Đà Nẵng: Trà Vân gìn giữ bản sắc văn hóa Ca Dong, thúc đẩy phát triển cộng đồng

Gìn giữ và phát huy các giá trị di sản, góp phần bảo tồn bản sắc và xây dựng quê hương Trà Vân phát triển bền vững.

Tại xã Trà Vân, văn hóa truyền thống không chỉ hiện diện trong những bộ trang phục, làn điệu dân ca hay phong tục của đồng bào Ca Dong, mà còn được lưu giữ qua nếp sinh hoạt và sự gắn kết trong mỗi cộng đồng dân cư. Đây cũng là nền tảng để địa phương triển khai các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tại 6 thôn trên địa bàn.

Với đặc thù là xã miền núi có đông đồng bào Ca Dong sinh sống, Trà Vân sở hữu nhiều giá trị văn hóa được hình thành và bồi đắp qua nhiều thế hệ. Từ tiếng nói, trang phục, nhạc cụ dân gian đến các lễ hội, phong tục tập quán, mỗi yếu tố đều góp phần tạo nên diện mạo văn hóa riêng của vùng đất này. Tuy nhiên, trước những thay đổi trong đời sống và quá trình giao lưu văn hóa, việc duy trì các giá trị truyền thống không thể chỉ dừng lại ở hoạt động tôn vinh theo dịp, mà cần được thực hiện thường xuyên trong đời sống cộng đồng.

Thông qua chuỗi hoạt động tại 6 thôn, xã Trà Vân hướng việc bảo tồn văn hóa đến gần hơn với người dân, tạo không gian để các thế hệ gặp gỡ, giao lưu và cùng tham gia các hoạt động cộng đồng. Việc tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam cùng Ngày hội Đại đoàn kết cũng là dịp củng cố tinh thần gắn bó trong khu dân cư, khuyến khích mỗi gia đình phát huy vai trò trong xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở.

Trà Vân chú trọng gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào Ca Dong.

Một trong những vấn đề được địa phương quan tâm là tạo điều kiện để thế hệ trẻ tiếp nối những giá trị mà cha ông để lại. Bởi nếu tiếng nói, trang phục, phong tục và các loại hình sinh hoạt văn hóa dân gian không còn được sử dụng trong đời sống thường nhật, nguy cơ mai một sẽ ngày càng rõ nét. Do đó, việc khuyến khích người dân gìn giữ tiếng mẹ đẻ, trân trọng trang phục truyền thống, duy trì những phong tục tốt đẹp cần được đặt trong mối liên hệ với xây dựng gia đình văn hóa, khu dân cư văn minh. Cùng với đó là vận động người dân loại bỏ những tập quán không còn phù hợp, từng bước hình thành nếp sống tiến bộ nhưng không làm mất đi bản sắc cộng đồng.

Đáng chú ý, Trà Vân đang hướng đến cách tiếp cận rộng hơn trong khai thác giá trị văn hóa địa phương. Thay vì chỉ bảo tồn trong phạm vi sinh hoạt nội bộ, xã chú trọng ứng dụng công nghệ số để giới thiệu hình ảnh quê hương, cảnh quan thiên nhiên và những sản phẩm đặc trưng đến với nhiều đối tượng hơn. Trong đó, sản phẩm quế Trà Vân được xác định là một lợi thế có thể kết nối với hoạt động quảng bá địa phương.

Đây là hướng đi có ý nghĩa trong việc gắn bảo tồn văn hóa với phát triển kinh tế. Khi cảnh quan, sản vật và những nét sinh hoạt đặc trưng của đồng bào được giới thiệu một cách phù hợp, địa phương có thêm cơ sở để phát triển du lịch cộng đồng, mở rộng cơ hội tiêu thụ sản phẩm và cải thiện sinh kế cho người dân. Tuy nhiên, quá trình này cần bảo đảm sự tham gia thực chất của cộng đồng, để người dân vừa là chủ thể gìn giữ di sản, vừa được hưởng lợi từ những giá trị văn hóa mà mình đang lưu giữ.

Phát huy giá trị di sản gắn với gìn giữ bản sắc văn hóa, nâng cao ý thức cộng đồng trong bảo tồn những giá trị truyền thống tại địa phương.

Từ các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, Trà Vân đặt mục tiêu đưa việc gìn giữ bản sắc trở thành công việc gắn bó với đời sống hằng ngày, thay vì chỉ tập trung vào những sự kiện mang tính phong trào. Khi mỗi gia đình có ý thức trao truyền văn hóa, mỗi thôn duy trì được sự gắn kết và các giá trị bản địa được khai thác đúng hướng, văn hóa sẽ trở thành nguồn lực quan trọng trong quá trình phát triển.

Với Trà Vân, gìn giữ bản sắc Ca Dong không chỉ là bảo vệ những giá trị thuộc về quá khứ, mà còn là tạo nền tảng để xây dựng cộng đồng đoàn kết, phát triển kinh tế và định hình hướng đi bền vững cho địa phương trong tương lai.

Bảo tồn văn hóa bản địa gắn với xây dựng đời sống văn hóa và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân.