Nghệ An chịu ảnh hưởng nặng nề bởi thiên tai trong năm 2025.

Thiên tai cực đoan, bất thường

Năm 2025, thiên tai xảy ra trên địa bàn tỉnh Nghệ An diễn biến hết sức phức tạp, bất thường và cực đoan. Địa phương này chịu tác động liên tiếp của các cơn bão số 3,5,6,10 và áp thấp nhiệt đới; 2 đợt không khí lạnh, 2 đợt rét đậm, rét hại, 12 đợt nắng nóng gay gắt, 18 trận lốc, mưa lớn cục bộ kèm sét...

Lượng mưa phổ biến từ 1.800 - 2.500mm, cao hơn trung bình nhiều năm từ 40 - 70%; trong đó có 9 đợt mưa lớn diện rộng gây lũ quét, sạt lở và ngập úng nghiêm trọng tại nhiều khu vực.

Mưa lũ gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản.

Toàn tỉnh Nghệ An có 43 người thương vong (12 người chết, 31 người bị thương). Về tài sản, hơn 106.000 ngôi nhà bị ảnh hưởng, trong đó 269 nhà bị phá hủy hoàn toàn và gần 900 nhà hư hỏng rất nặng. Các địa phương đã phải sơ tán hơn 13.000 hộ dân với hơn 41.000 nhân khẩu khỏi vùng có nguy cơ sạt lở, lũ quét.

Hệ thống giáo dục và y tế chịu tổn thất lớn với 1.154 trường học và 250 cơ sở y tế bị hư hỏng. Hạ tầng thiết yếu như đường giao thông, điện... bị hư hại, ảnh hưởng nghiêm trọng.

Nhiều cơ sở y tế, giáo dục bị hư hỏng nghiêm trọng sau mưa bão.

Lĩnh vực nông, lâm nghiệp bị tàn phá nặng nề khi hơn 53.000ha lúa, gần 25.000ha hoa màu, 180.000ha rừng và cây trồng khác bị thiệt hại. Bên cạnh đó, hơn 9.000 con gia súc và hơn 1.126.000 con gia cầm bị chết, 9.235 chuồng trại bị hư hỏng, 383 tần thức ăn gia súc bị cuốn trôi, hư hỏng. Thiên tai đã gây ra thiệt hại nặng nề và hậu quả nghiêm trọng với tổng thiệt hại ước tính lên tới 8.980 tỷ đồng, ảnh hưởng lớn đến tình hình phát triển kinh tế - xã hội, đời sống của người dân.

Lĩnh vực nông, lâm nghiệp bị thiệt hại nặng nề.

Sau thiệt hại, Nghệ An đã huy động lực lượng, phương tiện, vận động các địa phương trong và ngoài tỉnh, các tổ chức thiện nguyện, doanh nghiệp tham gia, hỗ trợ Nhân dân vùng bị thiệt hại khắc phục hậu quả. Ngoài nguồn Trung ương hỗ trợ 800 tỷ đồng, tỉnh cũng đã chủ động bố trí ngân sách địa phương cùng với ngân sách trung ương số tiền 1.447,703 tỷ đồng để khắc phục hậu quả thiên tai. Bên cạnh đó nguồn vận động thông qua UBMTTQVN tỉnh, Hội Chữ thập đỏ đạt hơn 287 tỷ đồng (tiền và hàng). Việc quản lý, phân bổ được thực hiện công khai, minh bạch, ưu tiên vùng bị thiệt hại nặng, đối tượng yếu thế, những công việc, nhiệm vụ cấp bách.

Đặc biệt, quan tâm khôi phục sản xuất và sinh kế cho người dân, hỗ trợ giống ngô và giống rau để khôi phục sản xuất vụ Đông 2025; tiêm phòng vắc-xin cho đàn vật nuôi; cấp hóa chất xử lý môi trường; hướng dẫn khôi phục ao đầm thủy sản, tái sản xuất an toàn.

Nhiều ngôi nhà ở xã Tương Dương, Nghệ An sạt lở xuống sông sau bão số 3.

Giám sát chặt chẽ vận hành hồ đập

Ngày 12/12, phiên chất vấn tại Kỳ họp thứ 35, HĐND tỉnh Nghệ An khóa XVIII về công tác ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai, phục hồi sinh kế bền vững cho người dân trên địa bàn tỉnh; thực trạng, nguyên nhân và giải pháp trong thời gian tới đã thu hút sự quan tâm của đông đảo cử tri.

Tại phiên chất vấn, một số đại biểu HĐND dẫn ý kiến cử tri, đặt câu hỏi thẳng thắn về tác động của thủy điện trong các đợt lũ vừa qua. Đặc biệt, việc thông báo xả lũ vào ban đêm khiến người dân bị động, "trở tay không kịp"?...

Giám đốc Sở NN&MT Nghệ An Hoàng Quốc Việt trả lời chất vấn. (Ảnh: NAG)

Giải trình vấn đề này, Giám đốc Sở NN&MT Hoàng Quốc Việt cho biết, chúng ta không thể nói rằng thủy điện đứng ngoài cuộc trong phòng chống thiên tai. Thủy điện có những mặt tích cực của nó trong vấn đề đảm bảo nguồn năng lượng, cắt lũ, điều tiết lũ... Tuy nhiên, dù thủy điện có vai trò an ninh năng lượng và cắt lũ, nhưng trách nhiệm của tỉnh là giám sát chặt chẽ để hạn chế tối đa thiệt hại.

Thủy điện Bản Vẽ vận hành xả lũ trong năm 2025.

Về việc xả lũ về đêm, ông Việt thừa nhận cần phải thông báo kịp thời đền bà con nhân dân, ông đưa ra ví dụ như cơn bão số 3 diễn biến quá khó lường, tần suất rất lớn, thời gian rất gấp và vượt ngoài dự báo.

"Tiến tới đây, quy trình vận hành các hồ đập của thủy điện, thủy lợi thì chúng tôi sẽ kiểm soát và tham mưu cho cấp có thẩm quyền phê duyệt chặt chẽ, đảm bảo quy trình hơn”, ông Việt nhấn mạnh.

Mưa lũ tàn phá hạ tầng giao thông Nghệ An.

Ở góc độ vận hành, ông Phạm Văn Hóa, Giám đốc Sở Công Thương Nghệ An khẳng định, các hồ đập lớn đều được vận hành theo quy trình tối ưu đã được Thủ tướng phê duyệt và thẩm định bởi chuyên gia hàng đầu về thủy lợi. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận trước biến đổi khí hậu hiện nay rất phức tạp, quy trình này cần được cập nhật lại theo tình hình thủy văn mới để báo cáo Bộ có phương án xem xét, điều chỉnh lại phù hợp hơn.

Thiên tai đã gây ra thiệt hại nặng nề ở Nghệ An, tổng thiệt hại ước tính lên tới 8.980 tỷ đồng.

Hỗ trợ trồng rừng mới cho người dân

Với hơn 180.000ha rừng bị thiệt hại sau các cơn bão trong năm 2025, đại biểu HĐND tỉnh Nghệ An Lê Thị Thêu đặt câu hỏi về thủ tục xử lý diện tích rừng bị thiệt hại và người dân được hỗ trợ gì để tái trồng rừng?

Trả lời về vấn đề này, Giám đốc Sở NN&MT Nghệ An cho biết, đối với rừng trồng mà do người dân tự đầu tư và tự trồng thì người dân lên phương án thiết kế, khai thác, thu hoạch rồi nhà nước sẽ có trách nhiệm hỗ trợ cho người dân bị thiệt hại.

Bão đã khiến hơn 180.000ha rừng và cây trồng khác trên địa bàn Nghệ An bị thiệt hại.

“Đối với trường hợp rừng đó là nguồn vốn của Nhà nước hoặc nguồn vốn kết hợp của Nhà nước và Nhân dân cùng trồng, thì đề nghị các chủ rừng tổng hợp, báo cáo thiệt hại gửi về xã để phê duyệt, và tỉnh sẽ có trách nhiệm hỗ trợ. Đồng thời với việc hỗ trợ thiệt hại, tỉnh sẽ có cơ chế, chính sách hỗ trợ trồng rừng mới sau bão cho nhân dân, cụ thể từ 4 – 15 triệu đồng/ha theo quy định của pháp luật”, ông Việt cho biết.

Người dân nỗ lực khắc phục hậu quả, sớm khôi phục sản xuất sau thiên tai.

Trước những khó khăn, thiệt hại lớn sau mưa lũ, HĐND tỉnh Nghệ An đề nghị UBND tỉnh, các ngành, các cấp, địa phương kịp thời có giải pháp phục hồi sinh kế bền vững sau thiên tai cho người dân như: hỗ trợ tài chính; cung cấp giống và vật tư sản xuất; tái cơ cấu sản xuất theo hướng an toàn; xây dựng hạ tầng chống chịu tốt hơn, đa dạng hóa sinh kế kèm theo các chính sách an sinh xã hội (y tế, giáo dục) để đảm bảo người dân ổn định và phát triển lâu dài.