GS - VS Vũ Tuyên Hoàng: Nhà khoa học nông nghiệp tiên phong, người kiến tạo nền nông nghiệp tiên tiến ở Việt Nam

Giáo sư, Viện sĩ Vũ Tuyên Hoàng là một trong những nhà khoa học nông nghiệp xuất sắc nhất của Việt Nam, người đã dành trọn cuộc đời mình cho sự nghiệp nghiên cứu và phát triển nền nông nghiệp nước nhà.

GS - VS Vũ Tuyên Hoàng: Nhà khoa học nông nghiệp tiên phong, người kiến tạo nền nông nghiệp tiên tiến ở Việt Nam

Chân dung GSVS Vũ Tuyên Hoàng người cả đời gắn bó với nền nông nghiệp Việt Nam.

Ông không chỉ là một nhà khoa học tài năng với những công trình nghiên cứu mang tầm quốc tế mà còn là một nhà quản lý xuất sắc, một nhà giáo tận tâm và một nhà lãnh đạo có tầm nhìn chiến lược. Cuộc đời và sự nghiệp của ông là nguồn cảm hứng lớn lao cho các thế hệ nhà khoa học và những người làm nông nghiệp Việt Nam. Vũ Tuyên Hoàng sinh ngày 2 tháng 12 năm 1938 tại Hà Nội, trong một gia đình trí thức. Cha ông là nhà văn Vũ Ngọc Phan, mẹ ông là thi sỹ Hằng Phương. Ngay từ nhỏ, ông đã bộc lộ niềm đam mê với khoa học, đặc biệt là lĩnh vực nông nghiệp. Sau khi tốt nghiệp Đại học Nông nghiệp Hà Nội (nay là Học viện Nông nghiệp Việt Nam), ông tiếp tục theo học và nghiên cứu tại Liên Xô (cũ), nơi ông đã bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ Khoa học Nông nghiệp. Ông giáo sư, tiến sĩ khoa học ngành nông nghiệp, viện sĩ Viện Hàn lâm khoa học nông nghiệp Liên bang Nga, viện sĩ Viện Hàn lâm khoa học Thế giới đang phát triển, Đông Nam Á.

Sự nghiệp khoa học của Giáo sư viện sỹ Vũ Tuyên Hoàng gắn liền với những công trình nghiên cứu sâu rộng về cây lúa, loại cây trồng chủ lực của nền nông nghiệp Việt Nam. Ông được biết đến là tác giả của lý thuyết hai hệ thống gen trong cây lúa, một phát hiện mang tính đột phá, có ý nghĩa quan trọng trong việc chọn tạo giống lúa mới. Lý thuyết này đã mở ra một hướng đi mới trong công tác giống cây trồng, giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về cơ chế di truyền và khả năng thích ứng của cây lúa với các điều kiện môi trường khác nhau. Dưới sự lãnh đạo của GS,VS Vũ Tuyên Hoàng, Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm đã trở thành một trung tâm nghiên cứu hàng đầu về cây lúa ở Việt Nam và khu vực. Ông đã có công lớn trong việc xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ khoa học của Viện, tạo điều kiện cho các nhà khoa học trẻ được học tập, nghiên cứu và phát huy tài năng.

Một trong những thành tựu nổi bật của GS,VS Vũ Tuyên Hoàng là việc chọn lai tạo thành công nhiều giống lúa mới có năng suất cao, chất lượng tốt, chống chịu sâu bệnh và thích ứng với các điều kiện khắc nghiệt của môi trường. Có thể kể đến các giống lúa như Xuân số 2, NN 75-6 (các giống lúa thâm canh), CH5, CH133 (các giống lúa chịu hạn), U14, U17 (các giống lúa chịu ngập úng đầu tiên trên thế giới). Đặc biệt, các giống lúa chịu ngập úng do ông và các cộng sự nghiên cứu đã được đánh giá cao trên thế giới, góp phần quan trọng vào việc đảm bảo an ninh lương thực trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp.

GSVS Vũ Tuyên Hoàng là người luôn quan tâm đến thế hệ kế tiếp.

Không chỉ tập trung vào cây lúa, GS,VS Vũ Tuyên Hoàng còn có những đóng góp quan trọng trong việc nghiên cứu và phát triển các loại cây trồng khác như khoai tây, rau quả. Ông đã xây dựng quy trình kỹ thuật trồng khoai tây bằng hạt, giúp nâng cao năng suất và chất lượng khoai tây. Ông cũng đã chọn tạo thành công nhiều giống rau quả mới bằng phương pháp sử dụng ưu thế lai, như dưa chuột, cà chua, các giống táo mới như H12, H32, má hồng.

Bên cạnh công tác nghiên cứu khoa học, GS,VS Vũ Tuyên Hoàng còn là một nhà quản lý đầy trách nhiệm. Ông từng giữ chức Viện trưởng Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm trong nhiều năm, đồng thời kiêm nhiệm chức vụ Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp kiêm Viện trưởng Viện Di truyền Nông nghiệp. Với vai trò quản lý, ông đã có những đóng góp quan trọng trong việc hoạch định chính sách và định hướng phát triển cho ngành nông nghiệp Việt Nam. GS,VS Vũ Tuyên Hoàng cũng là một nhà giáo tận tâm, người đã đào tạo nhiều thế hệ cán bộ khoa học nông nghiệp cho đất nước. Ông luôn coi trọng việc truyền đạt kiến thức và kinh nghiệm cho các thế hệ trẻ, khuyến khích họ say mê nghiên cứu khoa học và cống hiến cho sự phát triển của nền nông nghiệp nước nhà.

Với những đóng góp to lớn cho nền nông nghiệp Việt Nam, GS,VS Vũ Tuyên Hoàng đã được Đảng, Nhà nước và nhân dân ghi nhận và trao tặng nhiều danh hiệu cao quý. Ông là Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa V, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng các khóa VI, VII và VIII; đại biểu Quốc hội các khóa VIII, XI và XII; Ủy viên Hội đồng Chính sách Khoa học và Công nghệ Quốc gia. Ông cũng được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động, Huân chương lao động hạng ba, hạng nhất. Huân chương độc lập hạng hai. Giải thưởng Lúa thế giới. Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học kỹ thuật.

GS,VS Vũ Tuyên Hoàng qua đời vào ngày 26 tháng 2 năm 2008, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho gia đình, bạn bè, đồng nghiệp và toàn thể những người làm nông nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, những di sản mà ông để lại vẫn sống mãi, tiếp tục soi đường cho sự phát triển của nền nông nghiệp quốc gia. Ông là một biểu tượng của sự tận tâm, sáng tạo và cống hiến cho khoa học, một tấm gương sáng về lao động sáng tạo cho các thế hệ mai sau học tập và noi theo. Những công trình nghiên cứu của GS,VS Vũ Tuyên Hoàng không chỉ có giá trị trong nước mà còn được đánh giá cao trên thế giới. Ông đã tham gia nhiều hội nghị khoa học quốc tế, công bố nhiều bài báo trên các tạp chí khoa học uy tín, góp phần nâng cao vị thế của nền khoa học nông nghiệp Việt Nam trên trường quốc tế.

Có thể nói, cuộc đời và sự nghiệp của GS,VS, Vũ Tuyên Hoàng là một minh chứng cho sự kết hợp hài hòa giữa tài năng khoa học, lòng yêu nước và tinh thần trách nhiệm cao cả. Ông đã dành trọn cuộc đời mình cho sự nghiệp phát triển nền nông nghiệp Việt Nam, góp phần quan trọng vào việc đảm bảo an ninh lương thực và nâng cao đời sống của người nông dân. Tên tuổi của ông sẽ mãi mãi được khắc ghi trong lịch sử nông nghiệp Việt Nam./.

Bài liên quan

CÁC TIN BÀI KHÁC

Thành công từ phiên chợ quê đến hướng phát triển nông nghiệp bền vững

Mô hình - Kinh nghiệm 17/08/2026 15:24

Từ thành công của phiên chợ quê “Mì xưa – Mì sớm” lần thứ nhất, phường Hương An đang từng bước mở rộng không gian quảng bá sản phẩm địa phương, kết nối sản xuất

Tập huấn thâm canh trám đen, hướng tới vùng nguyên liệu gắn với tiêu thụ

Nghiên cứu trao đổi 17/08/2026 09:23

Trong hai ngày 14 và 15/8, Trung tâm Khuyến nông Nghệ An tổ chức tập huấn kỹ thuật trồng thâm canh trám đen lấy quả tại xã Kim Bảng. Không chỉ chuyển giao kỹ thuật từ khâu giống, trồng, chăm sóc đến thu hái, bảo quản, lớp tập huấn còn hướng người dân tới tổ chức sản xuất theo nhu cầu thị trường, từng bước hình thành vùng nguyên liệu và liên kết tiêu thụ ổn định.

Lễ hội Thanh trà Huế 2026 - Từ “vị ngọt tiến vua” đến kinh tế xanh

Chuyển động xanh 16/08/2026 11:57

Khi nông nghiệp được kết nối với du lịch cộng đồng, văn hóa và dịch vụ, mỗi khu vườn sẽ tạo ra sản phẩm nông nghiệp và sẽ trở thành những không gian trải nghiệm

Nữ cán bộ Hội truyền lửa phong trào nông dân sản xuất giỏi

Mô hình - Kinh nghiệm 16/08/2026 11:51

Dáng người nhỏ nhắn, cách nói chuyện khiêm nhường và nụ cười luôn thường trực trên gương mặt khả ái, chị Chu Thị Yến, Chủ tịch Hội Nông dân xã Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng, tạo cho người đối diện cảm giác thân thiện. Nhưng ít ai nghĩ, sau những giờ làm việc tại cơ quan, nữ cán bộ Hội ấy lại trở về nhà, cùng chồng tất bật với công việc ruộng vườn, chuồng trại. Với chị, phát triển kinh tế gia đình không chỉ nhằm nâng cao thu nhập, cải thiện cuộc sống mà còn là cách thiết thực để một cán bộ Hội “nói đi đôi với làm”. Qua đó tạo thêm niềm tin, động lực và sức lan toả trong Phong trào Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, góp phần giúp hội viên nông dân trong xã phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững, từng bước vươn lên làm giàu chính đáng.

Thái Nguyên: Cây na mở hướng làm giàu trên vùng đất đồi

Mô hình - Kinh nghiệm 13/08/2026 15:09

Trên những vùng đất đồi hiệu quả thấp, cây na đang mở hướng làm giàu cho người dân, đồng thời mở rộng đầu ra nhờ mạng xã hội và thương mại điện tử trên cả nước.

Kinh nghiệm chuyển đổi đất keo cằn cỗi sang trồng ổi lê Đài Loan hiệu quả

Mô hình - Kinh nghiệm 13/08/2026 15:07

Từ đất keo cằn cỗi, mô hình ổi lê Đài Loan cho thu nhập 40 triệu/tháng, mở hướng nông nghiệp sinh thái bền vững.

Nâng tầm hạt gạo đặc sản Than Uyên từ chuỗi liên kết bền vững

Mô hình - Kinh nghiệm 13/08/2026 15:02

Nằm giữa những dải núi cao trùng điệp của tỉnh Lai Châu, thung lũng Than Uyên từ lâu đã nổi tiếng là vùng đất nuôi dưỡng những giống lúa đặc sản thơm ngon, đậm đà vị núi rừng. Thông qua mô hình liên kết sản xuất gắn với xây dựng sản phẩm OCOP, hạt gạo Than Uyên không chỉ giữ vững được nguồn gen quý mà còn vươn xa, mang lại giá trị kinh tế cao và nguồn thu nhập ổn định cho nông dân địa phương.

Đà Nẵng triển khai mô hình nuôi bò sinh sản tại Trà Leng

Trong nước 13/08/2026 11:08

Đà Nẵng triển khai mô hình nuôi bò sinh sản năm 2026 tại Trà Leng, hỗ trợ 10 hộ dân phát triển chăn nuôi, tạo sinh kế và nâng cao thu nhập.

Tp. Huế: Phường Dương Nỗ tăng cường liên kết sản xuất, phát triển nông nghiệp bền vững

Mô hình - Kinh nghiệm 13/08/2026 09:30

Chiều 12/8/2026, UBND phường Dương Nỗ tổ chức Hội nghị triển khai các mô hình liên kết, hợp tác giữa chính quyền, doanh nghiệp, hợp tác xã (HTX) và người dân trên địa bàn. Đây được xem là bước cụ thể hóa định hướng tổ chức lại sản xuất nông nghiệp theo chuỗi giá trị, nâng cao hiệu quả kinh tế và hướng tới phát triển bền vững.

Người phụ nữ năng động làm giàu chính đáng trên mảnh đất quê hương

Mô hình - Kinh nghiệm 13/08/2026 09:06

Ngay từ sáng sớm, vợ chồng chị Hoàng Thị Mến, hội viên Chi hội Phụ nữ xóm Bó Luông trước đây, nay là xóm Hoà Chung, xã Phục Hoà, tỉnh Cao Bằng, đã có mặt trên vườn na. Những quả na vừa độ được anh chị lựa hái, cẩn thận xếp vào sọt để kịp đóng hàng gửi khách. Trên gương mặt của người phụ nữ gắn bó với nghề nông luôn ánh lên niềm vui và sự tự tin. Bằng đôi bàn tay cần cù cùng ý chí vươn lên, gia đình chị Mến đã xây dựng thành công mô hình kinh tế với các loại cây trồng, vật nuôi như trồng mía nguyên liệu, trồng na, nuôi trâu sinh sản, mang lại nguồn thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Với tinh thần chịu khó, năng động, chị Mến trở thành một trong những hội viên phụ nữ tiêu biểu trong phát triển kinh tế ở địa phương.

Mác ca mở hướng phát triển kinh tế nông nghiệp hiệu quả, bền vững

Mô hình - Kinh nghiệm 12/08/2026 10:57

Từ những diện tích nương rẫy trước đây chủ yếu trồng ngô, dong riềng nhưng hiệu quả chưa cao, người dân một số xóm ở xã Quang Hán, tỉnh Cao Bằng đã đưa cây mác ca vào trồng thử nghiệm, bước đầu cho thấy sự phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu của địa phương. Với định hướng xây dựng vùng nguyên liệu phù hợp với tiềm năng, lợi thế, nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp, xã Quang Hán xác định mác ca là một trong những cây trồng có triển vọng phát triển, mang lại giá trị kinh tế và giá trị thương mại cao, góp phần thực hiện hiệu quả chương trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng giai đoạn 2026-2030 của địa phương.

Cải tạo đất phèn từ đầu vụ, nông dân An Giang hướng tới sản xuất lúa bền vững

Mô hình - Kinh nghiệm 11/08/2026 15:26

Mô hình “Hành trình Xanh - Đất khỏe, cây trồng khỏe” giúp nông dân An Giang chủ động cải tạo đất phèn, giúp cây lúa khỏe và nâng hiệu quả sản xuất bền vững hơn.

XEM THÊM