Sản lượng gạo của Ấn Độ đạt mức kỷ lục 137 triệu tấn trong niên vụ 2023-2024 - Ảnh minh họa.

Ấn Độ đã vươn lên trở thành cường quốc xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới, chiếm gần 40% thị phần toàn cầu. Sự tăng trưởng ngoạn mục này được thúc đẩy bởi nhiều yếu tố, từ sản lượng gia tăng đến chiến lược xuất khẩu đa dạng hóa. Tuy nhiên, hành trình chinh phục thị trường gạo quốc tế của Ấn Độ cũng phải đối mặt với không ít thách thức.

Sản lượng gạo của Ấn Độ đạt mức kỷ lục 137 triệu tấn trong niên vụ 2023-2024, tăng đáng kể so với 129,4 triệu tấn trong niên vụ 2021-2022. Đây là nền tảng vững chắc cho phép Ấn Độ vừa đáp ứng nhu cầu trong nước, vừa mở rộng xuất khẩu. Gạo Basmati, với chất lượng cao và hương thơm đặc trưng, tiếp tục là "ngôi sao" trong xuất khẩu gạo của Ấn Độ. Trong niên vụ 2023-2024, xuất khẩu gạo Basmati đạt 5,24 triệu tấn, tăng mạnh so với 3,94 triệu tấn trong niên vụ 2021-2022, với tốc độ tăng trưởng 14,93% về khối lượng và 22,05% về giá trị. Các thị trường như Saudi Arabia, Iraq và Vương quốc Anh đang tiếp tục gia tăng nhu cầu đối với loại gạo cao cấp này.

Mặc dù xuất khẩu gạo không phải loại Basmati giảm 37,52% về khối lượng và 28,05% về kim ngạch trong niên vụ 2023-2024 do lệnh cấm xuất khẩu vào tháng 7/2023, Ấn Độ đã chủ động đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Gạo không phải loại Basmati đã được xuất khẩu sang các quốc gia châu Phi và các thị trường mới nổi khác, giúp giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào một số thị trường nhất định.

Giá cả cạnh tranh và chất lượng gạo cao là hai yếu tố quan trọng giúp Ấn Độ chiếm lĩnh thị phần xuất khẩu gạo toàn cầu. Khả năng sản xuất quy mô lớn với chi phí thấp, cùng với sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính phủ và hạ tầng thương mại hiệu quả, đã mang lại cho Ấn Độ lợi thế đáng kể so với các đối thủ như Pakistan, Thái Lan và Việt Nam.

Tuy nhiên, ngành sản xuất và xuất khẩu gạo của Ấn Độ vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Biến đổi khí hậu với những hiện tượng thời tiết cực đoan có thể ảnh hưởng đến sản lượng lúa gạo. Sự biến động về chính sách, đặc biệt là các quyết định cấm xuất khẩu nhằm ổn định giá trong nước, cũng tác động đến xuất khẩu gạo.

Mặc dù Ấn Độ đang thống trị thị trường xuất khẩu gạo toàn cầu với sản lượng khổng lồ và giá cả cạnh tranh, gạo Việt Nam vẫn có chỗ đứng riêng nhờ tập trung vào chất lượng và phân khúc cao cấp. Ấn Độ nổi tiếng với gạo Basmati thơm ngon, chiếm ưu thế ở thị trường nhu cầu lớn về gạo giá rẻ. Ngược lại, Việt Nam đa dạng hóa các giống lúa chất lượng cao như ST25, gạo thơm Jasmine, gạo Japonica, hướng đến thị trường cao cấp và khó tính hơn. Trong khi Ấn Độ lợi thế về giá thành thấp, Việt Nam lại ghi điểm bởi chất lượng và thương hiệu.

Gạo Ấn Độ trở lại "đe dọa" thị phần gạo Việt

Cách mạng lúa gạo: "Ướt - khô xen kẽ"

Thị trường gạo "dậy sóng" vì Ấn Độ