Nhiều hộ dân tại thôn Son đang liên kết cùng doanh nghiệp trồng cây dược liệu atiso cho hiệu quả kinh tế cao.

Atiso bén rễ trên đất Cổ Lũng

Với chủ trương tái cơ cấu ngành nông nghiệp nhằm đem lại giá trị và hiệu quả kinh tế để người nông dân làm giàu, nhiều địa phương đã đẩy mạnh phát triển các mô hình sản xuất theo chuỗi liên kết, trong đó doanh nghiệp đóng vai trò chủ đạo về đầu ra của sản phẩm. Tại thôn Son, xã Cổ Lũng, mô hình liên kết trồng atiso của nông dân với Công ty TNHH Dược liệu Hà Nội GPM đang phát huy hiệu quả rõ rệt, góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho người dân nơi đây.

Với hình thức thuê đất và khoán công lao động, năm 2023, Công ty TNHH Dược liệu Hà Nội GPM triển khai liên kết với người dân thôn Son để trồng cây atiso. Cụ thể, doanh nghiệp sẽ thuê đất của người dân với giá 1 triệu đồng/sào/năm; chi trả tiền công cho các khâu dọn cỏ, gieo hạt, chăm sóc và thu hái lá, hoa, gốc atiso. Toàn bộ giống, phân bón và vật tư sản xuất được công ty cung ứng, người dân thực hiện trồng và chăm sóc theo đúng quy trình kỹ thuật.

Theo người dân nơi đây cho biết, cây atiso chăm sóc tốt, đúng kỹ thuật sẽ cho thu nhập khoảng 10 triệu đồng/sào/năm bao gồm cả tiền thuê đất và tiền công lao động. Đáng chú ý, việc sản xuất theo hợp đồng liên kết đã giúp người dân không còn phải lo lắng về đầu ra sản phẩm, tránh được tình trạng “được mùa mất giá” hay phụ thuộc vào thương lái như trước.

Theo ông Bùi Văn Phấn, Bí thư chi bộ thôn Son, cây atiso được đưa vào trồng tại địa phương cách đây vài năm thông qua hình thức liên kết với doanh nghiệp. Qua quá trình trồng và chăm sóc, cây atiso cho thấy sự phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của xã Cổ Lũng, sinh trưởng ổn định, ít sâu bệnh và mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều so với một số cây trồng truyền thống.

Ông Bùi Văn Phấn cho biết, nhiều hộ dân đang có nhu cầu mở rộng diện tích trồng cây dược liệu atiso.

“Trồng atiso theo liên kết với doanh nghiệp giúp người dân yên tâm sản xuất vì đầu ra tiêu thụ sản phẩm đã có doanh nghiệp lo. Bình quân mỗi sào atiso cho thu nhập từ 8–10 triệu đồng/năm, cao hơn rõ rệt so với trồng sắn, ngô trước đây”, ông Phấn cho biết.

Hộ gia đình bà Hà Thị Than là một trong những hộ có diện tích trồng cây Atiso liên kết nhiều nhất thôn Son với 9 sào. Mỗi năm thu nhập của vợ chồng bà Than từ 9 sào đất canh tác cây atiso vào khoảng 80–90 triệu đồng.

“Hiệu quả kinh tế của cây dược liệu atiso hơn hẳn với những cây trồng khác. Ngoài ra, khi liên kết trồng atiso không phải đầu tư vốn ban đầu vì công ty lo từ giống đến phân bón. Đến kỳ chỉ việc thu hái nhập cho công ty, thu nhập ổn định, thanh toán tiền tại ruộng nên chúng tôi rất yên tâm gắn bó lâu dài”, bà Than chia sẻ.

Hộ gia đình bà Hà Thị Than có thu nhập ổn định từ việc trồng cây dược liệu atiso.

Đa dạng hóa các sản phẩm từ nông nghiệp

Khu Cao Sơn xã Cổ Lũng không chỉ được biết đến với những sản phẩm nông nghiệp nổi tiếng như: su su, cam, rau cải, súp lơ... việc liên kết trồng atiso còn mang lại lợi ích kinh tế cho từng hộ gia đình, làm thay đổi tư duy, tập quán sản xuất của người dân theo hướng sản xuất hàng hóa. Hiện toàn thôn Son có 18 hộ tham gia trồng atiso với tổng diện tích 3,2 ha, hình thành vùng nguyên liệu tập trung phục vụ chế biến dược liệu.

Theo ông Bùi Văn Phấn, nhu cầu mở rộng diện tích trồng atiso của người dân ở thôn trong thời gian tới là rất lớn. Theo dự kiến ban đầu giữa người dân và doanh nghiệp trong năm 2025 sẽ có thêm 10 hộ dân tham gia liên kết trông mới 2 ha atiso. Tuy nhiên, do doanh nghiệp chưa chủ động được nguồn hạt giống đạt tiêu chuẩn nên việc ký kết hợp đồng mới chưa triển khai.

“Tại địa phương, ngoài những cây nông nghiệp chủ lực như rau cải, súp lơ, cam...Bà con nhận thấy cây atiso cho hiệu quả kinh tế cao và rất mong muốn mở rộng diện tích trồng. Chúng tôi kỳ vọng chính quyền địa phương cùng doanh nghiệp sớm có biện pháp khắc phục những khó khăn về nguồn giống để đáp ứng nhu cầu sản xuất của người dân” - ông Phấn nói.

Cây dược liệu atiso đang giúp cho nhiều hộ nông dân tại thôn Son thoát nghèo.

Theo ông Lê Văn Hoài – Chủ tịch UBND xã Cổ Lũng cho rằng, liên kết trồng cây dược liệu atiso là hướng đi phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp hàng hóa, gắn sản xuất với thị trường tiêu thụ ổn định. Việc doanh nghiệp trực tiếp tham gia từ khâu cung ứng vật tư đầu vào đến bao tiêu sản phẩm đã giúp người dân giảm thiểu rủi ro, nâng cao giá trị kinh tế cây trồng cũng như hiệu quả khai thác quỹ đất nông nghiệp của địa phương.

“Đời sống của các hộ dân tại khu vực Cao Sơn những năm trở lại đây đã có sự rthay đổi rõ rệt nhờ vào việc phát triển trồng các loại cây có giá trị kinh tế, giá trị hàng hóa như trồng atiso liên kết, trồng cam, đào, su su và các loại cây lấy hạt giống...Đây là mô hình cần được tiếp tục duy trì và nhân rộng trong thời gian tới” - ông Hoài nhận định thêm.