Khép lại Hội nghị Hữu cơ Châu Á lần thứ 8, đoàn khách quốc tế đã có chuyến tham quan thú vị tại Khu du lịch sinh thái Tràng An, tỉnh Ninh Bình. Ảnh: Phạm Thông

Đưa du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn

Từ ngày 1/7/2025, 03 tỉnh Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình hợp nhất thành tỉnh Ninh Bình theo Nghị quyết số 60-NQ/TW, trung tâm chính trị - hành chính đặt tại tỉnh Ninh Bình hiện nay. Sau sáp nhập, tỉnh Ninh Bình mới có tổng diện tích tự nhiên gần 4.000 km2, quy mô dân số hơn 4,4 triệu người, tạo ra một không gian phát triển rộng lớn hơn, đủ sức vươn tầm khu vực và quốc tế.

Với vị trí chiến lược là cầu nối giữa Đồng bằng sông Hồng với Bắc Trung Bộ, Ninh Bình hội tụ hệ thống tài nguyên du lịch phong phú, đa dạng và độc đáo:

Chùa Tam Chúc, chùa Bái Đính - trung tâm Phật giáo lớn nhất Đông Nam Á; Khu di tích quốc gia đặc biệt Đền Trần - chùa Phổ Minh, Quần thể di tích Phủ Giầy - các trung tâm văn hóa tâm linh nổi tiếng.

Đặc biệt, quần thể danh thắng Tràng An với những giá trị nổi bật toàn cầu về địa chất, địa mạo, thẩm mỹ và văn hóa đã được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) ghi danh là Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới, cũng là Di sản hỗn hợp duy nhất tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á tính đến thời điểm hiện tại.

Hệ sinh thái đa dạng từ rừng nguyên sinh, sông hồ, đồng bằng đến biển (Vườn quốc gia Cúc Phương, Khu Ramsar Vân Long và Vườn quốc gia Xuân Thủy - những vùng sinh thái tiêu biểu mang tầm khu vực và toàn cầu cùng 90km bờ biển có thể phát triển nhiều loại hình du lịch: Sinh thái, nghỉ dưỡng, du lịch biển, du lịch mạo hiểm, chữa bệnh…).

Không gian du lịch của tỉnh trải dài từ miền núi - trung du, đồng bằng - sinh thái ngập nước cho tới khu vực ven biển giàu tiềm năng nghỉ dưỡng sinh thái, khám phá và trải nghiệm.

Điều đặc biệt làm nên giá trị của tỉnh Ninh Bình mới chính là sự hợp nhất của những không gian văn hóa và lịch sử đặc sắc:

Ninh Bình tự hào với Cố đô Hoa Lư ngàn năm lịch sử linh thiêng, có Quần thể danh thắng Tràng An-Di sản hỗn hợp thế giới độc đáo. Nam Định là nơi phát tích vương triều Trần hào hùng, cái nôi của tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ và là vùng đất học với truyền thống khoa bảng lừng lẫy.

Hà Nam mang trong mình dấu ấn văn hóa Đông Sơn cổ kính, nơi lưu giữ nhiều di tích và lễ hội đậm đà bản sắc. Khi ba dòng chảy văn hóa này hòa quyện, Ninh Bình mới là một kho tàng di sản sống động, mở ra không gian phát triển du lịch di sản, công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo không giới hạn.

Hiện nay, Ninh Bình có gần 5.000 di tích đã kiểm kê, trong đó có 8 di tích quốc gia đặc biệt, cùng 33 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, nổi bật là Di sản “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” được UNESCO ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Vùng đất này cũng là trung tâm kết tinh văn hóa vùng châu thổ - ven biển Bắc Bộ với mạng lưới lễ hội truyền thống, làng nghề đặc sắc (dệt Nam Định, đá mỹ nghệ Ninh Vân, thêu ren Văn Lâm, đúc đồng Ý Yên…), ẩm thực phong phú (Phở bò, dê núi, chuối ngự...) và các loại hình nghệ thuật dân gian như hát chèo, chầu văn, ca trù được bảo tồn tốt. Tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề cao, cùng truyền thống giáo dục nổi bật (đặc biệt ở Nam Định) là nền tảng thuận lợi để phát triển nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao.

Với vị trí chiến lược là cầu nối giữa Đồng bằng sông Hồng với Bắc Trung Bộ, Ninh Bình hội tụ hệ thống tài nguyên du lịch phong phú, đa dạng và độc đáo.

Đa dạng hóa sản phẩm du lịch

Theo ông Bùi Văn Mạnh, Giám đốc Sở Du lịch Ninh Bình thì những năm qua, Sở Du lịch đã tăng cường công tác quản lý Nhà nước về du lịch, đảm bảo an toàn, văn hóa, văn minh du lịch; quản lý, khai thác hiệu quả cảnh quan, tài nguyên du lịch để phát triển du lịch. Trong đó, đặc biệt chú trọng nghiên cứu, xây dựng cơ chế chính sách hỗ trợ để huy động nguồn lực tối đa cho phát triển du lịch, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng, thuận lợi cho doanh nghiệp và cộng đồng dân cư phát triển du lịch.

Đồng thời, huy động các nguồn lực đầu tư xây dựng hạ tầng du lịch, xây dựng các sản phẩm du lịch; tăng cường công tác xúc tiến và kêu gọi đầu tư các dự án lĩnh vực du lịch, đặc biệt là các nhà đầu tư chiến lược đầu tư hình thành các khu dịch vụ du lịch phức hợp cao cấp, dự án dịch vụ du lịch quy mô lớn, các trung tâm mua sắm, vui chơi giải trí, phố đi bộ, chợ đêm tại các địa bàn du lịch trọng điểm tỉnh Ninh Bình; tăng cường giám sát và đôn đốc các dự án đầu tư về du lịch thực hiện theo đúng tiến độ đã được phê duyệt.

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Ninh Bình đã có hàng loạt công trình, dự án về du lịch được triển khai, đưa vào hoạt động phục vụ, thu hút đông đảo khách du lịch trong nước và quốc tế, tiêu biểu như: Dự án xây dựng cơ sở hạ tầng khu du lịch sinh thái Tràng An; Dự án đầu tư xây dựng Khu du lịch Tam Chúc - tổ hợp du lịch tâm linh lớn nhất Đông Nam Á; Dự án đầu tư xây dựng Công viên động vật hoang dã Quốc gia… Nhiều dự án của các doanh nghiệp tư nhân triển khai tích cực, đúng tiến độ và đưa vào khai thác phục vụ khách du lịch có hiệu quả, tiêu biểu như: Khách sạn Legend, Khu nghỉ dưỡng Emeralda, Khách sạn Hoàng Sơn - Peace, Khách sạn The Reed, Khu nghỉ dưỡng VEDANA, Khách sạn Mường Thanh Luxury Hà Nam, Khách sạn Melia Vinpeal Phủ Lý,…

Song song với việc đầu tư phát triển, hiện đại hóa cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ du lịch thì Ninh Bình cũng đang tích cực chuyển mình, chủ động cơ cấu lại sản phẩm du lịch, vận động các chủ đầu tư thực hiện nâng cấp, làm mới các sản phẩm du lịch hiện có và hình thành sản phẩm, dịch vụ mới hướng đến sản phẩm, dịch vụ cao cấp, chú trọng phát triển chiều sâu, tập trung các nguồn lực để tiếp tục xây dựng và hoàn thiện các sản phẩm du lịch, có thương hiệu mạnh của tỉnh.

Trong thời gian tới, Ninh Bình ưu tiên phát triển mạnh hệ thống sản phẩm du lịch văn hóa - lịch sử tâm linh gắn với di sản, di tích lịch sử, lễ hội, làng nghề, tham quan và tìm hiểu văn hóa, lối sống và phong tục tập quán địa phương, tham quan thắng cảnh thiên nhiên. Cùng với đó, đẩy mạnh phát triển du lịch nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe, kết hợp chữa bệnh; xây dựng các khu nghỉ dưỡng, khu nước khoáng nóng có quy mô, tầm cỡ, chất lượng cao; Du lịch vui chơi, giải trí, sáng tạo.

Bên cạnh đó tiếp tục phát triển mạnh du lịch sự kiện, du lịch MICE, du lịch nông nghiệp xanh - hữu cơ, du lịch du thuyền trên sông, du lịch giáo dục, du lịch thể thao... Khai thác, phát triển mạnh các giá trị văn hóa ẩm thực đặc sắc của tỉnh. Tăng cường quảng bá du lịch thông qua các sản phẩm văn hóa truyền thống, văn hóa hiện đại sách báo, kịch bản văn học, phim, ảnh, thời trang, các sự kiện giao lưu văn hóa, thể thao…

Nhờ những giải pháp trên đã góp phần giúp ngành du lịch Ninh Bình từng bước khai thác hết tiềm năng, lợi thế của địa phương từng bước biến nơi đây trở thành điểm đến hàng đầu của du khách trong và nước. Điều này được thể hiện qua số du khách đặt chân đến Ninh Bình tăng đều qua từng năm.

Năm 2022, Ninh Bình đón khoảng 7,9 triệu du khách thì đến năm 2023 số du khách đến Ninh Bình đạt 12,75 triệu; đến năm 2024 con số này đạt 15,3 triệu du khách trong đó có 1,65 triệu du khách quốc tế.

Trước sự tăng trưởng đều đặn, tỉnh Ninh Bình đặt mục tiêu năm 2025 thu hút 18 triệu du khách trong đó có 2 triệu du khách quốc tế, nhưng theo thống kê của Sở Du lịch Ninh Bình thì mới chỉ 7 tháng đầu năm đã có 14,7 triệu du khách trong đó có 1,25 triệu du khách quốc tế đặt chân đến Ninh Bình đồng thời đem lại doanh thu 13.343 tỷ đồng.

Với việc hợp nhất 3 tỉnh Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình vừa mở ra một cơ hội tái định vị du lịch Ninh Bình với quy mô và tầm vóc mới vừa khai phá những tiềm năng chưa được tận dụng, hứa hẹn tạo đột phá cho sự phát triển du lịch liên vùng, đồng thời tạo động lực quan trọng thúc đẩy ngành dịch vụ, thương mại của tỉnh Ninh Bình ngày càng phát triển./.