Giải pháp kho lạnh giữa -40°C: Bước ngoặt giúp nông dân Bắc Cực giữ nông sản quanh năm

Ông Knapp cùng các loại rau mùa đông. Ảnh chụp bởi Sam Knapp.

Tại Fairbanks, Alaska – nơi mùa trồng trọt chỉ kéo dài bốn tháng và nhiệt độ mùa đông có thể giảm xuống -40 độ C – cộng đồng địa phương phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt lương thực trầm trọng mỗi năm. Phần lớn thực phẩm trong mùa đông phải nhập từ các bang hoặc quốc gia khác, khiến chi phí tăng cao và gây rủi ro mất an ninh lương thực khi chuỗi cung ứng bị gián đoạn.

Trong bối cảnh đó, nông dân Sam Knapp – chủ trang trại Offbeet – đã tìm ra lời giải: xây dựng một hệ thống kho lạnh giá cả phải chăng, cho phép bảo quản nông sản xuyên mùa đông. Knapp, tốt nghiệp cử nhân hóa học và vật lý, từng làm kỹ sư mô hình nhiệt trước khi theo nghiệp nông. Kiến thức khoa học kết hợp kinh nghiệm thực tế giúp ông phát triển mô hình kho lạnh phù hợp với điều kiện khắc nghiệt của Alaska.

Năm 2020, Knapp chuyển đến Fairbanks và nhận thấy hầu hết nông dân chỉ bảo quản nông sản được 1–2 tháng. Ông bắt tay xây dựng kho lạnh ngay trong trang trại rộng 1,5 mẫu Anh: một công trình nhỏ 25 feet vuông, đặt trên khung bê tông cách nhiệt đặc biệt, có khả năng chịu nhiệt độ xuống tới -40 độ. Tổng chi phí xây dựng khoảng 55.000 USD, nhưng đổi lại kho có sức chứa 35.000 – 40.000 pound nông sản. Hiện ông đang dự trữ 25.000 pound để phục vụ mô hình CSA (Nông nghiệp Hỗ trợ Cộng đồng) cho 120 khách hàng và dự định mở rộng trong thời gian tới.

Giải pháp kho lạnh đã giúp Knapp cải thiện thu nhập, duy trì nguồn cung thực phẩm địa phương suốt mùa đông, đồng thời mang lại sự cân bằng cuộc sống cho nông dân nhỏ – những người thường phải chạy đua với mùa vụ ngắn ngủi. Ông cho biết: “Với kho lạnh, chúng tôi không phải thu hoạch và bán ồ ạt. Tôi gần như chưa bao giờ cảm thấy kiệt sức.”

Trong quá trình thử nghiệm, Knapp đã có nhiều phát hiện bất ngờ, như việc rau củ sau thu hoạch vẫn tiếp tục hô hấp và tự tạo nhiệt – khiến kho phải bật quạt làm mát dù ngoài trời -25 độ C. Ông vẫn tiếp tục nghiên cứu các loại rau bảo quản tốt, đặc biệt là giống hành tây có khả năng chống chịu điều kiện hà khắc của vùng cận Bắc Cực.

Những kiến thức và kinh nghiệm thực tế này được Knapp tổng hợp trong cuốn sách mới "Beyond the Root Cellar" (Vượt ra ngoài hầm chứa rau củ). Cuốn sách chia sẻ cách nhiều nông dân trên khắp Bắc Mỹ – từ Winnipeg đến Bắc Carolina – đã vượt qua rủi ro, vốn đầu tư và rào cản kỹ thuật để tự xây dựng hệ thống kho lạnh, đồng thời cung cấp hướng dẫn giúp mô hình này trở nên dễ tiếp cận hơn cho tất cả nông dân.