Cao Bằng: Phát triển thủy sản từ tiềm năng và lợi thế

Nông dân các huyện: Hà Quảng, Bảo Lâm, Hòa An, Quảng Hòa, Trùng Khánh đã đầu tư nuôi các loại cá đặc sản như: Cá tầm, cá bỗng, cá lăng, cá chiên…

Cao Bằng là tỉnh có điều kiện tự nhiên đa dạng với bốn hệ thống sông lớn: Bằng Giang, Gâm, Quây Sơn, Bắc Vọng cùng nhiều suối, hồ chứa thủy điện và hồ thủy lợi. Chính sự phong phú này đã tạo tiềm năng lớn để phát triển nuôi trồng thủy sản nước ngọt. Từ bao đời nay, bà con các dân tộc vốn gắn bó với ruộng nương, ao cá truyền thống, nhưng vài năm gần đây nuôi thủy sản đã và đang hình thành sản xuất hàng hoá cho nguồn thu nhập quan trọng, giúp người dân cải thiện đời sống, vươn lên làm giàu.

Trong năm 2025, tỉnh Cao Bằng đặt mục tiêu diện tích nuôi thủy sản đạt 404 ha và tăng lên 438 ha vào năm 2030. Thể tích lồng nuôi thủy sản đạt 15.070 m3 và 20.270 m3 vào năm 2030. Mặc dù năm 2024, sản lượng thủy sản có giảm nhẹ do thời tiết thất thường và chi phí đầu vào cao, nhưng ngành thủy sản vẫn duy trì sản lượng 593,37 tấn. Trong đó, sản lượng nuôi trồng đạt hơn 474 tấn, sản lượng khai thác đạt 119,32 tấn.

Ở nhiều huyện::Hà Quảng, Bảo Lâm, Hòa An, Quảng Hòa, Trùng Khánh…, nông dân mạnh dạn đầu tư nuôi các loại cá đặc sản như: Cá tầm, cá bỗng, cá lăng, cá chiên… Những mô hình nuôi cá ao, cá lồng bước đầu đem lại thu nhập tốt, mở ra hướng đi mới trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp nông thôn

Năm 2024, sản lượng nuôi cá lồng ở huyện Quảng Hòa đạt 10,36 tấn, nuôi cá ao đạt 79,37 tấn.

Một trong những mô hình điển hình là Hợp tác xã (HTX) cá lồng Pác Đa ở xã Độc Lập, huyện Quảng Hòa, nơi được mệnh danh là “thủ phủ cá lồng” của Cao Bằng. Ông Bế Thành Đông, Giám đốc HTX chia sẻ: Từ năm 2019, HTX thành lập với 17 thành viên, lúc đầu chỉ nuôi 4 - 5 lồng nhỏ, sau phát triển lên 50 lồng. Mỗi lồng nuôi 500 - 600 con cá trắm cỏ, sản lượng mỗi năm xuất bán gần 10 tấn cá. Nhờ có liên kết với Liên Minh HTX tỉnh, cá của Pác Đa đã đến thị trường Hà Nội và một số tỉnh lân cận. "Chúng tôi nuôi theo phương pháp truyền thống, dùng cỏ voi, ngô hạt thay vì cám công nghiệp nên chất lượng cá rất ngon.” Ông Đông quả quyết.

Theo phân tích của ông Đông, người dân ở đây chủ yếu là hộ nghèo, nên không có điều kiện mua cám công nghiệp. Hơn nữa việc nuôi cá bằng thức ăn tự nhiên phù hợp điều kiện kinh tế, bảo đảm an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, do hạn chế trong quảng bá sản phẩm và không thể cạnh tranh về giá với cá đồng bằng, hiện HTX đang gặp khó khăn, tạm nghỉ mùa cá năm ngoái. Còn đối với gia đình ông Đông vẫn còn duy trì 4 lồng cá với gần 1.000 con cá trắm cỏ, giá bán khoảng 120.000 đồng/kg. Từ nuôi cá lồng vẫn là nguồn thu nhập chính của người dân nên hàng chục thành viên HTX mặc dù tạm dừng phát triển tập trung nhưng vẫn duy trì nuôi riêng lẻ từ 2 - 4 lồng cá/hộ. Ông Bế Ích Hữu xóm Pác Đa, xã Độc Lập cho biết: Nuôi cá lồng đã trở thành nghề truyền thống của người dân Pác Đa, chúng tôi đã đầu tư lồng bè bằng sắt thép, học tập được nhiều kinh nghiệm trong chăn nuôi, đảm bảo an toàn neo đậu trong mưa bão nên phải duy trì, tiếp tục khắc phục khó khăn trước mắt để phát triển lâu dài. Dù còn nhiều khó khăn, ông Đông và những người nuôi cá vẫn tin tưởng vào hướng đi này. “Nếu có thị trường ổn định, hỗ trợ quảng bá, cá trắm của Pác Đa sẽ là một sản phẩm sạch, có thương hiệu riêng của Cao Bằng”. Ông Hữu chia sẻ.

Huyện Quảng Hòa có tổng diện tích ao hồ 343,42 ha, trong đó có 64 hộ nuôi trồng thủy sản lồng bè, tập trung chủ yếu tại các xã: Độc Lập, Tiên Thành, Mỹ Hưng và thị trấn Hòa Thuận. Theo ông Đàm Đình Đạo, Trưởng phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Quảng Hòa, sản lượng nuôi cá lồng trong năm vừa qua đạt 10,36 tấn, nuôi ao đạt 79,37 tấn. Huyện phối hợp với các đơn vị chuyên môn kiểm tra mẫu nước, đảm bảo môi trường nuôi cá lồng ổn định, an toàn. Các hộ dân được khuyến cáo thường xuyên vệ sinh lồng, thu dọn thức ăn dư thừa, khử trùng để hạn chế mầm bệnh.

Trung tâm Khuyến nông và Giống nông lâm nghiệp tỉnh Cao Bẳng từ đầu năm 2024 đến nay cung cấp hơn 12.000 con cá giống cho các huyện, thành phố.

Theo ông Đàm Đức Phúc, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông và Giống nông lâm nghiệp tỉnh, từ đầu năm 2024 đến nay, đơn vị đã cung cấp hơn 12.000 con cá giống cho các huyện: Hà Quảng, Trùng Khánh, Quảng Hòa và Thành phố… Các giống chủ lực là cá trắm, chép, rô phi, đều được sản xuất tại chỗ theo quy trình khép kín, đảm bảo chất lượng và không dịch bệnh. “Hết năm 2025, Trung tâm phấn đấu cung ứng hơn 300.000 con cá giống, đồng thời tư vấn kỹ thuật nuôi, hướng dẫn cách vận chuyển, chế độ nước, thức ăn, phòng dịch". Ông Phúc khẳng định.

Theo bà Bế Thị Thùy, cán bộ Trại Giống cây trồng, vật nuôi (Trung tâm Khuyến nông và Giống nông lâm nghiệp tỉnh Cao Bằng, chúng tôi chủ động phối hợp cùng chính quyền cơ sở hỗ trợ nông dân giống, kỹ thuật, giúp người dân yên tâm đầu tư phát triển thủy sản, từng bước chuyển từ nuôi tự phát sang sản xuất hàng hóa.

Thời gian tới, ngành nông nghiệp Cao Bằng tập trung phát triển nuôi trồng thủy sản tại các huyện có lợi thế sông hồ như: Bảo Lâm, Bảo Lạc, Trùng Khánh, Quảng Hòa, Hòa An… Ưu tiên nuôi cá lồng theo hướng an toàn, sinh thái, kết hợp các loại cá đặc sản như: Cá bỗng, cá rầm xanh, cá chiên với cá sinh trưởng nhanh như: Trắm, rô phi để đảm bảo lợi nhuận ổn định.

Tỉnh khuyến khích phát triển nuôi cá nước lạnh như: Cá hồi, cá tầm ở các huyện Nguyên Bình, Hà Quảng…, nơi có điều kiện nhiệt độ, nguồn nước phù hợp. Xây dựng chuỗi liên kết tiêu thụ, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, xúc tiến thương mại qua sàn thương mại điện tử, mạng xã hội để nâng cao giá trị nông sản địa phương.

Từ những kết quả đạt được, ngành thủy sản Cao Bằng đã và đang dần khẳng định được vị thế trong nền nông nghiệp địa phương. Với sự vào cuộc của các cấp, ngành và sự nỗ lực vươn lên của nông dân, lĩnh vực thủy sản hứa hẹn tiếp tục là điểm sáng trong bức tranh phát triển kinh tế nông thôn.