Cheo là loài thú cực kỳ quý hiếm ở Việt Nam lần đầu tiên được phát hiện tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Ea Sô.

Ea Sô có diện tích hơn 26.800 ha, sở hữu hệ sinh thái rừng đặc trưng vùng chuyển tiếp giữa Tây Nguyên và duyên hải Nam Trung Bộ. Điều tra cho thấy khu bảo tồn có 789 loài thực vật, trong đó 22 loài nằm trong danh sách nguy cấp IUCN 2025; 30 loài thú với 5 loài cực kỳ nguy cấp như voọc bạc Trường Sơn, tê tê Java, bò rừng; 179 loài chim với công xanh, hồng hoàng, diều núi… cùng 83 loài bò sát và lưỡng cư, trong đó 36 loài được ghi nhận mới. Với quy mô nhỏ, nhưng mức độ phong phú của Ea Sô cao hơn nhiều khu bảo tồn lớn trong cả nước.

Những loài hoa dại rực rỡ, khoe hương sắc trong Khu bảo tồn thiên nhiên Ea Sô.

Tuy nhiên, công tác bảo tồn còn đối diện nhiều thách thức. Quốc lộ 29 chạy xuyên qua khu bảo tồn khiến nguy cơ xâm nhập, săn bắt, khai thác gỗ gia tăng; đồng bào dân tộc sống quanh vùng còn khó khăn, dẫn đến tình trạng lấn chiếm đất rừng.

Một góc Khu bảo tồn thiên nhiên Ea Sô nhìn từ trên cao.

Trên cơ sở kết quả điều tra, Ban Quản lý Ea Sô đang xây dựng kế hoạch bảo tồn, đồng thời triển khai đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng giai đoạn 2021–2030 với vốn đầu tư gần 150 tỷ đồng. Đơn vị cũng kiến nghị sáp nhập với rừng phòng hộ Krông Năng, nâng cấp Ea Sô thành Vườn quốc gia, nhằm huy động thêm nguồn lực cho bảo tồn đa dạng sinh học, nhất là các loài thú móng guốc quý hiếm và nguồn gen đặc hữu của Tây Nguyên.