Đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh trong công nghiệp hỗ trợ

Hội thảo khoa học quốc gia "Định hướng phát triển công nghiệp hỗ trợ Việt Nam

Dưới sự điều hành của các đồng chí: Nguyễn Thanh Nghị - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương; Phạm Gia Túc - Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ; Lê Mạnh Hùng - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Công Thương; Phạm Đại Dương - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ; Nguyễn Ngọc Tuấn, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương.

Phát biểu chỉ đạo, ông Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, nhấn mạnh yêu cầu nhìn nhận công nghiệp hỗ trợ không chỉ từ số lượng doanh nghiệp hay tỷ lệ nội địa hóa mà phải đặt trong bài toán xây dựng năng lực công nghiệp quốc gia. Đề xuất chủ trương phát triển công nghiệp hỗ trợ; thực trạng và định hướng phát triển công nghiệp hỗ trợ Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2045; chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ Việt Nam. Bên cạnh đó, các tham luận đề cập đến khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh trong công nghiệp hỗ trợ; trong đó tập trung vào thể chế, chính sách thúc đẩy doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.Một số tham luận đi sâu vào thực tiễn triển khai và yêu cầu hoàn thiện chính sách như: nhìn lại quá trình phát triển công nghiệp hỗ trợ ở Việt Nam và yêu cầu tăng cường theo dõi, đánh giá; phát triển công nghiệp hỗ trợ trong giai đoạn mới - từ thực tiễn Phú Thọ và một số đề xuất chính sách; phát triển công nghiệp hỗ trợ Việt Nam

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị phát biểu tại chương trình.

Theo ông Nguyễn Thanh Nghị, cần tập trung làm rõ 7 nhóm vấn đề để định hình hướng phát triển công nghiệp hỗ trợ trong giai đoạn mới.Trước hết là đánh giá đúng vị trí, vai trò và thực trạng của công nghiệp hỗ trợ hiện nay, từ đó nhận diện đầy đủ những kết quả đạt được, hạn chế và khoảng cách giữa năng lực của doanh nghiệp Việt Nam với yêu cầu của các chuỗi sản xuất.Thứ hai là làm rõ những điểm nghẽn có tính cấu trúc đang cản trở sự phát triển của doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ. Đây không chỉ là câu chuyện về vốn hay mặt bằng sản xuất mà còn liên quan đến công nghệ, nhân lực, tiêu chuẩn, thị trường, khả năng liên kết và năng lực quản trị.

Thứ ba là xác định cách thức phát triển thị trường cho công nghiệp hỗ trợ trong điều kiện mới, khi yêu cầu của các chuỗi cung ứng ngày càng cao và khả năng đáp ứng về chất lượng, chi phí, tiến độ, tiêu chuẩn môi trường trở thành những yếu tố quyết định khả năng tham gia của doanh nghiệp. Thứ tư là làm rõ quan hệ giữa khu vực có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài và việc phát triển năng lực công nghiệp nội sinh. Theo đó, sự hiện diện của các tập đoàn FDI cần được nhìn trong mối quan hệ với khả năng hình thành, nâng cấp và mở rộng năng lực của doanh nghiệp trong nước.

Thứ năm là mở rộng không gian phát triển công nghiệp hỗ trợ cho những ngành công nghiệp mới, qua đó tạo dư địa cho doanh nghiệp tham gia những lĩnh vực có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao hơn. Thứ sáu là đổi mới hệ thống chính sách hỗ trợ theo hướng tập trung, có điều kiện và gắn với kết quả, thay vì dàn trải nguồn lực mà thiếu cơ chế đánh giá hiệu quả. Thứ bảy là coi khoa học - công nghệ, nhân lực và hạ tầng kỹ thuật dùng chung là ba điều kiện nền tảng của phát triển công nghiệp hỗ trợ.

Chủ tịch UBND tỉnh Trần Duy Đông tham luận tại Hội thảo.

Phát biểu tham luận với chủ đề “Phát triển công nghiệp hỗ trợ trong giai đoạn mới – Từ thực tiễn Phú Thọ và một số đề xuất chính sách, đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh Trần Duy Đông khẳng định: Sau hợp nhất, quy mô và không gian mới mở ra điều kiện tổ chức lại các nguồn lực và tạo những liên kết phát triển mới.Tỉnh có dân số hơn 4 triệu người, quy mô kinh tế năm 2025 trên 412 nghìn tỷ đồng, đứng thứ 6/34 tỉnh, thành phố; đã hình thành nền tảng công nghiệp hỗ trợ trong các ngành ô tô, xe máy, điện tử, cơ khí, vật liệu, cùng hệ thống doanh nghiệp FDI và mạng lưới nhà cung ứng trong và nước ngoài.

Năm 2025, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 26,37%, kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 42 tỷ USD, đứng thứ 4 cả nước; 8 tháng đầu năm 2026 tương ứng tăng 21,8% và đạt 37,3 tỷ USD. Toàn tỉnh hiện có 31 khu công nghiệp, trong đó 18 khu đang hoạt động; 752 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký 15,3 tỷ USD. Giai đoạn 2026-2030, tỉnh định hướng nâng tổng số lên 40 khu công nghiệp, gắn mở rộng không gian công nghiệp với nâng cao hiệu quả sử dụng đất, vốn, lao động, thu hút công nghệ cao và tăng cường liên kết doanh nghiệp. Đồng chí nhấn mạnh: Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I xác định mục tiêu xây dựng Phú Thọ trở thành một cực tăng trưởng của vùng Thủ đô; giai đoạn 2026-2030 tăng trưởng GRDP bình quân 11 - 12%/năm, năng suất lao động tăng trên 12%/năm, đóng góp của TFP (năng suất các nhân tố tổng hợp) đạt 55 - 60%, kinh tế số chiếm trên 30% GRDP. Trong định hướng phát triển đó, công nghiệp tiếp tục giữ vai trò trụ cột của tăng trưởng.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc phát biểu kết luận Hội thảo,

Phát biểu kết luận Hội thảo, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đánh giá cao Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Bộ Công Thương và Tỉnh ủy Phú Thọ đã chuẩn bị công phu; ghi nhận trí tuệ, trách nhiệm và tinh thần thẳng thắn của các đại biểu tham luận tại Hội thảo Đồng chí nhấn mạnh: Phát triển công nghiệp hỗ trợ là chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước, được xác định trong Nghị quyết số 29-NQ/TW và được tiếp thêm động lực mới từ Nghị quyết số 57-NQ/TW về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân.

Quán triệt tinh thần đó và từ những nội dung mà Hội thảo đã làm rõ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đề nghị các cấp, ngành đổi mới mạnh mẽ cách tiếp cận theo 5 hướng: Chuyển từ “nội địa hóa theo tỷ lệ” sang “làm chủ năng lực”; chuyển từ hỗ trợ dàn trải theo tên ngành sang tập trung theo chuỗi, theo công đoạn và theo các bài toán lớn của đất nước; chuyển từ ưu đãi đầu vào sang hỗ trợ theo kết quả, có điều kiện, có thời hạn; chuyển từ chú trọng “thu hút FDI” sang “sử dụng hiệu quả FDI”; chuyển từ quản lý theo hoạt động sang quản lý theo kết quả. Để đạt được các mục tiêu, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đề nghị phấn đấu chặn được đà suy giảm của giá trị gia tăng trong nước trong xuất khẩu; mỗi tập đoàn, doanh nghiệp đầu chuỗi trong nước có mạng lưới nhà cung ứng cấp 1, cấp 2 là doanh nghiệp Việt Nam được công bố công khai; mỗi vùng công nghiệp trọng điểm có trung tâm thử nghiệm - chứng nhận dùng chung được quốc tế thừa nhận. Đến năm 2045, phấn đấu để công nghiệp hỗ trợ Việt Nam làm chủ công nghệ lõi của các ngành công nghiệp nền tảng, tham gia ở những khâu giá trị cao của chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu

Hội thảo khoa học quốc gia “Định hướng phát triển công nghiệp hỗ trợ Việt Nam” có ý nghĩa quan trọng và thiết thực, là dịp để các cơ quan Trung ương, địa phương, các chuyên gia, các nhà khoa học, đặc biệt là cộng đồng doanh nghiệp cùng trao đổi, chia sẻ về những kinh nghiệm thực tiễn, đánh giá đầy đủ hơn những kết quả đạt được, những vấn đề đang đặt ra đối với phát triển công nghiệp hỗ trợ Việt Nam