Đà Nẵng: Đất khó hóa cơ hội, nông dân Thăng Bình tìm hướng làm giàu mới

Dưa gang trở thành cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế cho nhiều hộ dân ở thôn Quý Hương. (Ảnh: Cổng TTĐT xã Thăng Bình)

Dưa gang phủ xanh đất lúa

Không còn bó hẹp trong những cây trồng, vật nuôi truyền thống, nhiều nông dân ở xã Thăng Bình đã chủ động chuyển đổi phương thức sản xuất. Tùy vào đặc điểm từng khu vực, người dân lựa chọn trồng dưa gang trên đất lúa, phát triển sen ở vùng trũng hoặc tận dụng ao hồ để nuôi ốc bươu đen.

Những mô hình tuy khác nhau về cách làm nhưng cùng hướng đến mục tiêu nâng cao giá trị trên diện tích đất vốn trước đây mang lại hiệu quả kinh tế thấp.

Những ngày này, trên các cánh đồng ở thôn Quý Hương, màu xanh của dưa gang dần thay thế hình ảnh những thửa ruộng sản xuất truyền thống. Loại cây trồng có thời gian sinh trưởng ngắn đang trở thành hướng sản xuất được nhiều hộ dân lựa chọn.

Gia đình ông Dương Công Hiền hiện dành 4 sào đất để trồng dưa gang. Sau gần hai tháng xuống giống, ruộng dưa bắt đầu bước vào giai đoạn thu hoạch.

Theo ông Hiền, chi phí đầu tư cho mỗi sào khoảng 4 triệu đồng. Mỗi lần thu hoạch có thể đạt từ 100 đến 150kg quả/sào. Với mức giá khoảng 5.000 đồng/kg, người trồng có nguồn thu từ 500.000 đến 750.000 đồng cho mỗi đợt hái.

Một vụ dưa có thể cho thu hoạch từ 7 đến 10 lần. Nếu thời tiết thuận lợi, người dân có thể bố trí 2 - 3 vụ trong năm, qua đó tạo nguồn thu cao hơn so với nhiều loại cây trồng trước đây. Từ một vài hộ sản xuất ban đầu, diện tích trồng dưa gang tại Quý Hương ngày càng được mở rộng.

Ông Dương Trung Hòa, Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn Quý Hương, cho biết toàn thôn hiện có hơn 40 hộ tham gia trồng dưa gang với tổng diện tích trên 100 sào. Bình quân mỗi sào mang lại doanh thu hơn 10 triệu đồng trong một vụ.

Theo ông Hòa, mô hình phù hợp với điều kiện sản xuất tại địa phương, song người dân phải đặc biệt quan tâm đến hệ thống thoát nước bởi cây dưa dễ bị ảnh hưởng khi xảy ra mưa lớn hoặc ngập úng.

Ao hồ trở thành nơi tạo thu nhập

Tại thôn Quý Phước, ông Võ Trung Thắng chọn một hướng đi khác khi đưa ốc bươu đen vào nuôi trên diện tích ao hồ sẵn có.

Những lần đầu thử nghiệm không mang lại kết quả như mong muốn do thiếu kinh nghiệm. Tuy nhiên, sau quá trình tìm hiểu kỹ thuật và điều chỉnh cách nuôi, ông Thắng quyết định mở rộng mô hình trên diện tích mặt nước hơn 3.000m².

Mô hình nuôi ốc bươu đen trên diện tích ao hồ sẵn có giúp người dân tăng thêm thu nhập. (Ảnh: Cổng TTĐT xã Thăng Bình)

Lợi thế của mô hình là nguồn thức ăn cho ốc khá dễ tìm. Rau xanh và nhiều loại cây quả trong vườn được tận dụng để giảm chi phí đầu tư. Việc chăm sóc cũng không đòi hỏi quá nhiều nhân công.

Ốc thương phẩm hiện được thương lái thu mua trực tiếp tại ao với giá khoảng 80.000 đồng/kg. Cứ vài ngày, gia đình ông Thắng lại có một đợt xuất bán. Để chủ động nguồn giống, ông Thắng xây dựng khu vực riêng để thu gom và ấp trứng. Môi trường ao nuôi cũng được thường xuyên vệ sinh, xử lý nhằm hạn chế dịch bệnh và nâng cao tỷ lệ sống của ốc.

Nhận thấy hiệu quả từ mô hình, ông đang tiếp tục mở rộng diện tích nuôi lên hơn 1 mẫu, đồng thời hướng dẫn kỹ thuật cho những hộ dân khác có nhu cầu phát triển ốc bươu đen.

Trồng sen trên vùng đất trũng

Trong khi nhiều diện tích đất thấp thường gặp khó khăn trong sản xuất do ngập nước, một nhóm nông dân tại thôn Tất Viên lại nhìn thấy cơ hội từ chính điều kiện này. Khu đất rộng từng chủ yếu mọc cỏ lát, khó canh tác nay được cải tạo thành những hồ trồng sen.

Những vùng đất trũng khó canh tác được người dân tận dụng để phát triển mô hình trồng sen. (Ảnh: Cổng TTĐT xã Thăng Bình)

Năm 2023, anh Trương Văn Vũ cùng ba hộ dân khác thuê khoảng 4ha đất để triển khai mô hình. Tổng vốn đầu tư ban đầu khoảng 80 triệu đồng. Con đường khởi nghiệp với cây sen không hoàn toàn thuận lợi. Một trận mưa lớn từng khiến vụ sản xuất đầu tiên gần như thất bại. Sau thời gian rút kinh nghiệm và tiếp tục đầu tư, đến cuối năm 2025, các hộ dân bắt đầu xuống giống trở lại.

Vụ thu hoạch đầu tiên sau đó đạt khoảng 3 tạ hạt sen. Sản phẩm được tiêu thụ với giá dao động từ 45.000 đến 70.000 đồng/kg, chủ yếu cung cấp cho thị trường Đà Nẵng.

Theo những người thực hiện mô hình, sen được trồng theo hướng tự nhiên, hạn chế tác động của hóa chất và không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Ngoài giá trị kinh tế từ hạt sen, những hồ sen còn tạo cảnh quan cho khu vực, mở ra khả năng kết hợp sản xuất nông nghiệp với các hoạt động tham quan, trải nghiệm trong tương lai.

Ông Phạm Hùng, Chủ tịch Hội Nông dân xã Thăng Bình, cho biết việc chuyển đổi sản xuất đang giúp người dân địa phương khai thác tốt hơn những diện tích đất và mặt nước sẵn có.

Mỗi khu vực có một điều kiện tự nhiên khác nhau nên việc lựa chọn cây trồng, vật nuôi phù hợp được xem là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả kinh tế.

Thay vì tiếp tục sản xuất theo lối cũ trên những diện tích cho năng suất thấp, nhiều hộ dân đã mạnh dạn thử nghiệm các mô hình mới. Khi có hiệu quả, những cách làm phù hợp tiếp tục được nhân rộng. Từ ruộng dưa gang ở Quý Hương, ao nuôi ốc tại Quý Phước đến những hồ sen ở Tất Viên, các mô hình đang cho thấy sự chuyển biến trong tư duy sản xuất của nông dân địa phương.

Việc tận dụng từng vùng đất, từng diện tích mặt nước theo đúng lợi thế tự nhiên không chỉ giúp người dân có thêm sinh kế mà còn mở ra hướng phát triển nông nghiệp đa dạng hơn cho khu vực phía nam TP Đà Nẵng.