trồng, chế biến và kinh doanh Ốc bươu đen Bình Minh

Mô hình - Kinh nghiệm 23/07/2026 10:27

Hợp tác xã nuôi trồng, chế biến và kinh doanh Ốc bươu đen Bình Minh được thành lập, đánh dấu bước phát triển mới trong quá trình hình thành và xây dựng mô hình kinh tế tập thể gắn với nuôi trồng, chế biến và tiêu thụ ốc bươu đen theo hướng bền vững.

Tháo gỡ 'điểm nghẽn" hạ tầng, phát huy lợi thế kinh tế biển Cà Mau

Chính sách 21/07/2026 10:57

Phát huy lợi thế về kinh tế biển, thủy sản và năng lượng tái tạo, đồng thời tháo gỡ các điểm nghẽn về đầu tư, hạ tầng và nguồn lực là những nhiệm vụ trọng tâm được Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng yêu cầu Cà Mau tập trung thực hiện nhằm hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GRDP 10% trong năm 2026.

Điện Biên: Xã Na Sang "bứt phá" giảm nghèo nhờ các cây trồng chủ lực

Mô hình - Kinh nghiệm 20/07/2026 16:25

Nhờ chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp trên diện tích nương rẫy bạc màu, xã Na Sang (tỉnh Điện Biên) đang mở ra hướng đi hiệu quả, từng bước giúp người dân nâng cao thu nhập và ổn định cuộc sống bền vững.

Diện tích áp dụng nông nghiệp tái sinh trên toàn cầu tăng 360% trong một thập kỷ

Mô hình - Kinh nghiệm 20/07/2026 09:54

Các mô hình canh tác tái sinh đang mở rộng nhanh trên toàn cầu khi nông dân tìm kiếm giải pháp nâng cao sức khỏe đất, thích ứng với biến đổi khí hậu và duy trì năng suất lâu dài. Trong vòng 10 năm qua, diện tích áp dụng các thực hành nông nghiệp tái sinh đã tăng 360%, phản ánh xu hướng chuyển đổi mạnh mẽ của ngành nông nghiệp.

XEM THÊM